Suikerspiegel stijgt door hormoon in vet

Ontdekking mogelijk belangrijk voor behandeling van diabetes

Wit lichaamsvet produceert een hormoon, asprosin, dat de bloedsuikerspiegel laat stijgen. Het hormoon werkt onafhankelijk van bekende hormonen uit de alvleesklier zoals glucagon en insuline. Dat biedt volgens de ontdekker, Atul Chopra van de Universiteit van Houston, een nieuwe mogelijkheid voor de behandeling van het zogeheten metaboolsyndroom. Dat is een veelvoorkomende complicatie bij de miljoenen mensen met diabetes II door overgewicht. Het syndroom leidt tot hart- en vaatziekten en een tweemaal hogere kans op een hartinfarct.

Volgens elk basisboek biologie zorgen de twee hormonen, glucagon en insuline, ervoor dat de bloedsuikerspiegel niet te hoog of laag wordt. Onze hersenen hebben een continue aanvoer van suiker nodig. Bij een maaltijd maakt de alvleesklier insuline aan dat de opslag van een deel van de suikers uit het eten in de lever stimuleert. Zakt de bloedsuikerspiegel na het eten weer, dan zorgt glucagon voor gestage aanvoer vanuit die voorraad. Bij diabetes maakt het lichaam te weinig insuline aan of reageert er niet op, waardoor de suikerspiegel stijgt.

Maar al langer is duidelijk dat de suikerregulatie complexer is. Vet moet een belangrijke rol spelen. Mensen met overgewicht lopen een duidelijk groter risico op diabetes II en ontwikkelen ook vaak insuline-resistentie (metaboolsyndroom). Chopra laat nu in zijn studie in Cell zien dat wit vetweefsel een hormoon produceert dat de suikerspiegel verhoogt. Dit hormoon remmen zou een manier zijn om de hoge suikerspiegel bij metaboolsyndroom omlaag te brengen.

"Heel interessant", noemt Hans Jonker, moleculair bioloog aan de Rijksuniversiteit Groningen, de ontdekking. Maar hoe belangrijk de vinding is voor de behandeling van diabetes is nog niet te overzien, oordeelt hij. "Insulineresistente muizen herstellen wanneer ze antilichamen tegen asprosin krijgen ingespoten. Maar zo'n labexperiment is slechts het begin van medicijnontwikkeling."

Dat Chopra patent heeft aangevraagd, vindt Jonker logisch. "Het is een heel nieuw aanknopingspunt en diabetes is een grote ziekte." De Wereldgezondheidsorganisatie spreekt zelfs van een diabetesepidemie. Wereldwijd zijn er nu 440 miljoen gevallen, waarvan bijna de helft te wijten is aan overgewicht.

De ontdekking van asprosin is min of meer een toevalstreffer. Chopra zocht eigenlijk naar de oorzaak van een zeldzame verouderingsziekte: neonatal progeroid syndroom (NPS). Wereldwijd zijn er maar dertig patiënten bekend. Ze hebben nauwelijks vetweefsel en zijn dus broodmager. En als baby lijken ze al oud door hun dunne gerimpelde huid. Chopra is geneticus en ontdekte dat mensen met NPS een DNA-fout hebben in het gen dat codeert voor asprosin. Mensen met NPS produceren dus geen asprosin en hebben een lage bloedsuikerspiegel.

Gezien de symptomen van NPS verwachtte Chopra een DNA-fout te ontdekken in de vetproductie. Dat asprosin in plaats daarvan de glucosespiegel beïnvloedt, is een verrassing. Of hij inmiddels ook de link met NPS heeft ontdekt, wil hij nog niet kwijt. "Dat is het onderwerp van een volgend artikel", e-mailt hij.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden