Suiker in tabak vergroot schade

BILTHOVEN - Zoetstoffen die op grote schaal worden toegevoegd aan tabak, zijn veel schadelijker dan tot dusver werd gedacht. Ze veroorzaken bij rokers waarschijnlijk kanker in de bovenste luchtwegen.

Dit blijkt uit een literatuuronderzoek door het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, het RIVM in Bilthoven. Het RIVM doet in Europees verband onderzoek naar de gezondheids & effecten van toevoegingen aan tabak. De sigaretten- en shagfabrikanten gebruiken honderden additieven om hun producten eigen smaak- en geurkarakteristieken te geven.

Natuurlijke suikers, kunstmatige zoetstoffen en honing zijn de meest gebruikte toevoegingen. Ook de voedingsindustrie gebruikt de stoffen, maar in tabak komen door de verbranding giftige bijproducten (aldehyden) vrij. Volgens het KNMI is de schade die deze aldehyden aan de gezondheid toebrengen veel ernstiger dan tot dusver bekend.

In tabaksrook zitten ongeveer 4000 schadelijke, vaak kankerverwekkende stoffen. Maar het RIVM-onderzoek wijst uit dat tijdens het roken opvallend grote hoeveelheden aldehyden ontstaan. Rokers worden blootgesteld aan hoge piekconcentraties.

Volgens het RIVM verhogen zaken als suikers de gezondheidsschade van roken. Op termijn wil de Europese Unie toevoegingen gaan verbieden die gezondheidsschade vergroten en het verslavende effect van tabaksgebruik versterken. Het RIVM speelt in dit onderzoek een grote rol.

Het RIVM zal ook kijken naar andere veel voorkomende toevoegingen, zoals cacao en ammonia. Van die laatste stof is eveneens bekend dat het de verslavende werking van nicotine bevordert. British American Tobacco (Barclay) ontdekte al in 1965 dat de behandeling van tabak met ammonia leidde tot een verhoging van 29 procent van de nicotine-afgifte in een sigaret.

De omvangrijke Nederlandse shagindustrie houdt intussen bij hoog en bij laag vol dat er geen ingrediënten bij tabak worden gestopt. Tijdens voorlopige getuigenverhoren van zieke rokers tegen shagfabrikant Niemeyer verklaarde het bedrijf twee jaar geleden dat aan Samson slechts een vochtregulerend middel wordt toegevoegd om de houdbaarheid te verbeteren. Verder niets, aldus de advocaat van Niemeyer.

Van de aldehyden uit suiker was bij sigarettenproducent Philip Morris al in de jaren tachtig bekend dat de stof de verslaving van roken bevordert. De wetenschapper die dit ontdekte verklaarde jaren later in een rechtszaak in de VS dat het suikergehalte van Philip Morris topmerk Marlboro in tien jaar tijd met veertig procent werd opgeschroefd.

Suikers worden vooral aan tabak toegevoegd om de onaangename smaak van nicotine te maskeren. Het is een van de belangrijkste additieven. Gemiddeld bestaat drie procent van het gewicht van de vulling van een sigarettenhuls uit suiker.

Voor jonge rokers, die voor het eerst een sigaret proberen, hebben suikers het voordeel dat ze de smaak van tabak acceptabel maken. Menthol heeft een soortgelijk effect: de stof verdooft de keel zodat het rauwe effect van sigarettenrook bij een beginnende roker wordt onderdrukt.

De Nederlandse tabaksindu & strie ligt al geruime tijd met het ministerie van volksgezondheid overhoop over de publicatie van additieven in tabak. Volgens de jongste Europese richtlijn moeten tabaksfabrikanten alle stoffen die zij aan hun producten toevoegen, bekendmaken aan de overheid. Enkele bedrijven liggen dwars omdat ze bang zijn dat hun bedrijfsgeheimen op straat komen te liggen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden