Studenten gaan ook dit studiejaar minder naar het buitenland

null Beeld Hollandse Hoogte /  ANP
Beeld Hollandse Hoogte / ANP

De collegezalen gaan weer open, maar normaal zal het aankomende studiejaar niet worden. Veel studenten wijzigen ook dit jaar hun buitenlandse studieplannen.

De collegebanken worden afgestoft. Nu er weer fysiek les zal worden gegeven op universiteiten, hogescholen en mbo-instellingen, stevenen studenten af op een studiejaar zoals ze die kenden van voor corona. Maar voor studenten die een stage of uitwisseling in het buitenland op de planning hadden staan, is dat even anders. Twee derde van de studenten geeft aan de buitenlandplannen te hebben uitgesteld, geannuleerd of ingekort onder invloed van de coronapandemie. Dat blijkt uit onderzoek van Nuffic, een organisatie voor de internationalisering van onderwijs, dat vandaag uitkomt.

Harde cijfers over hoeveel studenten eropuit gaan dit semester zijn er nog niet. Maar dat het er minder zijn dan pre-corona, is volgens hoger onderwijsinstellingen te verwachten. Voor de coronacrisis gingen er bijvoorbeeld alleen al via het Europese studieprogramma Erasmus+ ruim veertienduizend studenten per jaar op uitwisseling of stage.

Bijna 90 procent van het geld dat hoge onderwijsinstellingen kunnen gebruiken om via het Erasmus+ programma hun studenten over de grens te sturen, is volgens Nuffic vorig studiejaar niet gebruikt voor daadwerkelijke reizen. Ook dit jaar roepen de onzekerheden omtrent reizen bij studenten veel vragen op en de angst voor studievertraging hangt in de lucht.

Veel vragen

De international offices, die op universiteiten en hogescholen de studiemogelijkheden in het buitenland overzien, draaien op het moment dan ook overuren. Zij moeten groen licht geven voor een uitwisseling of stage in het buitenland, anders riskeert een student zonder begeleiding of zonder verzekering van de opleiding de grens over te gaan. Dat groene licht wordt gegeven op basis van de reisadviezen van het ministerie van Buitenlandse Zaken.

“Aan de ene kant zullen studenten huiverig zijn omdat er veel onzekerheden komen kijken bij reizen,” zegt een woordvoerder van de Universiteit van Amsterdam. “Maar het gebied waar ze heen kunnen is ook kleiner.” Volgens het onderzoek van Nuffic koos bijna een kwart van de 799 ondervraagde studenten voor een andere reisbestemming. Populaire uitwisselingsbestemmingen zoals Australië, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten verruilen zij voor bijvoorbeeld België of Duitsland. Het advies van bijvoorbeeld de Hanzehogeschool in Groningen luidt dan ook: “Zorg dat je binnen Europa blijft, dan ben je toch flexibeler. Er is minder kans op annulering.”

Geen keus

Slechts een tiende van de studenten geeft aan dat ze zelf liever dichter bij huis blijven en daarom besloten om bijvoorbeeld hun uitwisseling binnen Europa te doen. Degene die er zelf voor kozen deden dat omdat er minder reisbeperkingen zijn. Bijna de helft van deze groep zegt geen andere keus te hebben gehad, maar dat de onderwijsinstelling hiertoe besloot.

Het verloop van de pandemie is voor het hoger onderwijs nou eenmaal onzeker. “Waar mogelijk denken we met de studenten mee,” zegt een woordvoerder van de Hogeschool van Amsterdam. Maar hoe gaat dat in een opleiding met een verplicht onderdeel ver weg van huis? Talenstudies, international business. Bij dit soort opleidingen is het ondenkbaar dat je niet buiten Europa komt. Een woordvoerder van de Rijksuniversiteit Groningen: “Je gaat nu even niet zo snel naar Zuid-Amerika voor je studie tropengeneeskunde. Dan hoop je dat je uitwisseling of stage kunt verzetten, of neem je een tussenjaar.”

Samenwerken met andere culturen

“Het is echt heel jammer voor studenten,” zegt een woordvoerder van de Vereniging van Universiteiten (VSNU). Tijdens een studieperiode in het buitenland leren studenten zichzelf kennen en leren ze samenwerken met andere culturen. Dat zijn belangrijke redenen om de grens over te gaan, zeggen de studenten in het onderzoek. Die vaardigheden blijken later handig op de arbeidsmarkt. En internationale ervaring niet alleen een grote meerwaarde voor de student, zegt de VSNU, maar ook voor Nederland. “De studenten zijn het gezicht van Nederland in het buitenland.”

Lees ook:

Opening onderwijs zal tot verspreiding coronavirus leiden. De vraag is of dat problemen geeft

De vaccinatiegraad onder jongeren stokt. Toch heropent het mbo en hoger onderwijs straks, en mogen studenten weer naar de campus. Is dat veilig?

Esmée Koenen, Avans Hogeschool

Esmée Koenen (22) studeert commerciële economie aan de Avans Hogeschool in Den Bosch. Samen met vierhonderd andere studenten diende zij een petitie in om wél naar een oranje gebied te mogen reizen voor de studie. “Ik wil zo graag naar Engeland voor mijn uitwisseling. Het is natuurlijk een vette ervaring, zo’n uitwisseling, maar ik wil vooral gaan om Engels leren. Ik wil later een functie in de verkoop, met internationale klanten. Maar Engeland is oranje, dus van de hogeschool mogen we niet gaan. Bij andere hogescholen kan dat wel. Ik vind dat afreizen naar een risicoland een eigen keuze moet zijn. Nu kies ik voor studievertraging, want ik wil koste wat kost naar Engeland. Ik heb snel mijn kamer daar afgezegd en kijk nog wat ik dit semester ga doen. Tijdelijk uitschrijven misschien. Als Engeland in december nog steeds oranje is en ik in het tweede semester nog niet kan, ga ik denken aan Ierland.”

Vincent Brussee, Universiteit Leiden

Wanneer hij weer een kans zou krijgen om een half jaar in China te wonen, wist Vincent Brussee (25) niet. Hij sloot zijn master Aziëstudies uiteindelijk af zonder zijn minor Chinese taal in Beijing. “Dat voelt bitter. Die uitwisseling was een droom waar ik jaren naar toewerkte. Sinds het begin van mijn bacheloropleiding heb ik al Chinese les, maar ik wilde tijdens mijn uitwisseling in Beijing echt vloeiend worden. Wie neemt nou iemand aan die half Chinees spreekt, dacht ik. Eerst heb ik mijn uitwisseling een semester weten op te schuiven, maar China hield de grenzen dicht. Ik heb het daarna nog twee keer uitgesteld. Maar de universiteit had steeds alle uitwisselingen afgelast. In de tussentijd had ik een stage gevonden in Berlijn, ook op mijn vakgebied. Die heb ik online gedaan, en ik ben blijven werken. Nog meer studievertraging wilde ik niet. En de kans dat Beijing tóch zou lukken was zo klein. Ik heb het er maar bij laten zitten.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden