Succes in de strijd tegen knokkelkoorts

Bacterie blokkeert vermenigvuldiging van virus in mug

VAN ONZE REDACTIE WETENSCHAP

Australische biologen hebben een belangrijke stap gezet in de bestrijding van knokkelkoorts. Ze hebben muggen, die de infectieziekte verspreiden, besmet met een onschuldige bacterie. Dankzij deze bacterie kunnen de insecten de ziekte niet meer doorgeven.

Knokkelkoorts wordt veroorzaakt door een virus dat zich in het lichaam van de mug vermenigvuldigt. Als de mug een mens prikt, komt het virus in het bloed en wordt die persoon ziek. De bacterie blokkeert dit, door te verhinderen dat het virus zich vermeerdert, schrijven de Australiërs vandaag in het vakblad Nature.

De aandoening treft elk jaar 50 tot 100 miljoen mensen in tropische en subtropische gebieden. Wie besmet raakt, krijgt koortsaanvallen en pijn over het hele lichaam, vooral in spieren, botten en gewrichten. Een klein deel van de mensen overlijdt er zelfs aan. Er bestaat geen vaccin of geneesmiddel tegen. Mensen kunnen zich alleen beschermen met klamboes en insecticide.

Omdat de bacterie in het lab gunstige resultaten opleverde, zijn de biologen overgegaan tot veldproeven. In Noordoost-Australië lieten ze op twee locaties ruim 150.000 muggen los die de bacterie bij zich droegen. De bacterie verspreidde zich binnen een paar maanden onder het leeuwendeel van de wilde knokkelkoortsmuggen: op de ene plaats bij 80 procent van de populatie, en op de andere zelfs bij 100 procent. Dit betekent dat de ingreep waarschijnlijk zeer effectief is.

De biologen konden nog niet nagaan of hun aanpak werkelijk leidde tot minder knokkelkoorts bij de mens, maar ze zijn optimistisch. Binnenkort doen ze een grote veldproef in bewoond gebied, om deze hamvraag te beantwoorden.

Sander Koenraadt, medisch insectenkundige aan de Wageningen Universiteit, juicht de nieuwe methode toe. "Muggen worden in toenemende mate resistent tegen bestrijdingsmiddelen. Het is daarom goed om een duurzaam, niet-chemisch alternatief te hebben." De Australiërs hopen vijftig à honderd jaar vooruit te kunnen met hun bacterie, want in het lab wordt het virus er niet resistent tegen.

De bacterie, Wolbachia geheten, is volgens de onderzoekers niet gevaarlijk. Ze komt van nature bij 60 tot 70 procent van de insectensoorten voor. De knokkelkoortsmug, ook wel zebramug genoemd vanwege zijn zwart-witgestreepte lijf, ondervindt nauwelijks hinder van het extra organisme aan boord.

Er zijn nog meer duurzame alternatieven in de maak, vult Koenraadt aan. "Hier in Wageningen kijken we naar een schimmel die muggen doodt. Maar de bacterie staat het dichtst bij praktische toepassing, vanwege de lage kosten en de technische eenvoud."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden