Studies in zorg gaan snel, talen juist traag

Ondanks alle maatregelen die tot snel studeren moeten aanzetten, is de huidige afgestudeerde student nauwelijks jonger dan tien jaar geleden. Academici zijn gemiddeld 25,1, jaar als ze klaar zijn, hbo'ers 23,4.

Verhogingen van het collegegeld en het invoeren van de prestatiebeurs hebben vooralsnog nauwelijks geleid tot sneller studeren.

Van de geslaagden in 2003/2004 op de universiteit deed de gemiddelde student vijf jaar en vier maanden over zijn studie, op een hogeschool is dat vier jaar en drie maanden, blijkt uit cijfers van het CBS. Dat is nauwelijks sneller dan tien jaar geleden. Maar in deze cijfers tellen alleen de geslaagden. Terwijl bijna 20 procent van de studenten de eindstreep niet haalt en het hoger onderwijs verlaat zonder diploma. Een kleine meerderheid is geslaagd binnen zes jaar.

Studenten in de gezondheidssector zijn verreweg het snelst. De Verloskunde Academie in Amsterdam is de snelste hbo: 84 procent van haar studenten is binnen vijf jaar geslaagd. Studenten geneeskunde in Maastricht racen het hardst door hun universitaire opleiding: 86 procent is binnen zes jaar geslaagd.

Dit blijkt uit gegevens van het onafhankelijke Centrum Hoger Onderwijs Informatie (Choice) uit Leiden. Choice kijkt naar het aantal voltijdstudenten dat de opleiding start en hoeveel studenten 5 of 6 jaar later klaar zijn.

Volgens de Verloskunde Academie is het hoge rendement van deze opleiding het bewijs dat selectie aan de poort werkt. “Er zijn veel meer aanmeldingen dan er plaats is. Studenten die verschillende jaren zijn uitgeloot en dan worden aangenomen, zijn super gemotiveerd“, vertelt de woordvoerder. Ook bij geneeskunde wordt geloot.

“Verder is het een gerichte keuze, mensen weten waarvoor ze kiezen. En dan hebben we ook nog eens een vrij hoge instroom van vwo'ers, hbo'ers of van studenten die eerst een andere studie hebben gedaan, meer dan andere hbo-opleidingen“, verklaart de woordvoerder van de Verlosacademie, die wel toevoegt dat de opleiding inmiddels is gereorganiseerd. “We zullen er in de toekomst minder uitschieten en meer naar het gemiddelde gaan groeien.“

De studenten op de lerarenopleiding in maatschappijvakken op de hogeschool Inholland in Diemen zijn de traagste hbo'ers: slechts 10 procent haalt zijn diploma binnen vijf jaar, terwijl dat landelijk gezien voor deze studie op 34 procent ligt.

Ook met de studie financial services management scoort Inholland laag. Voor beide lage rendementscores legt Inholland de oorzaak bij reorganisaties. De lerarenopleiding was een samenwerkingsverband van de Hogeschool van Amsterdam (HvA) en Inholland, die is gestrand. En de managementstudie werd gezamenlijk door de Vrije Universiteit en Inholland gegeven. Toen deze samenwerking stopte, ging meer dan de helft van de studenten verder op de universiteit, daarmee is het lage slagingspercentage voor Inholland verklaarbaar. Management, economie en recht (MER) op de HvA scoort ook slecht: 13 procent haalt het binnen vijf jaar, terwijl dat bij andere hogescholen gemiddeld op 42 procent ligt. De HvA wijt het aan startproblemen van deze nog jonge opleiding. Verder is een probleem bij deze opleiding dat veel studenten niet precies weten waar ze aan beginnen, zegt de woordvoerder. Velen vallen daardoor in het eerste jaar alweer uit en stappen over naar een andere richting.

Een 'langzame' studie op de universiteit is wijsbegeerte; maar 12 procent van alle wijsbegeertestudenten in Nederland haalt binnen zes jaar zijn diploma. De Rijksuniversiteit Groningen, waar het percentage nog lager ligt, verklaart dat als volgt: “Veel mensen bij ons doen het als tweede studie en doen er daarom ook langer over. Degenen die het in voltijd als hoofdstudie doen, zijn er minder dan 20 per jaar. Dan heb je al snel procentuele afwijkingen.“

Ook op het hbo is het studietempo bij levensbeschouwelijke studies laag. Behalve dat daar ook weinig voltijdstudenten zijn, heeft Fontys Hogescholen nog een andere uitleg: de studie kan je persoonlijk raken. “Dat onze studenten bij theologie snel vertraging oplopen komt ook doordat de studie nogal dicht op je huid gaat zitten“, aldus de woordvoerder van Fontys.

Dat zal waarschijnlijk ook een reden zijn dat bijna de helft van de theologiestudenten op de Vrije Universiteit in Amsterdam na negen jaar nog bezig is. Een derde van de Utrechtse godgeleerdheidstudenten is eveneens na negen jaar nog aan het blokken.

De meeste universitaire opleidingen duren vier jaar, maar er zijn ook studies van vijf jaar, zoals veel technische studies. Als we deze langere studies met elkaar vergelijken valt op dat vooral op de Technische Universiteit Delft veel trage studenten zitten.

“Wij moedigen studenten soms aan om studievertraging op te lopen“, zegt een woordvoerster. “Wij stimuleren allerlei projecten, zoals het ontwikkelen van een auto op zonne-energie Nuna, en daar werken zij buiten hun studie dan meer dan acht uur per dag aan. Dan doe je er wel langer over voor je klaar bent, maar tegelijk geeft dit studenten extra verdieping en ook de ervaring om met mensen van andere studies samen te werken.“

Verder stimuleert de TU Delft haar studenten om ervaring op te doen in het buitenland. Bij de allerlangzaamste studies, bouwkunde en industrieel ontwerpen, ziet de TU een ander probleem. Bij beide studies slaagt slechts 4 procent van de studenten binnen zes jaar. “Studenten maken de overstap naar het afstudeerproject soms wat moeilijker. Ze vinden het lastig om een keuze te maken. Wij kijken hoe we dit kunnen verbeteren.“

Talenstudies blijven ook een probleem. Opvallend is dat Italiaans twee keer voorkomt in de top 10. In Leiden slaagt maar 5 procent binnen zes jaar. Op de andere universiteiten is het ook laag, maar altijd nog rond de 25 procent. Leiden legt de oorzaak bij het kleine aantal voltijdstudenten. “Met kleine aantallen studenten heb je heel snel procentuele afwijkingen.“

De overgang van het voortgezet onderwijs naar de universiteit is voor velen groot. Dat merk je ook bij archeologie, zegt de woordvoerder van de Universiteit van Amsterdam. Slechts 5 procent van deze archeologiestudenten is in zes jaar klaar. “Studenten denken bij archeologie aan leuke opgravingen in het buitenland. Maar je moet ook van onderzoek houden. Dat valt soms tegen, waardoor studenten in het eerste jaar overstappen naar iets anders. We doen nu wel veel meer aan voorlichting, maar nog steeds is er een hoog percentage dat verkeerd kiest.“

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden