Supermarktklant wil liever geen suiker, behalve als het in snoep zit

Foto ANP Beeld
Foto ANP

Sigaretten, frisdrank, koffie en bier, daar geven Nederlanders veel geld aan uit in de supermarkt.

Wat staat er stevig op nummer 1 in de jaarlijkse Merken Top 100? Marlboro-sigaretten. Nederlandse supermarkten verkochten vorig jaar voor 455 miljoen euro van het sigarettenmerk, zo berekende onderzoeksbureau IRI in opdracht van Foodmagazine. In de top 16 staan zes sigarettenmerken, ook Camel, L&M, John Player Special, Lucky Strike en Pall Mall.

Biermerken zijn ook goed vertegenwoordigd. Op vier staat Heineken met 263 miljoen euro omzet, op plek elf Grolsch en op twaalf Hertog Jan. Roken en drinken we meer dan dat we brood eten? Nee natuurlijk niet. Verse producten als vlees, groente, fruit en brood draaien een veel grotere omzet in supermarkten, maar dat zijn geen A-merken.

In 2017 had de supermarktbranche een omzet van 37,4 miljard euro en daarvan ging ruim 16,4 miljard naar versproducten en ‘maar’ 8,3 miljard euro naar de honderd meest verkochte merken. En dan gaat het alleen over A-merken die in meerdere supermarkten worden verkocht. De thuismerken zijn niet meegenomen in het overzicht.

Hogere accijnzen

Dat sigaretten zo hoog scoren heeft vooral te maken met prijsstijgingen en accijnzen, analyseert Sjors van Beekveld van onderzoeksbureau IRI. Maar er worden ook meer sigaretten verkocht in de supermarkten, ondanks de onmogelijkheid om zelf rookwaren uit de schappen te pakken. Dat komt vooral doordat veel andere verkooppunten sluiten.

Dat voordeel voor supermarkten zal nog groter worden, nu onlangs ook Kruidvat en Trekpleister bekendmaakten te stoppen met tabaksverkoop. Bovendien verruimen supermarkten hun openingstijden nog altijd en daar heeft de tabaksverslaafde baat bij, die om half tien ’s avonds merkt dat hij zonder nicotine zit.

De koffie van Douwe Egberts zakte hard in een jaar tijd, van plek twee naar plek acht. Hoe kan dat? Van Beekveld: “Dat is simpel te verklaren. Senseo en L’Or waren van DE en zijn in 2017 op zichzelf staande merken geworden. Senseo komt daardoor vanuit het niets binnen op 39, en het merk DE daalt.”

Vruchtensappen niet meer in trek

Andere grote dalers zijn Mona, Appelsientje en Coolbest. Die hebben last van de suikerdiscussie, stelt IRI. Snoep en chocola worden nog steeds veel verkocht, maar bij toetjes en drinken kijkt de consument vaker of er niet te veel suiker inzit. Cola Zero gaat daarom als een speer, vruchtensappen krijgen de klappen. Kwark en yoghurt groeien hard ten koste van zoete desserts.

Vooral tweeverdieners met kinderen letten op hun gezondheid, een beetje geholpen door een groeiend aantal scholen dat alleen water en fruit als versnapering toestaat. Thuiswonende scholieren met tussenuren krikken de suikerverkoop in supermarkten weer een beetje op. En luxe chocolaproducten winnen aan populariteit. Van Beekveld in Foodmagazine: “Als de consument verwend wil worden, moet het ook over de top.”

Dat alles leidt tot een supermarktomzet van 37,4 miljard euro, een groei van 3,8 procent ten opzichte van 2016. De A-merken konden die groei niet bijhouden. De omzet van honderd grootste merken steeg met 2,6 procent. De verkoop van biologische producten steeg hard, met bijna 5 procent, maar neemt in omvang nog een beperkte plek in. In 2018 wordt misschien voor het eerst de grens van 1 miljard euro omzet doorbroken.

Lees ook:
Bijna alle supermarkten scharen zich achter strengere eisen voor de telers bij wie ze hun groenten en fruit inkopen. Alleen AH doet niet mee.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden