Surinaamse smokkelaars profiteren van subsidie en recessie

De markt in Parimaribo. Beeld Hollandse Hoogte / Frans Lemmens

De Surinaamse regering subsidieert basisbehoeften als rijst en babyvoeding. Dat maakt smokkel naar Frans-Guyana lucratief.

Verpakt in vuilniszakken en nonchalant uitgestald op een omgekeerde kartonnen doos. Zo brengt de Surinaamse Martha Siwo haar gesmokkelde aardappelen, sigaretten, muskietenkaarsen, knoflook en bouillonblokjes aan de man in een stoffige hoofdstraat van het Frans-Guyanese grensstadje Saint-Laurent-du-Maroni. Zelf zit Siwo op een plastic krukje. Snel kunnen inpakken en wegwezen is namelijk essentieel. "Regelmatig komen er Franse gendarmes langs. Als die je te pakken krijgen, nemen ze alles in beslag", vertelt ze. "Het is mij al zo vaak overkomen. Echt balen is dat."

Toch heeft de Surinaamse marktverkoopster een goede reden om elke ochtend weer voor dag en dauw inkopen te doen aan de Surinaamse kant van de grens, met een houten bootje illegaal de Marowijnerivier over te steken en haar spulletjes in Saint-Laurent te verkopen. In dit overzees departement van Frankrijk wordt namelijk alles in euro's afgerekend. "In Suriname betaal ik zo'n twintig Surinaamse dollar voor een pakje sigaretten, omgerekend nog geen drie euro. Hier verkoop ik hetzelfde pakje voor vijf euro."

De handel is het laatste anderhalf jaar bovendien alleen maar lucratiever geworden. Door de spilzucht van president Bouterse woedt in Suriname een hevige economische crisis. De waarde van de euro is ten opzichte van de Surinaamse dollar meer dan verdubbeld. Voor elke euro die Siwo 's avonds naar Suriname terugbrengt, krijgt ze dus steeds meer Surinaams geld.

Profiteren van de recessie

Surinamers in het grensgebied zijn daardoor meer dan ooit afhankelijk van hun schimmige 'hossels' - informele klusjes - in het Franse departement. Het volstaat om enkele minuten rond te hangen aan de oever in Saint-Laurent om boten vol smokkelwaar te zien aanleggen. Het aantal kratten cola, zakken rijst en jerrycans benzine dat dagelijks de oversteek maakt, is niet te tellen.

"Mijn twee boten gaan elke dag minstens dertig keer heen en weer tussen Suriname en Frans-Guyana. Ook eieren, bier en frisdrank zijn populaire smokkelwaar. Zo goed als alles wordt aan de Fransen doorverkocht", vertelt Rosemarey Vaarnold, die al vijfendertig jaar tussen Saint-Laurent en zijn geboortedorp Albina vaart. Ook hij profiteert van de recessie. "Een overtocht kost drie euro. Wie wil, mag in Surinaamse dollar betalen, maar de meeste mensen hier hebben euro's op zak. Ik heb dus weinig last van de crisis. Stiekem ben ik zelfs blij als de wisselkoers weer gestegen is."

Voor de Surinaamse schatkist is de illegale handel echter slecht nieuws. Om de inflatie tegen te gaan, subsidieert de regering sinds januari een pakket van vijftien 'basisgoederen', zoals aardappelen en babyvoeding. Allemaal producten die vervolgens het land uit worden gesmokkeld. "Het verkeer tussen Suriname en Frans-Guyana moet dringend worden gereguleerd. Wij willen dat probleem samen met Suriname aanpakken", zei Antoine Joly, de Franse ambassadeur in Paramaribo, in april tegen nieuwssite Starnieuws. "Met een grens die langer is dan vijfhonderd kilometer kunnen we de smokkel niet in ons eentje aanpakken."

Economie blijft wegzinken

Het gaat van kwaad tot erger met de economie van Suriname. Kredietbeoordelaars verlaagden eerder dit jaar de kredietwaardigheid van het land. Ook de vooruitzichten zijn negatief. Er is vooral grote bezorgdheid over de enorme obligatielening van een half miljard euro die president Bouterse eind vorig jaar afsloot om het land draaiende te houden.

Eind april gaf de regering alle ambtenaren een loonsverhoging. Volgens het Bureau voor de Staatsschuld moet de regering dit jaar 330 miljoen dollar aan schuldeisers terugbetalen. Dat is net zoveel als de Centrale Bank nog in kas heeft.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden