Succesvol beleggingsmysterie

Topman HAL treedt terug. 'Nederlands beste belegger' wist altijd uit de schijnwerpers te blijven.

Hij houdt van zeezeilen. Hij is rijk. Hij mijdt de media en kan dat goed. Dat weten we over hem. Dat we dat weten, komt doordat hij iets anders heel goed kan: beleggen. Er zijn mensen die hem de beste belegger van Nederland noemen.

Dat is hij misschien ook wel. 21 jaar lang was hij bestuurvoorzitter van investeringsmaatschappij HAL. Die ontstond toen zijn familie de cruisemaatschappij Holland-Amerika Lijn verkocht en het gros van de opbrengst gebruikte om te investeren in bedrijven. In 1993 kreeg hij er, 35 jaar jong, de leiding. Hij nam die over van zijn vader Nico die in 1995 overleed. Deze week gaf hij de scepter door.

In die 21 jaar is de waarde van de bedrijven en deelnemingen die HAL bezit twintig keer zo groot geworden. Het aandeel HAL steeg in die jaren van ruim 6 euro naar 123 euro. Met dividend erbij leverde een in 1993 gekocht aandeel een rendement op van bijna 6000 procent, zo berekende Het Financieele Dagblad. De belegger die in 1993 voor 2203,71 gulden (1000 euro) aandelen HAL kocht, zou daaraan bijna 60.000 euro hebben verdiend. Overigens profiteert vooral zijn familie van dat beleggingssucces. Die bezit het merendeel van de aandelen HAL, slechts een klein percentage is vrij verhandelbaar.

In het midden van de jaren negentig heeft HAL belangen in bedrijven als bussenbouwer Bova, installateur GTI, beursfirma Van der Moolen en de zakenbank Kempen. Inmiddels is HAL (mede-)eigenaar van een keur van ondernemingen, waaronder beursgenoteerde: Vopak (opslag van olie en chemicaliën), baggeraar Boskalis, SBM Offshore en de Italiaanse brillenmaker Safilo (Polaroid).

HAL zit bijna overal. In een groothandel voor bouwmaterialen (PontMeyer), in media (FD Mediagroep: Het Financieele Dagblad, BNR Nieuwsradio) en in gehoorapparaten (AudioNova). In tijdmeetapparatuur (SportsTiming), de exploitatie van gastankers (Anthony Veder), laminaat-platen (Trespa International), detachering (Atlas Services) en in kantoormeubilair (Ahrend, Gispen). Veel lijn zit er niet in die portefeuille, behalve misschien een lichte voorkeur voor bedrijven die actief zijn op zee. Zou dat komen door de achtergrond van de HAL-topman en die van zijn familie? Een andersoortige lijn is er wel: van veel bedrijven is HAL lang (mede-)eigenaar, soms wel twintig jaar. HAL is geen hit and run-investeerder.

HAL's grootste bezit? Brillenwinkels. In 1996 koopt hij een belang in optiekketen Pearle. In de jaren erna worden overal optiekketens gekocht. Inmiddels heeft HAL in 41 landen ruim vijfduizend brillenwinkels, waarvan het overgrote deel is ondergebracht bij het bedrijf GrandVision. Dat gaat binnenkort naar de beurs, al houdt HAL de meerderheid van de aandelen.

Wat gaat hij nu doen? Natuurlijk is dat niet bekend, behalve dan dat hij toetreedt tot de raad van commissarissen van HAL. Eigenlijk is dat not done. Volgens het moderne denken over ondernemingsbestuur kan iemand beter geen toezichthouder worden bij het bedrijf dat hij voorheen leidde, omdat hij dan als commissaris soms een oordeel moet vellen over zijn eigen beleid.

Maar dat soort bestuurlijke nieuwigheden zijn aan HAL niet besteed. De maatschappij hoeft zich ook niets aan te trekken van de Nederlandse code voor het besturen van beursgenoteerde ondernemingen: HAL valt onder een holding die op Curaçao is gevestigd, het hoofdkantoor staat in Monaco en de holding valt onder HAL Trust, dat op Bermuda huist. Geen Nederlands bedrijf dus. Dat zet HAL er in zijn jaarverslag altijd bij.

Er zijn meer aparte dingen: Sjoerd Eisma en Torstein Hagen zijn al meer dan twintig jaar commissaris bij HAL, terwijl in Nederland twaalf jaar in principe als maximum geldt. Het jaarverslag over 2013 is sober, feitelijk, geen weidse strategische beschouwingen, geen op de borstklopperij, geen foto's van lachende werknemers en vanzelfsprekend geen foto's waar de twee leden van de raad van bestuur lachend en doortastend opstaan. Ook een verwijzing naar de imposante beleggingsresultaten uit het verleden ontbreekt.

Zijn opvolger heet Melchert Groot.

Hijzelf heet Martijn van der Vorm.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden