'Studio Sport, daar droomde je van'

“Het heeft me letterlijk hoofdbrekens gekost hoor! Ik ben net weer bij de fysiotherapeut geweest, ik heb er nòg last van. Echt waar, dat kun je je niet voorstellen.”

Aan de manier waarop hij de bar van het Amstelveense Holiday Inn komt binnenlopen zie je het niet af, maar toch is het zo, zegt Jack van Gelder even later als hij onderuitgezakt met een sigaar en een glas mineraalwater onder handbereik de juiste toon gevonden heeft.

“Ik heb zóveel spanning in mijn lijf gehad de laatste weken, het was zó'n moeilijke beslissing. Neem bijvoorbeeld John de Mol, we zijn heel goed bevriend. Ik heb een enorm hoge pet van hem op. Als zakenman, zeker, maar hij is bovenal een bijzonder fijn mens. Dus uit menselijk oogpunt was het ook nog een keer een heel moeilijke keus.”

Voor alle duidelijkheid. Het gesprek gaat over dè keus van Jack van Gelder. Maar eerst de radio en Ajax. Want wie kan het maken om een radioverslaggever met een stem als die van een winnende Braziliaan een dag na de overwinning van Ajax op Bayern München (Jaaaa, jaaaaaaa, jaaaaaa!!!! Finidifinidifinidifinidi!!!) niet naar de wedstrijd te vragen? Niemand toch?

Van Gelder, vrolijk: “Ja, ik heb natuurlijk heerlijk zitten gillen. Het was vooral een happening, vond ik. Zo mooi, al die rood-witte vlaggetjes. Behalve over de wedstrijd heb ik me zitten verbazen over het voetbalpubliek. Dat wordt toch altijd bestempeld als 'niks, aangevuld met nouveau riche' en wat sponsors. Maar daar zaten 40.000 mensen in de pauze André Rieu mee te tikken. Dat is natuurlijk fantastisch! Of ik me, zoals Theo Koomen, bewust ben van het maken van een show? Ik ben geen Theo Koomen. Theo verzon dingen. Ik niet. Theo wàs show. Ik niet.”

“Soms zeggen mensen tegen me: je maakte er weer een leuke wedstrijd van. Maar dan zeg ik: nee, als de wedstrijd leuk is, ben ik ook leuk. Maar anders niet. Ik versla een wedstrijd zoals ik met mijn vrienden bij AFC achter het doel van de tegenstander sta. Dus: shit, prachtig, mooi, oooohhhhh, dat is emotie! Als emotie vertaald wordt met show... show is vaak onecht. Maar bij mij is het pure emotie. Niet gespeeld, no way! Ik ken collega's die grappen op papier hebben staan en ze dan een voor een afstrepen. Ik hou daar niet van. Bij mij komt het van binnenuit.”

Tot zover Ajax en de radio. Nu de keus. Die was er een tussen goed en supergoed, tussen veel geld en héél veel geld, tussen gevoel en verstand; kortom, de keus was die tussen een contract bij de publieke omroep of bij de Holland Media Groep van RTL en Veronica. Het werd de publieke omroep. En dat is bijzonder voor iemand die niet voor niets ooit de mooie bijnaam 'Cheque van Geld' kreeg toebedeeld, omdat hij als geen ander het ene belang (behalve dat hij bij de Tros regelmatig een poloshirt draagt van het merk waar hij mede-eigenaar van is, promootte Jack van Gelder 13 jaar lang de sportkleding van Johan Cruijff en doet hij ook de pr voor het merk 'Umbro') met het andere wist te combineren.

Uiteindelijk gaf een vorm van jeugdsentiment de doorslag en dus blijft Jack van Gelder bij de publieke omroep. Dat wil zeggen: hij blijft bij de Tros en wordt bovendien een van de presentatoren van NOS-Studio Sport, dat in het nieuwe seizoen op zondag een compleet middagprogramma à la het Britse 'Grandstand' ('Noem het gerust een soort 'Langs de Lijn' voor televisie - ja, heerlijk!') gaat verzorgen.

Van Gelder: “Ik heb verleden week donderdag de knoop doorgehakt. Ik heb uitgebreide gesprekken gehad met de leiding van de Tros en de NOS, maar ook met Van der Reijden en Joop Daalmeijer van Veronica en daarna met Huib Boermans van RTL en John de Mol en ja, allemaal hebben ze me fantastische voorstellen gedaan. Ja, echt een hele luxe situatie. Ik kon kiezen uit heel goed of supergoed. En als ik supergoed had gedaan... nou, echt, neem dat van me aan, dat scheelt echt heel veel geld. Daarbij kwam ook nog eens een keer de restrictie van NOS-zijde dat ik, als ik voor hen zou gaan werken, geen radio- of tv-commercials meer mag doen. En of je het daar mee eens bent of niet, dat is een stellingname, daar heb ik me in dat geval aan te houden. Wat ik maar wil zeggen: ook dat is verlies in geld.”

“We hebben een vriendenclubje en dat heet 'Heeren Heeren', heel keurig, en daar gaan we eens in de maand mee weg. Daar zitten onder anderen de topman van Neckermann in, een paar jongens met een eigen reclamebureau, een grote jongen van IBM... echt een hele leuke club. Ook daar heb ik mijn probleem voorgelegd. We hebben er wel twee uur over gediscussieerd. Ik zeg: 'Jongens, zeg het me maar: ik kom er niet uit'. Dat was verleden week dinsdagavond. Uiteindelijk heb ik dus vorige week donderdag de knoop doorgehakt. Eerst was het nog vier jaar NOS tegenover vijf jaar commerciëlen, waardoor het gat - ja, het gaat hier echt om tonnen - nog groter werd. Maar dat ene jaar vond de NOS geen bezwaar. Toen is het een vijfjarig contract geworden.”

“Waarom ik nu toch heb besloten voor de publieke omroep te blijven werken? A: Ik zit al 23 jaar bij de Tros. Ik ben er in '72 begonnen als freelancer, bij Aktua Sport. Theo Koomen zat er bij, Cees van Nieuwenhuizen presenteerde het en ik liep er rond als jongste bediende.”

Dan, zijn loopbaan kort weergevend alsof hij voor de radio de bal van de ene speler naar de andere laat lopen: “Toen bij de radio gekomen, Langs de lijn, toen weer Tros-tv, maar hoger ingeschaald, toen ben ik ook een beetje het sportgezicht geworden daar, zo eind jaren zeventig, begin jaren tachtig... Dus al met al, zeg maar een stukje trouw. Misschien vind je dat een dooddoener, maar zo is het: ze zijn altijd goed voor me geweest. Ik weet daar wat ik heb.”

In één adem door (zij het niet zonder geinponem): “B: Ik heb altijd in het Nederlands elftal willen voetballen, maar toen ik geboren werd zagen ze volgens mij al dat ik de capaciteiten niet had. Wat ik ook altijd al wilde: als sportverslaggver bij Studio Sport werken. Ja, ik weet niet waarom. Sport in Beeld, later Studio Sport, dat was hèt sportprogramma. Daar hing een bepaalde magie om heen, daar droomde je van.”

“Een bijkomende rol speelde ook het radiowerk. Dat zou ik kwijtgeraakt zijn als ik naar de commerciëlen was gegaan. Dat nu, aangevuld met het feit dat de NOS op dit moment nog beschikt over de rechten van de A-evenementen, heeft de doorslag gegeven. Bij RTL konden ze me dat niet bieden. Ze weten daar nog niet precies wat er met de sport gebeurt en waar ze heen willen. Maar nogmaals: het allerbelangrijkste is: Ik wilde gewoon ooit een keertje bij Studio Sport werken.”

Op de vraag of het feit dat Van Gelders keus voor de publieke omroep wellicht iets zegt over de positie van de NOS in de strijd om de voetbalrechten na het seizoen '95-'96, geeft hij al antwoord voor ze helemaal gesteld is. Hij had haar verwacht: “Ja, daar hebben we over gesproken. Mocht de NOS dat KNVB-contract niet krijgen, dan ben ik niet langer aan mijn contract gebonden.” “Maar”, voegt hij er snel, enigszins geruststellend aan toe, “mocht dat gebeuren, dan denk ik dat de NOS bijna op te doeken is.”

Bent u zelf wellicht een factor binnen die onderhandelingen. Ik bedoel, hoe belangrijk is het voor de KNVB te weten dat u niet naar Veronica/RTL gaat?

Lachend: “Misschien dat ik voor een duizendste promille daarin meespeel. Nee, dat moet je niet overschatten. Ik had afgelopen zondag Heerenveen-voorzitter Riemer van der Velde in mijn programma (TV-Sport, red.) en daar ontstond een interessant gesprek daarover met Michael van Praag. Kijk, er zijn veel kleinere clubs die voor hun begroting voor 30 à 40 procent afhankelijk zijn van de tv-gelden. Die hebben geen principes. Die denken echt alleen aan de poen. Zij hebben de keus NOS/RTL ook te maken, net zoals ik die heb gemaakt, maar zij kijken echt niet naar kwaliteit. Voor hen is een keus tussen 2 miljoen of 500 000 gulden geen keus, maar eerder kwestie van overleven.”

De uitzending van jongstleden zondag waar Van Gelder op doelt, was overigens in meer dan één opzicht opmerkelijk. Behalve het felle debat dat ontstond tussen de Heerenveen- en Ajax-voorzitter (Van Gelder: 'Trillen met wangen, emotioneel de ogen neerslaan... prachtig vond ik het!'), bleef de presentator zelf ook niet buiten schot toen Riemer (want, zoals Jan Mulder afgelopen maandag in zijn column in de Volkskrant ook al opmerkte, 'de achternamen werden zondag niet gebruikt') hem van partijdigheid betichtte en riep: twee tegen één is gemeen! Het aardige ervan was dat de nooit om een antwoord verlegen Van Gelder even volledig van zijn stuk gebracht werd en alleen nog maar kon hakkelen dat hij slechts een AFC-er was, geen Ajacied.

Van Gelder: “Ja, ik vond dat een zwakke daad van Riemer. Ik koos absoluut geen partij. Op het moment dat hij in de hoek wordt gedreven door Michael zeg ik iets en denkt hij meteen dat ik hem ook aanval. Maar dat was helemaal niet waar. Ja, en toen dacht ik: wat doet-ie nou? Maar afgezien van die move van Riemer, ik zou dit veel vaker willen. Kijk, het verschil met Barend en Van Dorp is dat zij het conflict iedere keer bewust opzoeken. Maar hoe vaak is dat nou goed en leuk? Het is vaak toch een beetje het conflict om het conflict. Het is zo makkelijk. Je kunt iedere week wel een gefrustreerde speler of ontslagen trainer vinden... Ik ga altijd uit van het positieve in de mens. Dat ging ik in het geval van Michael en Riemer ook. Alleen: ze waren het niet met mekaar eens.”

Toch is het niet vreemd dat men u van enige partijdigheid verdenkt. U doet de promotie van het shirt waar Ajax in speelt en kent veel voetballers ook privé.

Van Gelder: “Onzin. Iedereen die mijn radioverslagen beluistert weet dat ik objectief ben. Niet voor niets vinden echte Ajax-supporters mij vaak anti-Ajax. En wat die contacten betreft, Willem van Hanegem nodigt mij als een van de weinige mensen uit op zijn 50ste verjaardag. Nee, ik kan die zaken prima gescheiden houden. Bovendien: je denkt toch niet dat een club beter voetbalt, omdat ze in kleding lopen waar ik de PR voor doe?”

Is alleen al de mogelijke schijn van belangenverstrengeling of partijdigheid niet een reden om privé en werk en zaken gescheiden te houden?

“Nee, dat gaat me te ver. Ik ben toevallig journalist. Maar hoeveel oud-voetballers lopen er niet onder de leveranciers rond? Zij hebben ook hun netwerken in het wereldje opgebouwd. Zo werkt het toch? Het is toch de grote air van relaties waar de hele maatschappij om draait? Als jij kleding nodig hebt en er zijn twee zaken met hetzelfde merk en je vindt de ene gozer aardig en de ander niet, dan koop je toch bij die aardige gozer? Die gun je het. Nou, zo werkt het nu eenmaal, zo zit de wereld een beetje in elkaar... Ik zeg dus ook niet nooit tegen RTL, hoor. Het is niet zo dat ik het commerciële verafschuw, integendeel.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden