Suriname in problemen door massale terugkeer van vluchtelingen

PARAMARIBO - Suriname zal bij Frankrijk protesteren tegen de 'mensonwaardige behandeling' van de Surinaamse vluchtelingen in Frans Guyana'. Volgens minister Rufus Nooitmeer van regionale zaken worden de vluchtelingen onder zware druk gezet om terug te keren. Suriname heeft de Nederlandse ambassade tenten gevraagd voor noodopvang.

Nooitmeer is boos. Boos op het Hoge Commissariaat van vluchtelingen (UNHCR) en de Pater Albrinck Stichting (PAS), die een project voor de opvang van vluchtelingen niet snel genoeg hebben uitgevoerd. Maar vooral is hij boos op de Fransen, die de vluchtelingen zouden 'wegpesten'. Hun kostgronden (grote moestuinen) zouden met het landbouwbestrijdingsmiddel grammaxone besproeid worden, handel buiten de kampen werd verboden en de inhoud van de voedselpaketten verminderd. Ook over de vertrekpremie van 4000 francs die de Franse regering vanaf april tot september beschikbaar stelt, is de minister niet te spreken. Een lokaas, noemt hij die. Omdat de regeling maar een half jaar geldig is, overhaasten de vluchtelingen zich terug te keren. Sinds april zijn er van de zesduizend vluchtelingen 2300 mensen vertrokken.

De Surinaamse autoriteiten reageren laat. De laatste twee jaar hebben de Fransen nooit onder stoelen en banken geschoven dat ze de vluchtelingen kwijt willen. In december maakten ze hun plannen bekend voor een vertrekpremie en vermindering van de rantsoenen. Onderprefect Mark Vizy zei dat de situatie in Suriname zo genormaliseerd was dat de vluchtelingen zonder problemen naar huis konden. "Ze kosten de Franse overheid zakken met geld" , aldus Vizy. Ook de creoolse bevolking van Frans Guyana moet steeds minder hebben van de vluchtelingen. Concurrentie op de arbeidsmarkt, toename van roofovervallen en inbraken, alle ellende werd geweten aan de vluchtelingen. "Zesduizend vluchtelingen op een bevolking van 120 000 mensen, dat kan toch niet" , vonden de FransGuyanezen.

De Franse onderprefect vindt dat minister Nooitmeer de 'pesterijen ' overdrijft. De voedselrantsoenen zijn omlaag, maar de internationale norm blijft gehanteerd. De handel werd verboden, omdat het een oneerlijke concurrentie was met de plaatselijke bevolking, de vluchtelingen betaalden tenslotte geen belasting. En de vernietiging van de kostgronden blijkt om vijf procent van de beschikbare grond te gaan.

"Een symbolische actie" , noemt Vizy het optreden van de Fransen, "om de druk om te vertrekken wat op te voeren. Maar er is maar anderhalve hectare verwoest op een totaal van 200 hectare." Een pesterijtje dus.

"Alles gebeurt geheel vrijwillig" , benadrukt Vizy. "En voor de opvang zijn wij niet verantwoordelijk." Dat er twee weken geleden in de tripartite-commissie (Suriname, Frankrijk en het Hoge Commissariaat van vluchtelingen) was afgesproken dat de stroom vluchtelingen 'even werd stopgezet' om 'adempauze voor de Surinaamse overheid te scheppen', vindt hij een voorbeeld van slechte communicatie. "Er zijn gewoon te veel verschillende Surinaamse autoriteiten die zich met de zaken bemoeien" , zegt Vizy. Dat wekt verwarring. Hij voegt er grinnikend aan toe: "En minister Nooitmeer? Ach, die ligt gewoon te slapen tijdens de vergaderingen."

Moeizaam

De opvang verloopt moeizaam. De Surinaamse overheid heeft 5,5 miljoen Surinaamse gulden vrijgemaakt voor hun huisvesting en stelde in het bauxietstadje Moengo 200 huizen beschikbaar. Het project van het UNHCR en de PAS is laat op gang gekomen. De bedoeling was dat er bouwmateriaal en machines beschikbaar werden gesteld, zodat de vluchtelingen hun dorpen weer konden opbouwen. Een mobile zaagmachine zorgde voor flink opontonthoud. Het ding kwam pas na een aardige stapel papieren en vereiste stempels de douane door. Peter van den Vaart, de vertegenwoordiger van het UNHCR hoopt dat het eerste deel van het project (opvang voor 2 500 mensen) tegen het einde van het jaar klaar is. Aansluitend zal gewerkt worden aan opvang voor nog eens 2 000 mensen.

Minister Nooitmeer heeft een werkgroep opgericht. Gedacht wordt ook om een crisisteam van ministers in te schakelen. Nederland is gevraagd tenten uit Aruba te halen. Peter van den Vaart is niet gelukkig met zo'n oplossing. "De kans bestaat dat die tijdelijke opvang een blijvende zal worden. En dan is de kans groot op ghettovorming."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden