Surinaamse ziekenhuizen in geldnood

Bezuinigingen van regering-Bouterse brengen zorginstellingen in grote problemen

De Surinaamse ziekenhuizen en verzorgingshuizen kampen met grote financiële problemen door de bezuinigingen van de regering-Bouterse. Ze gaan leningen aan om werknemers en leveranciers te betalen.

Huize Ashiana, met bijna vierhonderd bewoners het grootste verzorgingshuis in Suriname, krijgt al een half jaar geen subsidie gestort. Onderdirecteur Rudi Kromoredjo: "We kunnen de openstaande rekeningen simpelweg niet meer betalen. Dus weigeren groenteboeren en slagers nog te leveren." Voor eerste levensbehoeftes als warme maaltijden is het bejaardentehuis inmiddels volledig afhankelijk van donoren.

Alle vier hospitalen in Paramaribo en het Streekziekenhuis in de West-Surinaamse grensplaats Nickerie hebben zich in de schulden gewerkt; een structurele oplossing is niet in zicht.

Eind januari wisten de ziekenhuizen ten einde raad op eigen houtje bij verschillende banken tien miljoen Surinaamse dollar (2,22 miljoen euro) te lenen voor personeelskosten. De overheid staat niet garant. Een maand later kwam de regering met 17 miljoen Surinaamse dollar (3,77 miljoen euro) over de brug, zodat betaling van salarissen veilig werd gesteld. Afgelopen vrijdag werd dertien miljoen (2,88 miljoen euro) toegezegd om de wederom oplopende gemoederen onder personeel de kop in te drukken.

Bij het Academisch Ziekenhuis (AZP), het grootste en modernste ziekenhuis van het land, is de crisis het ergst. Onlangs braken daar stakingen uit, omdat de dertiende maand niet werd uitgekeerd. Vicepresident Robert Ameerali greep persoonlijk in en regelde krediet bij een bank.

Het AZP is een semi-overheidsinstelling, valt tussen wal en schip en krijgt de kans niet om het hoofd boven water te houden. Tot grote woede van ziekenhuisdirecties mogen de ligtarieven voor patiënten niet worden verhoogd van minister Celsius Waterberg (Volksgezondheid), terwijl de regering er vorig jaar flinke loonsverhogingen doorheen drukte. Daardoor stegen de loonkosten met dertig procent, maar de inkomsten niet. Tot overmaat van ramp is, door de devaluatie van de nationale munt en stijgende benzineprijzen, vrijwel alles in Suriname stukken duurder geworden. Gevolg: er vallen grote gaten in de begroting.

"De ziekenhuizen zitten stuk voor stuk in de penarie. En het is de nieuwe regering die schuldig is aan die ontwikkeling", zegt een anonieme werknemer.

Huize Ashiana deed een noodoproep in de Surinaamse pers. Door oplopende schulden bij leveranciers weigerden zij nog langer krediet te verstrekken en raakte het magazijn met levensmiddelen gevaarlijk leeg. "Bij de overheid trekken we al langer aan de bel. Het blijft bij praten en de schulden stapelen zich op", verzucht een bezorgde Ashiana-onderdirecteur Kromoredjo.

Huize Ashiana moet het nu van liefdadigheid en een vrijgevige gemeenschap hebben. Vanuit Nederland zet stichting 'Blij Kind Vrolijk Mens' een actie op touw. Op het terrein van Huize Ashiana is het een komen en gaan van andere organisaties en individuen die een steentje bijdragen. Bewoners hebben daardoor weinig van alle problematiek gemerkt. "Een duurzame oplossing is het natuurlijk allerminst", zegt Kromoredjo. "Maar dat er geld komt, daar ben ik zeker van. Tot die tijd zijn we iedereen dankbaar die ons helpt."

Salarissen ambtenaren worden onbetaalbaar
"Het geld is op", riep de Surinaamse vicepresident Robert Ameerali in november al. Met een reeks belastingverhogingen (voor onder meer casino's en drank), nieuwe belastingen binnen de illegale kleinschalige goudzoekerswereld en een taks op brandstof (het Surinaams 'kwartje van Kok') probeert de regering-Bouterse op korte termijn meer geld binnen te slepen. Het zijn niet alleen de recente bezuinigingen van deze regering die de problemen in gang hebben gezet. Een reeks salarisverhogingen voor ambtenaren (bekend als het 'Functie informatie systeem overheid') die Bouterses voorganger Ronald Venetiaan introduceerde, blijkt onbetaalbaar. In twee rondes zijn de maandelijkse kosten voor bezoldigingen voor ambtenaren sinds 2007 verdubbeld naar ruim 25 miljoen euro.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden