Reportage

Studenten Nederlands in Peking zijn de pechvogels van de universiteit

Studeren in Peking. Deze zomer studeren dertien studenten af in Nederlands. Op de banenmarkt in China wordt kennis van de Nederlandse taal en cultuur niet erg gewaardeerd. Beeld © Jeff Greenberg

Leuk, Nederlands, maar wat heb je eraan? Chinezen die nu afstuderen hadden liever iets rendabelers gedaan.

In het ochtendcollege vertalen de vierdejaars studenten Nederlands vandaag een stukje uit 'Pogingen iets van het leven te maken', de Nederlandse bestseller die zich afspeelt in een ouderenzorginstelling in Amsterdam-Noord. "Leuk, maar de grapjes zijn moeilijk te snappen", zegt de 21-jarige You Huihui in vloeiend Nederlands. Het is de laatste lesweek van haar bachelor-opleiding Nederlands, een studierichting waar ze uit zichzelf nooit aan was begonnen.

"Ik dacht zelf meer aan Portugees. Dat leek me wel een nuttige taal", zegt You, of 'Annie' in het Nederlands, terwijl ze uitlegt hoe ze terechtkwam bij haar huidige opleiding aan de prestigieuze Beijing Foreign Studies University, waar elke vier jaar een cohort Nederlands start. Chinese scholieren kunnen na hun eindexamen hun voorkeur aangeven voor een aantal universiteiten en opleidingen. Afhankelijk van een complexe mix van factoren, waaronder eindexamencijfers en plek van herkomst, kan het zijn dat je wel welkom bent bij je favoriete universiteit, maar niet bij je opleiding van keus.

Docent Esmee Zhang weet nog hoe ze zelf in 2005 kon kiezen tussen Nederlands, Hongaars, Roemeens en Tsjechisch. Een verblijf in Duitsland als kind maakte dat ze koos voor het Nederlands, dat ze ook mooi vond klinken. Zelf heeft ze geen spijt van haar keuze, maar over de toekomst van de dertien studenten die deze zomer afstuderen maakt ze zich zorgen. In China's competitieve banenmarkt voor jong afgestudeerden wordt kennis van de Nederlandse taal en cultuur niet hoog gewaardeerd. "Het is een pijnlijk onderwerp op dit moment."

Pessimisme

Onder de studenten is het pessimisme voelbaar. De studie was 'heel leuk', maar relevant werk vinden is 'ontzettend moeilijk', zegt ook studente Cheng Qianyu (21). Ze denkt dat een Oost-Europese taal op dit moment betere kansen zou bieden. "Iets specialers. Binnen veel Nederlandse bedrijven spreekt iedereen gewoon Engels." Cheng sluit niet uit dat ze op zoek gaat naar een baan in Nederland, maar het is een financieel risico en lastig zonder het juiste visum. "Misschien iets voor over een paar jaar."

De enige student die al zicht heeft op een baan waarbij zijn studie van pas zal komen is Sun Kaize. Hij is aangenomen bij het ministerie van buitenlandse zaken en werkt, als alles goed gaat, over een paar jaar op de Chinese ambassade in Paramaribo. Sun, een rustige jongen met een ernstige uitstraling, is geïnteresseerd in politiek en luistert in zijn vrije tijd naar het radioprogramma 'Bureau Buitenland'. "Interessanter dan 'Met het oog op morgen'. Dat gaat alleen over Nederland. Een beetje saai."

De klas is eensgezind over het studiejaar dat ze in Nederland of Vlaanderen doorbrachten. "Dat was heel belangrijk voor me", zegt Annie. Wel vindt ze Nederlands eten ('altijd koud, niet warm') nog altijd een beproeving. Sun, die in Gent studeerde, vindt Vlaamse studenten op zijn Chinese landgenoten lijken. "Ze gaan elk weekeinde naar huis en willen graag een huis kopen om zich te settlen. In Nederland is men wat onafhankelijker."

Het idee dat Nederlandse bedrijven zo internationaal zijn dat ze geen Nederlands sprekende Chinezen kunnen gebruiken, klopt niet per se, aldus docent Zhang. "Voor kleine bedrijven kan het veel toevoegen, iemand die beide talen en culturen begrijpt."

Ook kunnen haar veelal 'per ongeluk' tot Nederland-experts verworden studenten helpen om binnen China kennis over Nederland beter te verspreiden, al jaren een doel van de Nederlandse overheid. "Dat Vincent van Gogh een Nederlander is, is niet bekend."

Volgens de staatsmedia ligt het aandeel studenten dat niet binnen een half jaar een baan vindt al jaren rond de 10 procent. Onderzoekers zeggen echter dat een grotere groep studenten slechtbetaald of parttime werkt. Transportmanagers en programmeurs waren vorig jaar het meest in trek, historici het minst.

De Chinese overheid probeert het groeiende gat op de banenmarkt te vullen door jongeren op te roepen voor zichzelf te beginnen. Vorig jaar kondigde het ministerie van defensie aan dat ook het leger meer zal gaan werven onder afgestudeerden.

Enorme competitie onder studenten

Dit jaar studeert een recordaantal van 7,95 miljoen studenten af aan China's universiteiten. Het getal ligt bijna tien keer zo hoog als eind jaren negentig, toen het land de hoger onderwijssector besloot te hervormen, met enorme groei als gevolg. De enorme competitie is merkbaar. Volgens een onderzoek dat het bekend sollicitatieplatform Zhaopin deed onder meer dan 90.000 studenten daalde dit jaar het aantal studenten dat voor hun afstuderen een baan vond met 9 procent. Ook het salaris dat zij krijgen ging omlaag, uitzonderlijk in een land waar salarissen al tientallen jaren vrijwel alleen maar stijgen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden