Struikelt de formatie over verplichte weidegang voor koeien?

Op de boerderij van boer Korrel in Ouderkerk aan de Amstel gingen de koeien eind maart voor het eerst weer naar buiten. Beeld ANP, Olaf Kraak

De omvang van de veestapel en de verplichte weidegang van koeien zijn lastige kwesties die nu bij de formatie op tafel liggen. De vier partijen zijn over de toekomst van de landbouw ernstig verdeeld.

Binnenkort in Nederland: alle koeien verplicht in de wei. Althans, dat heeft de Tweede Kamer in februari besloten, tijdens het laatste debat voor de verkiezingen.

Het was een verrassende wending in de al jaren durende discussie over de 'weidegang'. Het kabinet voelt niks voor een wettelijke verplichting, ook al zei staatssecretaris Dijksma eerder dat "koeien in de wei onlosmakelijk zijn verbonden met het Nederlandse cultuurerfgoed". Ook de Kamer was eerst sceptisch. Toch stemde een meerderheid in met het voorstel, mede dankzij D66 en GroenLinks.

Of alle melkveehouders straks daadwerkelijk hun koeien naar buiten moeten sturen, valt te betwijfelen. VVD en CDA zijn fel tegen. En juist die twee partijen onderhandelen momenteel met D66 en GroenLinks over een nieuw regeerakkoord.

De klus voor het viertal is zwaar. Op belangrijke en veelbesproken onderwerpen lopen de opvattingen ver uiteen. Inkomensverdeling, immigratie en integratie, klimaat. Op de achtergrond spelen meer ingewikkelde dossiers. Zo zijn de vier partijen over de toekomst van de landbouw ernstig verdeeld. Om de formatie niet te verstoren, willen betrokken Kamerleden daar niks over kwijt. CDA'er Jaco Geurts antwoordt op iedere vraag: "Kijk maar in ons verkiezingsprogramma".

 'De grootste fout van het CDA'

Wat vooral opvalt in dat programma is het voorstel om de minister van landbouw in ere te herstellen. Tijdens de verkiezingscampagne zei Geurts tegen De Boerderij dat het opgeven van deze ministerspost tijdens de formatie van Rutte I 'de grootste fout van het CDA' is geweest. Het sluit aan bij de wens van Land- en Tuinbouworganisatie LTO, die liever rept over een minister van voedsel en landschap. Kans van slagen lijkt niet heel groot. De VVD vindt het geen prioriteit, D66 en GroenLinks zetten hun geld op een minister voor klimaat.

Moeilijker wordt de discussie over de veestapel. Uit de doorrekening van de verkiezingsprogramma's door het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL), doemen ogenschijnlijk onoverbrugbare verschillen op. Wat GroenLinks wil: 30 procent minder koeien, 40 procent minder varkens. D66: beide veestapels 25 procent eraf. Wat de VVD betreft, verandert er niets. Ook het CDA is geen voorstander van verdere krimp van de veestapel.

Verbod op megastallen 

Aan informateur Schippers de taak dit op te lossen. Ga er maar aan staan. In het verkiezingsprogramma van GroenLinks staat: 'er komt een einde aan de intensieve veehouderij'. Dat betekent een verbod op megastallen. De VVD vindt dat Nederland al voorop loopt op het gebied van dierenwelzijn. In 2013 zei Tweede Kamerlid Helma Lodders in Trouw: "De wereld schreeuwt om hoogwaardige eiwitten, groentes, vlees en zuivel. Aan die vraag kan alleen worden voldaan als de landbouw nog intensiever wordt."

Komen de partijen hier wel uit? Ja, denkt LTO-voorman Marc Calon. De partijen moeten niet vasthouden aan zoveel procent minder koeien of varkens, zegt hij. "De kunst is niet ideologisch, maar inhoudelijk naar de kwestie te kijken. Een duurzamere landbouw, beter milieu, schoon water: als dat de inzet is van alle partijen, komen ze tot een akkoord." Mocht blijken dat een compromis te veel gevraagd is, dan is altijd nog het Rutte II-scenario mogelijk: in het regeerakkoord van VVD en PvdA werd nauwelijks iets vastgelegd over de landbouw.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden