Review

Stuntvliegers slepen je mee

Stuntvliegers - bouwen en besturen' f 32,50, 'Stuntvliegers II - nieuwe modellen, buggy's en boten' f 34,90, 'Kite 1.0' (diskette) f 19,50. (Uitgeverij Thoth, Bussum.)

Robert (40), leraar in Heemstede, heeft geluk. Het is de hele dag druk geweest op het strand, maar tegen de avond steekt een harde noordwestenwind op; de zandvlakte van Bloemendaal is voor hem. Zijn armen sturen een Whale. Een grote, roze-geel-blauwe vlieger, in de vorm van een dikke, omgekeerde letter 'V'. Robert noemt het een krachtvlieger. “Als ik wil, laat ik me twintig kilometer over het strand slepen”, zegt hij, schuin naar achteren hangend, de hakken diep in het zand.

Robert wil hem wel even uit handen geven. Eerst laat hij zien wat er gebeurt als je een van de lijnen, met een in zacht kunststof gehuld handvat, naar je toe trekt: de vlieger maakt een zwenking van negentig graden en vliegt horizontaal verder. Dat ziet er eenvoudig uit. Hij doet ook voor hoe je hem vlak boven de golven kunt laten stilstaan. Dan geeft hij de lijnen een voor een over en nog geen seconde later boort de punt van de Whale zich in het zand. Niet te houden.

Robert glimlacht. Hij heeft nog een vlieger, een Moonraker, en die is gemakkelijker, zegt hij. Op de plaats waar de Whale ligt - een paar stokjes zijn losgeschoten, maar dat is niet erg - zet hij de andere rechtop in het zand. Deze is smaller en driedimensionaal, van bovenaf een beetje W-vormig. Hij maakt de lijnen van de eerste vlieger los en haakt ze aan de tweede. Die blijkt inderdaad lichter te besturen, maar de beginneling voelt dat er een lange weg te gaan is.

REDDINGSBRIGADE

Robert is een van de honderden vliegeraars die hun eigen speelgoed maken. Vaak doen ze dat op aanwijzing van Servaas van der Horst en Nop Velthuizen, de auteurs van Stuntvliegers en het pas verschenen Stuntvliegers II. Velthuizen werkt bij de oudste vliegerwinkel van Nederland, Vlieger Op in Den Haag, en Van der Horst is publicist en jurist. Samen experimenteren ze op het strand, op het ijs en in het water. Velthuizens nieuwste schepping is een soort drijvende driewieler, om te 'kitesailen'. Van der Horst heeft hem getest, maar werd uit zee gecommandeerd door een ongeruste reddingsbrigade.

Het nieuwe boek gaat over geavanceerde delta-achtige vliegers met stokken van superlicht koolstof en over 'opblaasbare' stokloze vliegers, een soort vliegende matrassen. Het mooie van deze stokloze vlieger is dat hij klein op te vouwen is, bijna niets weegt en niet snel kapot valt. Hij vraagt alleen iets meer wind dan de stokvlieger. Extra voordeel is dat hij stil is, maar herrie behoort hoe dan ook tot het verleden. Stuntvliegers II leert hoe je, met speciale coupenaden en stukjes gaas, alle vliegers geruisloos kunt maken.

De koper van het boek kan er een diskette bij aanschaffen die een computer verandert in een vliegerontwerper. (“Volledig idiot proof”, zegt Van der Horst.) De mallen, naar eigen inzicht te veranderen, worden door de printer zo efficient mogelijk, soms wel op veertig verschillende A-4'tjes, uitgedraaid. Ook zonder computer is de geduldige zelfbouwer trouwens in staat om de modellen na te bouwen. In al hun adviezen gaan de auteurs zo ver dat ze zelfs uitleggen hoe je een liniaal moet maken. En welke afmetingen je werktafel moet hebben. (“Als u de achterkant groen schildert, is hij in een handomdraai in een pingpongtafel te veranderen.”)

Het boek begint met alle nadelen; niet voor niets is vliegeren op sommige stranden verboden. Bij IJmuiden viel drie jaar geleden een vliegeraar te pletter. En WA-verzekeringen dekken de schade veroorzaakt door grote exemplaren niet. Jankende vliegers jagen voorbijgangers schrik aan en de lijnen van gewone eenlijnsvliegers, zoals de stilstaande heten, worden geregeld doorgesneden door die van stuntvliegers.

“umpen en al dat andere macho-gedoe, daar zijn Nop en ik helemaal vanaf”, zegt Servaas van der Horst. “Vijftien jaar geleden hingen wij ook tien meter boven de grond, op Scheveningen. Kapotte enkels, kapotte knieen; je kunt jezelf geweldig laten katapulten.” Het nieuwe boek geeft huiveringwekkende voorbeelden. “Wij voelen ons mede verantwoordelijk”, zegt de auteur. Terecht, want van het eerste boek zijn 28.000 exemplaren verkocht. Het tweede deel verkoopt ook al goed. Duizenden mannen (vrouwen zijn ver in de minderheid) kruipen ermee achter de naaimachine om met steeds lichter en sterker materiaal vliegers te maken. Zelfmaken laat ruimte voor experimenteren. Bovendien kost een vlieger met al dat high-tec materiaal al gauw tweehonderd gulden, terwijl je hem zelf maakt voor rond de zestig gulden. De grootste aantrekkingskracht schuilt trouwens in iets anders. “Als je vliegert, heb je altijd een goede reden om alleen, of met een stel vrienden, naar het strand te gaan”, zegt Van der Horst. J

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden