'Stroman bouwt door in Israël'

Simone Korkus

Het Nederlandse kranenverhuurbedrijf Riwal zegt zijn activiteiten in Israël te hebben gestaakt maar onder een andere naam ’ROM Israël’ , gaat het bedrijf gewoon verder. Op dit moment loopt er een onderzoek van justitie naar het bedrijf wegens betrokkenheid bij de bouw van de omstreden afscheidingsbarrière tussen Israël en de Westoever.

Het Nederlandse Openbaar Ministerie deed vorige maand huiszoeking bij Riwal in Dordrecht, waarbij dossiers en computerbestanden in beslag werden genomen. Aanleiding was een aangifte van de Palestijnse mensenrechtenorganisatie Al-Hak, die Riwal beschuldigt van betrokkenheid bij misdrijven tegen de menselijkheid en oorlogsmisdrijven.

Volgens Riwal-woordvoerder Ris Maaskant ’bestaat Riwal Israël niet meer’. „De naam wordt in Israël niet meer gebruikt. Wij hebben geen banden meer met Israël.” Over de verkoop van de Israëlische activiteiten en de nieuwe eigenaar wil Maaskant alleen kwijt dat de naam ROM ’hoog’ betekent in het Hebreeuws.

Maar bronnen binnen de Israëlische onderneming bevestigen dat het wel degelijk om hetzelfde bedrijf gaat. De directeur van Riwal Israël, Tal Perri, is nu directeur van ROM. De werknemers zijn hetzelfde, het adres is hetzelfde, alleen zijn de aandelen overgedragen aan Adi Livnat. Adi is de broer van Doron Livnat, de eigenaar van de Nederlandse Riwal Groep.

Voor interviews is hij niet beschikbaar. „We zien hem zelden op het bedrijf”, zegt de secretaresse van ROM.

Volgens Meirav Amir, medewerkster van ’Who profits’, een Israëlische organisatie die de economische activiteiten van Israëlische nederzettingen en ondernemingen in Palestijnse gebieden onderzoekt, is het na 43 jaar bezetting niet verwonderlijk dat bedrijven er betrokken zijn bij verschillende activiteiten op de Westoever en hun betrokkenheid niet graag opgeven.

Amir: „De bouw van de muur en vestiging in en de bouw van Joodse nederzettingen leveren een aantrekkelijke handel op. De staat betaalt, er worden overheidssubsidies en belastingvoordelen verstrekt en het toezicht op de naleving van de wet is er geringer. Er is een soort juridisch niemandsland ontstaan.”

Hoeveel aan de activiteiten rond de bezetting wordt verdiend, kan Amir zelfs bij benadering niet zeggen, maar het gaat om miljarden sjekels.

Amir: „Bedrijven trachten door schijnconstructies die lucratieve handel te behouden. Als ze als gevolg van onze acties de ene activiteit staken, gaan ze met een andere activiteit verder. Zo heeft Heineken, eigenaar van Barkan wijnen, zich weliswaar teruggetrokken van de Westoever, maar blijkt het nu wijngaarden te hebben op de bezette Golan-hoogvlakte. Anderen – zoals Riwal – gebruiken stromanconstructies om aansprakelijkheid te ontgaan.”

De mogelijkheden voor justitie zijn beperkt, zegt professor Cees van Dam, verbonden aan de Universiteit Utrecht en King’s College Londen. „Je kunt van alles en nog wat afspreken, overdragen, half overdragen, aandelen overdragen maar geen zeggenschap en andersom. Zolang het bezit van het bedrijf niet wordt verdonkeremaand en de crediteuren met lege handen zitten, kun je juridisch nauwelijks optreden.’’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden