Weblog

Stroom voor een cent? Voor minder kan ook..

Kolencentrale in aanbouw op de Maasvlakte. Beeld ANP XTRA

Gekke ontwikkeling in Duitsland. De stroom is daar bij tijd en wijlen op de stroombeurs voor pakweg één eurocent per kilowattuur te koop. Soms voor nog minder, soms krijg je zelfs geld toe. Want kolencentrales kennen geen uit-knop.

De eigenaren van elektriciteitscentrales in Duitsland, maar ook die in Nederland, klagen steen en been dat duurzame energie hun mooie, zuinige en kostbare gascentrales uit de markt prijst. Want zeg nou zelf, voor drie, of zelfs één eurocent per kilowattuur kun je zo'n centrale niet laten draaien.

Zulke lage stroomprijzen zijn op de Duitse stroombeurs inmiddels geen uitzondering meer. Boosdoeners zijn wind en zon, die geregeld voor veel stroom zorgen. Zo veel dat er meer stroom wordt aangeboden dan afgenomen. En ja, dat is de beurshandel onverbiddellijk, dan dalen de prijzen.

Goedkope kolen
Maar zijn zonnepanelen en windturbines wel echt de veroorzakers van deze opnerkelijke gang van zaken? Een onderzoek van het gezaghebbende Fraunhofer Instituut wijst op iets heel anders. Op kolencentrales die zo goedkoop zijn dat stroomleveranciers af en toe verliezen op de koop toe nemen.

Wat je bij duurzame energie uit zon en wind nodig hebt, zijn centrales die snel fluctuaties in het stroomaanbod kunnen opvangen. Gascentrales zijn dan ideaal. Die kun je in een paar minuten aan en uitschakelen, of ze naar pakweg 10 procent van hun capaciteit terugschroeven.

Maar wat hebben de Duitse stroomproducenten gedaan? Zij hebben hun relatief schone gascentrales stilgelegd en draaien steeds meer op bruin- en steenkoolcentrales. Die kun je niet snel dimmen of aan- en uitzetten. Die moeten, net als de kerncentrales, op behoorlijk hoog niveau doorstampen. En dat doen ze dus ook als er toch al genoeg of zelfs teveel stroom is. De reden is puur commercieel: kolen zijn erg goedkoop, en de emissierechten voor CO2 kosten ook niet meer dan een habbekrats.

Winstbejag
Dat de Duitse energieleveranciers niet door zon en wind gedwongen maar uit winstbejag van gas naar kolen gaan, blijkt uit de cijfers van het eerste halfjaar. Terwijl er minder windstroom werd geoogst en iets minder zonnestroom dan in de eerste helft van vorig jaar, steeg de kolenstroomproductie fors en daalde de gasproductie tegelijk ook fors. En de hoeveelheid stroom die voor minder dan een eurocent per kWh moest worden verkocht verviervoudigde zelfs.

De Fraunhofer-onderzoekers noemen het een zorgwekkende ontwikkeling. Enerzijds vanwege het mileiu, dat door steen- en bruinkool zeer zwaar wordt belast. En anderzijds omdat bij een overgang naar duurzame energie juist flexibele centrales, dus gascentrales, nodig zijn. De onderzoekers vrezen dat de energieproducenten voorlopig niet tot inkeer zullen komen en dat ons nog veel grotere energie-overschotten te wachten staan.


Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden