In memoriamDirk van den Broek

Supermarktpionier Dirk van den Broek (96) bleef betrokken bij de zaak

Oprichter Dirk van den Broek senior begroet de eerste klanten tijdens de opening van de honderdste vestiging van de supermarktketen Dirk van den Broek. Beeld ANP

Supermarkticoon Dirk van den Broek is vorige week op 96-jarige leeftijd overleden.

Zelfbediening in een winkel? In 1948 was dat het nieuwste van het nieuwste. En dus ging de Amsterdamse melkverkoper Dirk van den Broek kijken bij de eerste zelfbedieningswinkel in Nijmegen. Vervolgens toverde de twintiger zijn eigen melkwinkel ook om tot een zelfbedieningszaak. Van maar liefst 140 vierkante meter, ongekend groot voor die tijd.

Dit is slechts een van de voorbeelden van het ondernemersinstinct van Dirk van den Broek, oprichter van de gelijknamige supermarktketen. Maandagnacht werd bekend dat Van den Broek 8 april in Aerdenhout is overleden op 96-jarige leeftijd. In zijn overlijdensadvertentie in NRC Next staat trots ‘nihil sine labore’, Latijn voor ‘niets zonder arbeid’. Supermarkt Dirk van den Broek telt vandaag de dag 123 vestigingen en is onderdeel van het grotere familieconcern Detailresult Groep.

Dirk van den Broek werd geboren in 1924 in Amsterdam. Zijn vader Jan van den Broek was veehouder op de plek waar nu het Rembrandtpark ligt, zo blijkt uit een groot profiel dat Elsevier in 2008 maakte van de supermarktfamilie. Met een ponykar bracht Dirk van den Broek vanaf 1939 melk van zijn vader rond voor een zacht prijsje. Toen dat van de Duitsers niet meer mocht, opende hij in 1942 een melkwinkel aan het Mercatorplein in Amsterdam.

De overstap naar zelfbediening was niet de enige keer dat Van den Broek met succes een revolutionaire stap maakte. Toen een aantal ondernemers in de Amsterdamse Kinkerstraat de krachten bundelde op een overdekte markt, kwam hij regelmatig even kijken, zo staat te lezen op de website over de historie van de supermarkt. Het idee om klanten melk, kruidenierswaren, vlees, groente en fruit allemaal op een plek te verkopen, kon Van den Broek wel bekoren. Probleem was echter dat de klanten hun boodschappen bij alle winkeliers afzonderlijk moesten afrekenen. Dat kan beter, dacht Van den Broek: toen de winkeliers failliet gingen, nam hij het pand en de boedel over en opende in 1953 de eerste supermarkt van Nederland.

Lage prijzen

Al in de jaren zestig vond Van den Broek dat de prijzen fors omlaag konden, maar in die tijd bepaalden fabrikanten nog de minimumprijzen van producten. Via de rechter en een prijzenoorlog maakte de supermarktondernemer korte metten met deze gang van zaken.

Ondertussen groeide zijn onderneming hard. Het bleef niet bij het openen van supermarkten. Van den Broek zette stappen in de horeca. Ook kwam er een drogisterijketen (Dirx), een slijterijketen (Dirck III), en in 1967 stapte hij zelfs in de reisbranche (D-reizen). Gemene deler waren de lage prijzen.

Uiteindelijk namen drie van zijn zoons (Jan, Dirk en Henk) de zaak over, toen Van den Broek op zijn 55ste besloot om het stokje over te geven. Niet dat hij het bedrijf helemaal los kon laten. Hij bleef tot op hoge leeftijd betrokken. Dan las hij de interne post, krabbelde er nog iets bij en stuurde het weer door, vertelde een medewerker in 2008 aan Elsevier.

Anders dan concurrent Albert Heijn bleef Dirk van den Broek in handen van de familie, al heeft de familie inmiddels niet meer de leiding in handen. Over een verkoop of een beursgang werd nooit serieus nagedacht. Om sterker te staan fuseerde de onderneming in 2008 wel met familiebedrijf Dekamarkt.

Lees ook:

In het privémuseum van supermarktondernemer Jan van den Broek gaat alles anders

Er zijn geen tekstbordjes en rondleidingen in het nieuwe museum van supermarktondernemer Jan van den Broek, en wie geen entree wil of kan betalen, is ook welkom. Alle kunst in het ‘instapmuseum’ gaat over eten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden