Suïcidale scholier uit Heerlen kreeg onvoldoende hulp

Kinderen lopen mee met borden tegen online pesten in een stille tocht ter nagedachtenis aan Tharukshan. De 15-jarige scholier pleegde zelfmoord nadat hij op school ernstig gepest werd.  Beeld ANP
Kinderen lopen mee met borden tegen online pesten in een stille tocht ter nagedachtenis aan Tharukshan. De 15-jarige scholier pleegde zelfmoord nadat hij op school ernstig gepest werd.Beeld ANP

De 15-jarige Heerlense scholier die begin dit jaar zelfmoord pleegde, heeft in twee weken kerstvakantie geen enkele hulp gekregen van professionele hulpverleners of school, ondanks een eerdere suïcidepoging.

De familie nam zelf ook geen contact op met instanties omdat zij vonden dat het juist weer goed ging met de jongen. Alleen vrienden en klasgenoten zagen op sociale media dat hij het leven niet zag zitten.

De dood van de 15-jarige Tharukshan was groot nieuws in januari. Ook omdat de familie zelf bekendmaakte dat er sprake was van pestgedrag. Duizenden mensen toonden hun medeleven, er kwamen een petitie en een stille tocht tegen pesten.

Geen van de betrokken professionals had een compleet beeld van de jongen, constateert de Inspectie Jeugdzorg vandaag in haar onderzoek. Van elkaar wisten instanties en ouders niet wat er speelde. Ook doordat de 15-jarige Tharukshan problemen bij hen weghield. Hij leek vrolijk en positief, vooral tegenover zijn ouders, broer en zussen. Dat de jongen gepest werd, hoorde het Grotiuscollege pas eind november van een mede-leerling. De huisarts hoorde 5 december 2016 over suïcidale gedachten, terwijl hij die een jaar eerder ook al had. Bij afspraken met de jeugdgezondheidszorg, die standaard alle leerlingen volgt, kwam de jongen meermaals niet opdagen.

Opvallend is dat de inspectie wijst op de migratieachtergrond van Tharukshan. Het gezin met vier kinderen is in 2011 uit Sri Lanka naar Nederland gevlucht. Professionals moeten zich realiseren dat migrantenkinderen opgroeien in verschillende culturen die niet altijd goed op elkaar aansluiten, zegt de inspectie. De school keek vooral naar de prestaties van haar leerling, en te weinig naar zijn emotionele toestand of naar zijn opvoedsituatie, zegt de inspectie.

Betrokkenheid

In juni 2016 zijn er al signalen op school dat het niet goed gaat met de jongen thuis, maar Tharukshan zegt dat hij dat heeft uitgepraat. Als zijn cijfers verbeteren, laat school het daarbij. De ouders spreken geen Nederlands. De school heeft weinig contact met hen. Ouders gingen uit van een beeld van school zoals zij dat uit het land van herkomst kennen, zegt de inspectie. “Ze waren niet bekend met de betrokkenheid die een Nederlandse school van ouders verwacht.”

Begin december, als Tharukshan duidelijk maakt dat hij gepest wordt, grijpt de school in. Ze spreekt met de klas, zorgt dat dreigberichten en foto’s van sociale media worden verwijderd. Er is een gesprek met de jongen en twee oudere zussen op 22 december. Individuele professionals hebben intensieve inspanningen verricht om de problemen op te lossen, zegt de inspectie. Maar de zorg en ondersteuning waren ‘onvoldoende passend’. School kijkt voor al naar het pesten. Voor specialistische hulp vanwege zijn suïcidale gedachten, verwijzen de zorgcoördinatoren door naar gemeente en huisarts. Ze gaan ervan uit dat de familie het zal oppakken.

Jeugdzorgwerkers en huisarts worden betrokken als de jongen een zelfmoordpoging doet, op 5 december. Een medewerker van het gemeentelijk expertiseteam spreekt op 7 december thuis met Tharukshan en zijn familie. Er is later nog contact met de medewerker die de huisarts ondersteunt bij geestelijke gezondheidszorg. De professionals zijn het eens dat iemand een vinger aan de pols moet houden. Maar er is vervolgens geen enkel contact met het gezin, noch met school.

Huisarts

De huisarts krijgt op 24 december nog een signaal van een vriend of vriendin dat het niet goed gaat met Tharukshan. Hij raadt aan contact op te nemen met de praktijkondersteuning. Een medewerker heeft mailcontact met het expertiseteam van de gemeente, maar de professional die op 7 december bij Tharukshan thuis is geweest, is er nu niet. Het expertiseteam spreekt nog een voicemail in met een spoednummer, maar het gezin ontvangt die niet. Anderhalve week later, de zondag voor school begint, overlijdt de jongen.

In haar rapport uit de inspectie haar zorgen over sociale media en pesten. Jongeren overzien de consequenties van hun online daden niet goed. Maar opvoeders, leerkrachten en andere professionals moeten zich niet alleen daarom interesseren voor hetgeen zich in het digitale leven van de jongeren afspeelt, het kan ook helpen om problemen of onveiligheid vroeg te signaleren, zegt de inspectie.

De inspectie bekritiseert ook wat er na de dood van Tharukshan online gebeurde. Bedreigingen aan het adres van professionals op school en leerlingen. “Mensen die zich onbespied wanen denken alles te kunnen typen, zonder rekening te houden met de gevolgen, context, gevoelens, maatschappelijk en culturele opvattingen.” Ondoordacht en grensonverschrijdend, noemt de inspectie het.

In een korte persconferentie hebben de gemeente Heerlen en de school aangegeven dat ze het oordeel van de inspectie onderschrijven, dat ze de signalen niet goed hebben opgepakt en ingeschat. Ze gaan de zorg en hulpverlening verbeteren, “elk vanuit onze eigen rol, maar ook in gezamenlijkheid”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden