STUDIO SPORT

“We hebben 51 weken in een zwart gat geleefd, maar nu is alles weer zoals het hoort”, zegt Studio Sport-verslaggever Evert ten Napel tevreden. Hij heeft er de afgelopen maanden wel, maar niet bevreesd, rekening mee gehouden dat zijn functie bij Studio Sport op termijn niet meer zou bestaan. “Ik kreeg een gigantische aanbieding van Sport 7, waar ik niet op in ben gegaan. En meteen nadat de rechten onze neus voorbij waren gegaan, werd ik gebeld door een krant en een lokale radiozender, dat ik ook bij hen mocht komen werken.”

Voor Ten Napel zou alles, wie dan ook de voetbalrechten zou krijgen, wel weer op zijn pootjes terecht zijn gekomen. Maar voor anderen, mensen in lagere functies, zijn de afgelopen 51 weken bij Studio Sport wel een nachtmerrie geweest, weet chef Kees Jansma. “Van der Louw heeft meteen geroepen dat er geen functies of banen zouden verdwijnen. Maar iedereen vroeg zich af of dat over een jaar, of over twee jaar, nog wel hetzelfde zou zijn. Kijk, de bekende koppen komen altijd wel ergens terecht. Maar de boekhouders, de redacteuren, de technici, die knepen 'm wel. Er zijn mensen in Sport 7 gestapt die gouden bergen werden voorgespiegeld, die voor het geld gingen. Die misschien wel vals werden voorgelicht. Die raken nu hun baan kwijt. Er is in dit debâcle op een ongelooflijke wijze met mensen gesold.”

Jansma is een emotionele man. Vorige week zaterdag, toen bekend werd dat de NOS weer het recht kreeg om de PTT Telecompetitie uit te zenden, zat hij ronduit glunderend achter de perstafel. Een jaar geleden, toen de KNVB bekend maakte 'iets nieuws te gaan doen', zag het Nederlandse volk hem op het punt in tranen uit te barsten in KRO's Brandpunt. Met dezelfde woede kan hij nu, op de bank in zijn kamer in de Studio Sport-vleugel van het NOS-gebouw in Hilversum, praten over al die mensen die nu zonder werk zitten. “Die komen nu hier leuren. Ik wil wel wat voor ze doen, maar het blijft verschrikkelijk. Je hoort er niemand over. Terwijl er toch een heel bedrijf over de kop is gegaan. Dat zijn collega's die goed zijn in hun werk. Die redacteuren hebben nog tot maart salaris, daarna wordt er een afvloeiingsregeling bedacht. Die kan best heel goed zijn, maar dat raakt me. Dat vind ik erg.”

Dat punt is uiteindelijk het enige waarbij zijn woede is gebleven. Want ruimhartig heeft hij de KNVB de fouten van vorig jaar vergeven. “Ik ben het tegendeel van rancuneus, heb ik gemerkt. Bij de bond zijn ook mensen ernstig beschadigd geraakt. In een jaar tijd is ook met zoveel geld gesmeten. Je moet er niet aan denken wat er tussen 20 augustus '95 en nu gebeurd is op het terrein van sportrechten. Het is een uiterst kwetsend voetbaljaar geweest. Voor vele partijen. De clubs, de KNVB, de NOS, de collega's bij Sport 7. Er is zoveel onnodig beschadigd, met zoveel geld gesmeten, dat ik nu niet euforisch kan roepen dat het maar goed is dat het zo afliep. Dat is niet goed.”

Zoveel problemen om voetbalrechten, dat vindt Jansma het eigenlijk niet waard. “Iedereen denkt maar dat we het leuk vinden om die rechten te kopen. Van 'ach, de televisie, die betaalt wel'. Maar het is natuurlijk heel raar. Het is de werkelijkheid geworden in Europa, en in de wereld, dat er voor die rechten betaald moet worden. Daar kunnen we niet onderuit.”

Voor de NOS en voor Studio Sport is het afgelopen jaar op een vreemde wijze ook goed geweest. Jarenlang hadden de presentatoren 'gekanker en gezeik' aangehoord, werden ze beschuldigd van een voorliefde voor Ajax en kregen ze persoonlijk de schuld van nederlagen. Maar zodra een commerciële zender opstond die er met het voetbal vandoor ging, sloeg de stemming om. Niets dan lof viel de NOS ten deel, de slager en de bakker van de familie Jansma riepen ongevraagd 'we staan achter je, Kees!' en de alom gehate Mart Smeets kreeg opeens bemoedigende schouderklopjes in restaurants. De kijkers stuurden massaal steunbetuigingen naar de NOS. En ze keken òf helemaal niet meer naar het voetbal, òf naar Studio Sport, maar lieten dat commerciële sportkanaal links liggen.

Jansma: “Ik heb het kijkersgedrag dit jaar heel merkwaardig gevonden. Allereerst, toen bleek dat wij de rechten niet hadden, waren er kranten die schreven dat dat maar goed was. Dat arrogante Studio Sport, er moest eens iets nieuws komen. Dat begon te draaien toen de eerste mensen de sprong waagden, toen werden wij omhoog geschreven. Toen er bij Sport 7 tientallen mensen werkten werden die toch hard aangepakt, dat was ongelooflijk. Dat was opeens afgedankt, had afgedaan. Ik was een keer bij de Alphense Boys. 's Middags was er een wedstrijd, die werd uitgezonden door Sport 7. In de kantine werd gevraagd: 'Wie wil er Sport 7 zien?' Niemand. Het werd niet opgezet. Niet omdat ik er was, hoor, want ik had die wedstrijd best willen zien.”

“Toch heb ik geen gevoel van: nu zijn wij aan de beurt. Het kan verkeren, blijkt. Ik weet heel goed dat ze vanaf volgende week allemaal heel hard op ons gaan kankeren.”

Hoezeer het ze ook tegenzat, het afgelopen jaar, van Studio Sport vertrokken slechts twee mensen naar het sportkanaal. Omdat NOS-voorzitter Van der Louw ze opriep om te blijven, maar ook omdat chef Jansma had uitgelegd waarom zo'n kanaal een onhaalbare zaak zou zijn. “Ik heb dat destijds al bij de KNVB gezegd, maar ze wilden niet luisteren. Dat steekt me toch wel, want ik heb van veel dingen geen verstand, maar wel hiervan. Tegen de mensen hier heb ik daarna gezegd: wacht nog een jaar, kijk of ze het redden. Want in mijn visie kon het niet méér of beter dan wij het deden. Het niveau van de Nederlandse sport is niet van dien aard dat je daar de hele dag naar blijft kijken.”

Ten Napel luisterde, en is daar achteraf blij om. “Ik geloofde niet dat het zou lukken, daarom ben ik niet op dat bod ingegaan. Ze zouden het voetbal beter in beeld brengen, maar de wedstrijd blijft de wedstrijd, daar kun je weinig tegen doen. Ik zeg altijd: NEC-NAC is zes minuten met één camera, meer zit er niet in. Dat bleek ook wel.”

Jansma: “Ik merkte gaandeweg het jaar al dat het mis ging. Op een maandagavond, op 25 oktober in Heemskerk, heb ik een praatje gehouden waarin ik voorspelde dat het mis ging. Toen wist ik echt nog nergens van, het was puur de constatering dat aandeelhouders van dat kaliber niet eindeloos geld blijven pompen in een mislukt produkt.”

Evert ten Napel is rancuneuzer. Met genoegen denkt hij terug aan de onderhandelingen over de sublicentie, vorig jaar. De NOS heeft daar alles uitgesleept wat er te halen viel. “Het was de doodsteek voor Sport 7.” Terecht, vindt Ten Napel. Want als gevolg van de oprichting van Sport 7, dat lang niet overal te ontvangen was, kon de kleine Ten Napel junior van twaalf jaar op zondagavond niet meer naar het voetbal kijken. Dat begon op het open net pas na tienen. “En zo waren er vele zoons en dochters wier plezier werd afgenomen. Daar ben ik bijzonder pissig over geweest.”

Ook de clubs en de KNVB heeft Ten Napel het nog niet vergeven. “Nog geen jaar geleden hebben die clubs willens en wetens een mes in de rug van de NOS gestoken. Nu lees ik in de krant dat de NOS van plan is om clubs die in problemen verkeren een vooruitbetaling te doen. Dat vind ik bijzonder coulant, maar als ik de NOS runde zou ik het niet gedaan hebben.”

Studio Sport gaat nu gewoon op de oude voet verder. Want hoewel Sport 7 tientallen mooiere en betere manieren bedacht om voetbal in beeld te brengen, is daar niets van terecht gekomen. De regisseurs van Studio Sport blijven hun eigen methode de beste vinden. Jansma: “Ik wil geen zout in de wonden strooien, maar die plannen van Sport 7 waren ook onrealistisch. Alles is al eens uitgevonden. Er zijn veel dingen toegezegd, maar die regisseurs die het moesten uitvoeren, zagen het ook niet. De kijkers willen de wedstrijd zien en niets anders. Onze regisseur Martijn Lindenberg weet dat het verwarrend wordt als er te veel camera's zijn. En die beloofde graphics, tja. Je kunt geen toeters en bellen bedenken, dat komt te kunstmatig over. Een rustige aanpak werkt het best, toch?”

Maar dat is allemaal achteraf praten. Want hoewel de NOS er nu van overtuigd is dat de voetbalclubs niet snel een tweede avontuur zullen aangaan was de spanning vóór afgelopen zaterdag toch groot. Jansma: “Ik was voor deze nieuwe biedingen heel zenuwachtig. Ik was heel erg bang dat die kemphanen bij Sport 7 er toch samen uit zouden komen en een nieuwe start zouden maken. Toen het kort geding tegen de KNVB, vorige week vrijdag, niet doorging werd ik wat rustiger.”

“Wat de NOS nu biedt, is heel weinig. Maar er is het afgelopen jaar veel geld uitgegeven, ook aan die sublicentie. We hebben dit keer meer prioriteiten gesteld. We wisten dat SBS 6 de eerste divisie wilde, dus daarop boden we laag. Want de eerste divisie stelt niet zoveel voor, de beste mensen komen snel bij de grotere elftallen. Zeker als mensen als Kluivert naar het buitenland blijven vertrekken. Dat is precies wat er mis is met het voetbal hier: de besten vertrekken. Maar we hebben ons niet schuldig gemaakt aan lijkenpikkerij, dat geloof ik niet. Het was een serieus bod.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden