Surinaamse tolerantie

Twee prachtige gebouwen naast elkaar sieren de Keizerstraat in Paramaribo. Het ene is een moskee van de Ahmadiyabeweging, het andere is een synagoge. De afstand tussen beide gebouwen is niet groter dan zestig meter. Een muurtje van slechts anderhalve meter hoog vormt de erfscheiding. Vanuit de eerste etage bidden de moslims met het hoofd richting de synagoge. Bij de ingang van de joodse gebedsplaats is geen sprake van veiligheidsmaatregelen. De deur naar de voortuin staat wagenwijd open. Buiten de synagoge ontmoet ik toevallig mevrouw Da Costa die de geschiedenis van de joden in Suriname volledig heeft gedocumenteerd. Zij heeft haast, maar wil wel vertellen dat ze hartelijke relaties met de buren onderhoudt. Binnen in de moskee worden haar woorden bevestigd. Men kan zich geen incident met de joodse buren herinneren. Waarschijnlijk staan nergens ter wereld een moskee en een synagoge zo pal naast elkaar en zijn de onderlinge relaties zo positief.

Achmed Aboutaleb

Maar Suriname staat voor nog meer religieuze tolerantie. Overal in Paramaribo, maar ook in andere districten, wisselen gebedsplaatsen van christenen, hindoes, boeddhisten en moslims elkaar af. Soms staan ze tegenover elkaar in dezelfde straat. Hindoes die net thuis een religieuze dienst hebben georganiseerd, versieren hun huis met fel gekleurde vlaggen. Katholieke bosnegers hebben geen moeite met het combineren van het katholieke geloof met voorouderverering naar Afrikaanse traditie. In het negerdorp Santigron waar enige tientallen families leven, staat niet allen een kerk maar ook een gebedshut waar onder meer tijgerschedels staan opgesteld. ,,Ik ben katholiek, maar de kerk heeft niet het recht mij de traditie van voorouderverering te ontnemen'', zegt een bevriende gids. En dan zijn er nog de ijverige Chinezen die vooral in de handel en in de horeca goede zaken doen. Het menu van een van de beste Chinese restaurants in Paramaribo houdt rekening met alle religies: ritueel geslacht vlees voor de moslims, kip- en vegetarische maaltijden voor de hindoes.

Suriname huisvest vele religies, maar religie is geen gespreksonderwerp in de politiek. Ook maatschappelijke organisaties die op een godsdienstige grondslag zijn gebaseerd staan doorgaans open voor belijders van andere religies. Christenen hebben zelfs de tweede paasdag en de tweede pinksterdag ingeleverd zodat moslims en hindoes nationaal erkende feestdagen kunnen vieren. ,,Aan het einde van de ramadan is het vooral in de Javaanse wijken erg gezellig'', zegt een hindoestaanse ondernemer. ,,Javanen houden van feestverlichting en ze koken waanzinnig lekker. Ik ga dan bij mijn moslimvrienden langs en vreet mij helemaal vol'', voegt hij eraan toe.

Met wie je ook spreekt, niemand heeft een rationele verklaring voor de zo unieke religieuze tolerantie in Suriname. Of het moet zijn dat het land nu eenmaal uit religieuze minderheden bestaat en dat het land op een grote afstand staat van de landen waar religieus fanatisme voor verstoorde evenwichten zorgt. Terwijl de hindoes en de moslims in India elkaar het leven zuur maken, is er in Suriname niemand die zich zorgen maakt over het overwaaien van de onrust naar Paramaribo. In Israël en in de Palestijnse gebieden vallen dagelijks doden, maar de Surinaamse moslims en joden gaan onverstoorbaar verder met het bouwen aan goede onderlinge verhoudingen. Het is jammer dat de Surinaamse wijze van samenleven -op Nederland na- nergens bekend is. Zou het vredesproces in het Midden-Oosten geholpen zijn met een uitnodiging aan Sjaron en Arafat om een weekje in Suriname door te brengen? Niet direct. Maar ik denk wel dat de Surinamers op subtiele wijze duidelijk kunnen maken dat het mogelijk is in vrede met elkaar te leven en dat respect en vertrouwen noodzakelijk zijn om duurzame vrede te bereiken.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden