Suriname zit in het donker

Door droogte levert waterkrachtcentrale te weinig stroom. 'Dit kost duizenden dollars per dag.'

Airco's braken ijskoude lucht uit, een afzuigkap gonst, rinkelende reageerbuisjes worden volautomatisch geanalyseerd door een computer. Weinig aan het bedrijf Filab, een laboratorium dat bodemmonsters uit goudvelden onderzoekt op de aanwezigheid van het edelmetaal, doet vermoeden dat het in Suriname is gevestigd.

Tot de stroom uitvalt, en daarmee meteen ook alle hypermoderne apparatuur. "Dit gebeurt nu al twee weken lang, om de andere dag. Als de elektriciteit is uitgevallen, duurt het soms wel vier uur voor er weer stroom is", moppert hoofdlaborant Stephen Essed. "We hebben afspraken met grote goudmijnen, waar ze zitten te wachten op onze analyses. Normaal kunnen we per dag achthonderd monsters onderzoeken, maar als de stroom uitvalt, zit er niks anders op dan mijn personeel weg te sturen. Dit kost duizenden dollars per dag, en ik dreig klanten te verliezen."

Suriname wordt sinds medio augustus geplaagd door een stroomcrisis. Normaal komt iets minder dan de helft van alle opgewekte energie in het land van een stuwdam, eigendom van de Amerikaanse multinational Suralco. Die meldde op 18 augustus echter dat het water in het stuwmeer door maandenlange droogtes liefst 2,40 meter lager staat dan normaal, waardoor het drie van de zes turbines moest uitschakelen.

De resterende energie komt van vaak verouderde dieselcentrales, te weinig om de terugval op te vangen. Dus moet staatsbedrijf Energiebedrijven Suriname (EBS) sindsdien om beurten grote delen van het land in het duister plaatsen. Op die manier wordt een totale black-out voorkomen. Via zijn website maakt de EBS elke dag bekend welke buurten urenlang uitgeschakeld worden, maar dat maakt de onvrede er niet minder op. Op Facebook worden zelfs vergelijkingen gemaakt met de burgeroorlog, toen rebellen regelmatig aanslagen pleegden op elektriciteitscentrales.

Volgens president Desi Bouterse, die dinsdag hierover het parlement informeerde, zullen de problemen nog zeker tot eind oktober aanhouden. Hij had het over een overmachtsituatie, maar trok tegelijk het boetekleed aan. Zijn regering was namelijk al een jaar op de hoogte van een alarmerend laag waterpeil, maar nam - 'wegens drukte', zo luidt het excuus - te weinig voorzorgsmaatregelen.

De problemen komen op een erg vervelend moment voor de president, die nu al werkt aan een herverkiezing in 2015. Hij benadrukte daarom vooral de inspanningen die zijn regering sinds 2010 zich wél getroostte. "De afgelopen jaren hebben we twee grote dieselcentrales laten bijbouwen, goed voor honderd megawatt extra. Zonder extreme droogte was dat voldoende geweest om het historische stroomtekort in te lopen."

Intussen ontstond er een stormloop op noodgeneratoren. "We zijn de enige lokale producent van cement, onmisbaar voor de opbouw van het land", vertelt Patrick Heshusius van cementfabriek Argos. "We hebben maar een generator aangeschaft voor onze kantoorruimtes, dan kan tenminste het bureauwerk doorgaan." Leverancier Surmac verkocht in twee weken tijd zelfs zijn hele voorraad. "Natuurlijk ben ik niet blij met deze situatie, afgelopen dagen zat ik thuis urenlang in het donker", vertelt directeur Henri Kramer. "Aan de andere kant lopen de aanvragen binnen, tientallen per dag. De een zijn dood, is de ander zijn brood."

undefined

Elektriciteitsnet tot op de draad versleten

Elektriciteit is in Suriname een staatsmonopolie. Om politieke redenen wordt het stroomtarief al decennia kunstmatig laag gehouden. Het tekort wordt door de overheid bijgepast, vorig jaar 23 miljoen euro. Daardoor ontbreekt het geld om investeringen te doen. Het elektriciteitsnet is tot de draad versleten en kapotte dieselgeneratoren worden niet hersteld.

Volgens president Bouterse komt daar verandering in. Naast de recente opening van twee nieuwe dieselcentrales maakte hij bekend dat moderniseringswerkzaamheden aan het net versneld zullen worden uitgevoerd. Volgende maand wordt bovendien een zonne-energiecentrale van acht hectare geopend.

Zelfs het verhogen van de energieprijs is plots bespreekbaar. "Wie thuis zes airco's heeft, kan ook marktconforme prijzen betalen voor zijn stroom", vindt parlementariër André Misiekaba, partijgenoot van Bouterse.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden