Superhittegolf? Time to shine voor de protocolfetisjisten

Ouderen van een zorgcentrum in het Rotterdamse Crooswijk genieten van het zomerse weer. Om de bewoners vanwege de aanhoudende hitte wat verkoeling te geven hebben ze een strandje aangelegd. Beeld ANP
Ouderen van een zorgcentrum in het Rotterdamse Crooswijk genieten van het zomerse weer. Om de bewoners vanwege de aanhoudende hitte wat verkoeling te geven hebben ze een strandje aangelegd.Beeld ANP

Het is vandaag de warmste 27 juli sinds 1901, het begin van de metingen.

In Stavoren, Schiphol en Hoek van Holland werden nog voor het warmste moment van de dag warmterecords verbroken met temperaturen boven de 37 graden. In het Zeeuwse Westdorpe werd zelfs de 38 gradengrens geslecht.

Het KNMI gaf om 14.00 uur wederom code oranje af voor extreme hitte in het hele land met uitzondering van het Waddengebied. Weeronline riep zelfs een nieuwe term in het leven: de superhittegolf, om extreme hittegolven (5 dagen warmer dan 30 graden) te onderscheiden van gewone hittegolven (5 dagen warmer dan 25 graden).

Verder werd in Groningen de zuidelijke ringweg afgesloten vanwege smeltend asfalt en in Amsterdam klaagden reizigers over kapotte airco systemen in het openbaar vervoer. Ondertussen deelde burgemeester Joris Bengevoord ijsjes uit aan ouderen in Winterswijk.

Ondanks de hitte van deze week lijkt zuchtend en zwetend Nederland zich goed door de hitte heen te slaan. Met dank aan goede protocollen.

Het RIVM, de Unie van Waterschappen (UvW), De vereniging voor publieke gezondheid en veiligheid (GGD GHOR Nederland) en de NS draaiden de afgelopen dagen overuren met de hittebestrijding. Hoe blikken zij terug?

Voor de Unie van Waterschappen was het ‘time to shine’, zegt woordvoerder Jane Alblas. “We hebben in Nederland vaker last van een wateroverschot, nu gaat het om een watertekort. Net als de brandweer bij een grote brand, moet je dan laten zien wat je waard bent.”

De waterschappen konden zich op de droge periode voorbereiden. “Je kunt het, anders dan bij hevige regenbuien, ver van tevoren aan zien komen. We zijn daarom in mei al gestart met de droogtemonitor. Op maandag verzamelen we de gegevens bij alle waterschappen, dat bespreken we met Rijkswaterstaat en het KNMI en op woensdag volgt dan een droogtemonitor inclusief weerkaarten en aanvullende maatregelen."

Continu updaten

Maar dat is niet alles laat Alblas weten “De waterschappen hebben op bepaalde plekken extra mensen ingezet om dijkcontroles te kunnen doen, vastgesteld wie eerst water krijgen bij waterschaarste en we hebben een onttrekkingsverbod afgekondigd voor bepaalde gebieden. De protocollen voor dit soort situaties lagen al in de kast, maar dit was de eerste keer dat we zo serieus met een langere periode van droogte te maken hebben gekregen. De protocollen lijken hun werk te doen, toch is het belangrijk ze steeds te blijven updaten", zegt de woordvoerder. Echt rustig wordt het voor de waterschappen nog niet. "We moeten scherp blijven want de droogte is niet over na een paar buien”.

Ook het RIVM moest aan de bak. “Maandag hebben we het nationale hitteplan geactiveerd, daarmee geven we aan dat gemeenten iets moeten doen aan hittebestrijding voor kwetsbare groepen”, zegt Ron Beekman van het RIVM. “Daarbij hebben we steeds direct contact gehouden met de KNMI en de GGD en veel andere organisaties die zich moeien met de hitte in ons land. “Omdat het hitteplan al sinds 2007 bestaat wisten we precies wanneer we deze moesten activeren. De uitvoering ligt vervolgens bij de gemeenten”, legt de woordvoerder uit. “Wel hebben we mensen via onze website en sociale media geïnformeerd over hoe ze het beste met de hitte om kunnen gaan”.

Het is onder andere aan regionale GGD’en en GHOR-bureaus om die hittebestrijding vervolgens handen en voeten te geven. De woordvoerder zegt dat "alle regio’s hun voorlichtingstaak aan de burger en gemeenten hebben opgepakt. Sommigen via een brief, hun website of lokale media”, aldus de woordvoerder van de gezondheidsdienst. Ook de Inspectie Gezondheidszorg laat weten dat er "adequaat wordt gehandeld door verpleeg- en verzorgingshuizen."

Bij spoorbedrijf NS geven ze prioriteit aan het onderhoud van de airco's in hun treinen. Woordvoerder Anita Middelkoop: "Als de airco defect is gaat het treinstel meteen van het spoor voor reparatie. Verder adviseren we reizigers om in de trein voor de schaduwzijde te kiezen."

Lees ook:

Door de warmte ontstaat een ozonlaag op straatniveau: wie ziek is, blijft beter binnen

Door de hoge temperaturen loopt de luchtverontreiniging zo ver op dat mensen met gevoelige luchtwegen gezondheidsklachten kunnen krijgen. Boosdoener is ozon, dat wordt gevormd uit bekende verontreinigingen zoals uitlaatgassen. Wetenschapsredacteur Willem Schoonen legt uit hoe dat werkt.

Waarom het niet alleen in Nederland, maar wereldwijd nu zo warm is

De wereldtemperatuurkaart kleurt felrood, alsof de aarde in brand staat. Volgens Geert Jan van Oldenborgh van het KNMI valt het allemaal wel mee. Hoewel: "Dat het in mei in Zweden warmer was dan in Spanje, vond ik toch wel opmerkelijk."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden