Suriname lijkt immuun voor de zikapaniek

'Fascinerend dat men zich in Nederland drukker om het virus maakt dan hier'

PIETER VAN MAELE

Vijftig stuks, zoveel potentieel besmette bloedstalen onderzoeken de laboranten van het Academisch Ziekenhuis Paramaribo iedere dag op het zikavirus. Elke Surinamer kent onderhand een familielid, buurman of collega die aan de beet van de Aedes aegypti-mug dagenlang huiduitslag en koorts heeft overgehouden. En alle 23 Nederlanders die ten prooi vielen aan het tropische virus, liepen het op tijdens een bezoek aan het Zuid-Amerikaanse land.

Desondanks is van zikapaniek in Suriname geen sprake. Hoofdlaborant John Codrington, wiens team de bloed- en urinestalen van de vermoedelijke zikapatiënten controleert, klinkt zelfs verbazingwekkend gerust. "Vorig jaar was Suriname nog in de ban van chikungunya, een vergelijkbaar virus dat door dezelfde mug wordt overgebracht. Projecteren we het verloop van die epidemie op de nu heersende zikakoorts, dan verwacht ik dat wij binnen twee maanden helemaal van zika zullen zijn verlost."

In een tijd waarin zuiderbuur Brazilië liefst 220.000 militairen de straat opstuurt om de broedplaatsen van de muskiet te vernietigen, en de Wereldgezondheidsorganisatie de zika-epidemie uitroept tot internationale noodsituatie, verbaast de Surinaamse reactie op het virus.

Of niet? Vorige week bleek namelijk al dat zich onder pasgeborenen in Brazilië veel minder gevallen van microcefalie (een aandoening waardoor de schedel te klein blijft, red.) hebben voorgedaan dan aanvankelijk aangenomen. Bovendien moet ook de veronderstelde link tussen microcefalie en zika nog onomstotelijk worden bewezen.

"Het is fascinerend te zien dat men zich in Nederland blijkbaar meer zorgen maakt om zika dan in Suriname, terwijl het virus hier endemisch is", zegt Codrington. "Surinamers zien met eigen ogen dat hun familieleden of vrienden niet aan zika sterven, waardoor wij de alarmerende nieuwsberichten uit het buitenland makkelijker kunnen relativeren. Het is natuurlijk niet prettig wanneer je besmet bent, maar we hoeven er ook geen moord en brand om te schreeuwen."

Wat niet betekent dat Suriname helemaal niks doet. De overheid startte eind vorig jaar een voorlichtingscampagne. Ziekenhuizen controleren bij zwangere vrouwen de foetus extra op microcefalie.

En begin deze week landde een medisch team uit Nederland in Paramaribo, met daarin virologen en een insectoloog. "We zijn geen Artsen Zonder Grenzen, die Suriname even uit de brand komen helpen", benadrukt delegatieleider Eric van Gorp, viroloog aan het Erasmus MC in Rotterdam. "We voeren samen met het Academisch Ziekenhuis Paramaribo al langer onderzoek naar meningitis. Daar is nu zika bijgekomen. Een van de doelen is om een betere test te ontwikkelen, waardoor besemtting sneller kan worden vastgesteld. Daarnaast willen we te weten komen of het zikavirus inderdaad zorgt voor andere aandoeningen, zoals microcefalie en het syndroom van Guillain-Barré (oorzaak van verlammingsverschijnselen, red.). Op al die vragen verwachten we ten vroegste binnen twee jaar een antwoord te hebben."

Want vragen, daarvan zijn er nog meer dan genoeg. Bijvoorbeeld: hoe kan de Aedes aegypti, de boosdoener, succesvol worden bestreden?

Codrington blijkt een voorstander van fogging, het massaal bespuiten van woonwijken met insecticiden. Insectoloog Sander Koenraadt van de universiteit van Wageningen betwijfelt echter de effectiviteit daarvan: niet alleen omdat je dat dagelijks zou moeten herhalen, ook omdat de muskieten op den duur resistent zullen worden, en je dus steeds nieuwe verdelgingsmiddelen moet inzetten.

In het laboratorium van het Academisch Ziekenhuis ontstaat meteen een discussie. Codrington: "Ook dat is het mooie aan deze samenwerking, die we volgens mij absoluut verder moeten uitdiepen. Suriname is een kleine samenleving, zeker wat betreft het aantal wetenschappers. Het is prettig om eens met andere collega's te kunnen brainstormen."

undefined

'In het begin bang'

De 24-jarige studente journalistiek Karin Madkarja wordt binnen vier maanden voor de eerste keer moeder. "In het begin was ik wel echt bang, door alle nieuwsberichten over microcefalie in Brazilië, ons buurland. Nu blijkt de link tussen zika en misvormingen helemaal niet zo zeker te zijn. Er wordt bovendien steeds meer onderzoek gedaan. Toch blijf ik voorzichtig. Ik steek thuis muskietenkaarsen aan en slaap onder een klamboe."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden