Studie naar de kosten van asbestsanering zet Kamerdebat op scherp

Beeld ANP XTRA

In aanloop naar het debat over de asbestbranche in de Tweede Kamer wordt de discussie over werken met de kankerverwekkende of scherp gezet. 

De wereld van asbestsanering is verdeeld over de manier waarop de kankerverwekkende stof veilig verwijderd kan worden. Woensdag debatteert de Tweede Kamer over de asbestbranche en in de aanloop naar dat debat wordt er door betrokken partijen druk gezet op de politici om met maatregelen te komen. 

De belangen in de asbestverwijderingsbranche zijn groot: jaarlijks worden er miljoenen euro’s betaald om huizen, scholen en bedrijfspanden asbestvrij te krijgen. Het laten opruimen van asbest door een gespecialiseerd bedrijf is in Nederland meestal verplicht en kan flink in de papieren lopen. 

Doorgeschoten regelgeving

De partijen die de rekening betalen, zoals woningcorporaties, vinden dat het opruimen van asbest voor veel minder geld kan. Volgens hen is er sprake van doorgeschoten regelgeving, waardoor er bij het saneren van asbest veel te strenge (lees: dure) beschermende maatregelen nodig zijn. Ze betichten de asbestsaneringsbedrijven ervan de goedkopere werkmethoden tegen te houden vanuit een commercieel belang.

Gisteren, vlak voor het Kamerdebat, presenteerden woningcorporaties nieuw wetenschappelijk onderzoek dat aantoont dat risico’s bij het verwijderen van asbest soms inderdaad worden overschat. In 27 unieke situaties werd de asbestblootstelling beoordeeld. Hieruit bleek dat onnodig vaak het witte maanmannetjespak met masker en persluchtapparaat uit de kast wordt getrokken, bijvoorbeeld bij het verwijderen van daken van asbestcement. Tegelijkertijd benadrukken de onderzoekers dat onder andere omstandigheden het risico wel degelijk groot is; dan is het beschermingsbeleid terecht streng.

Het onderzoek van TNO, Universiteit Utrecht, Radboud Universiteit Nijmegen en Crisislab is uitgevoerd in opdracht van de branchevereniging voor woningcorporaties Aedes, en de corporaties Talis, Woonbron, Vestia en Mitros. De conclusies bevestigen wat de corporaties al langer denken: het saneren van asbest is onnodig duur. 

De branchevereniging wil graag ‘risico-gestuurd asbestbeleid’. Oftewel: vaker saneren in de laagste risicoklasse 1. In dat geval mag iedere aannemer het werk doen, zonder dure beschermende kleding, en hoeft een deskundig laboratorium geen prijzige metingen te doen.

Asbestsaneerders reageerden als door een wesp gestoken. De Vereniging van Asbestverwijderende Bedrijven benadrukte dat asbest te allen tijde gevaarlijk en kankerverwekkend is. Werknemers moeten daarom goed beschermd worden. De asbestverwijderingbranche schreef bezorgd te zijn over de ongenuanceerde opstelling van de opdrachtgevers en wetenschappers die het onderzoek in opdracht van Aedes deden. Vooral de rol van TNO werd uitgelicht: zij staan aan de wieg van het huidige, strenge asbestbeleid en de afspraken over werken met asbest. 

Discussie

Op sociale media ontstond een hevige discussie tussen voor- en tegenstanders van strenge maatregelen bij het werken met kankerverwekkend asbest. TNO zag zich gistermiddag genoodzaakt om met een aanvulling op het rapport te komen. “Het is goed dat het verwijderen van asbest geprofessionaliseerd is en dat er specialisten zijn, die ervoor zorgen dat het asbest op een veilige manier wordt weggehaald, zodat risico’s beheerst worden”, schreef het onderzoeksinstituut.

Zo dreef de discussie af van het debat dat voor woensdag op de rol stond. Centraal daarin staat namelijk het asbeststelsel als geheel, specifieke risico’s staan niet ter discussie. In een brief aan de Tweede Kamer schreef staatssecretaris Tamara van Ark dat ze op acht punten substantiële verbeteringen wil doorvoeren. Zo constateert ze dat innovatie in de sector niet van de grond komt door tegenstrijdige belangen. 

Misschien nog belangrijker is een debat over de controle op de bedrijven die asbest verwijderen. Dat toezicht wordt nu nog verzorgd door de markt zelf. “Wie betaalt bepaalt”, zegt SP-Kamerlid Bart van Kent. Het is een veelgehoorde uitdrukking in de asbestwereld. De SP is initiatiefnemer van het debat. Het voorstel van de partij is simpel: de controle op de asbestsector moet weer in publieke handen komen.

Lees ook:

De Tweede Kamer debatteert vandaag naar aanleiding van dit bericht in Trouw

Gesjoemel, perverse financiële prikkels en tegenstrijdige belangen. Overheidsinstanties die elkaar bevechten en controle die tekortschiet. Welkom in de asbestbranche.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden