'Strikt genomen lieg ik tegen mijn ouders, omdat ik afstand heb genomen van het geloof'

"Mijn ouders gooiden mij uit huis om gezichtsverlies te voorkomen." Dat overkwam de jonge schrijver Mano Bouzamour (22) na de ophef over zijn debuutroman 'De belofte van Pisa', die naar de mening van sommige Marokkaanse Nederlanders oneerbiedige passages over de islam en moslims zou bevatten. Na een optreden in het tv-programma 'Pauw & Witteman' stond hij in november voor een dichte deur van zijn ouderlijk huis, vertelt Bouzamour in weekblad De Groene Amsterdammer. Zijn ouders hadden het slot van de deur veranderd om hem buiten te houden.

Bouzamour is niet de enige afvallige moslim in Nederland die kampt met stroeve familiebanden. Het SCP-rapport 'Moslim in Nederland' uit 2012 laat zien dat in de afgelopen acht jaar over de gehele linie van islamitische gemeenschappen de religiositeit is toegenomen. 94 procent van de Turkse Nederlanders beschouwt zichzelf als islamitisch, en onder Marokkaanse Nederlanders is dat zelfs 97 procent. De niet-gelovigen in deze gemeenschappen staan tegenover een overweldigend grote groep gelovigen en hebben nauwelijks ruimte om daarbinnen voor hun overtuigingen uit te komen.

Ook de Marokkaans-Nederlandse Naima (33) worstelt met haar ongeloof. Op haar twee oudere zussen na weet niemand in haar familie dat ze sinds haar tienerjaren niet meer gelooft. "Strikt genomen lieg ik over wie ik ben tegen mijn ouders. Ze weten dat ik heel vrijgevochten en geemancipeerd ben, maar dat ik ook afstand heb genomen van religie, over dat deel moet ik liegen."

Een andere worsteling wordt beschreven in het Nieuw Israëlitisch Weekblad. De bestuursleden van het Joods Marokkaans Netwerk Amsterdam (JMNA), de stichting die een brug zou moeten slaan tussen de Joodse en Marokkaanse gemeenschap, lagen het afgelopen jaar in de clinch. Er werd geen enkele activiteit georganiseerd en voorzitter Harry van den Bergh kijkt terug op een 'waardeloos' jaar met interne conflicten, afgetreden bestuursleden en een kort geding in november. Die zaak draaide om de administratie: de opgestapte penningmeester Sabi el Moussaoui weigerde de boekhouding af te geven, zolang er geen ontheffing had plaatsgevonden tijdens een overdrachtsvergadering. Burgemeester Van der Laan moest bemiddelen en uiteindelijk werd het kort geding ingetrokken na een gesprek met Van der Laan. De vraag is nu: hoe verder? "We willen snel op zoek naar nieuwe leden", vertelt Harry van den Bergh. "Als het aan ons ligt, organiseert de JMNA zijn eerste evenement ergens in het voorjaar van 2014." De nieuwe penningmeester Hilali wil niets zeggen over de suggestie van de overgebleven bestuursleden dat er iets mis was met de boekhouding. "Dat is een interne aangelegenheid."

Volgens Rowan Williams zijn dit soort sociale spanningen, samen met problemen als de economische crisis en de klimaatopwarming, allemaal het gevolg van dezelfde spirituele en culturele crisis. Dat zegt de voormalige anglicaanse aartsbisschop van Canterbury in het blad Volzin, het tweewekelijks tijdschrift voor zinvol leven. Om uit te leggen wat hij met die crisis bedoelt haalt Williams de woorden van de Amerikaanse filosoof Michael Sandel aan: we leven in toenemende mate in een wereld waarin alles onderworpen is aan de waarden van de markt. Door altijd langs de concrete werkelijkheid te kijken en alleen maar na te denken over de mogelijke marktwaarde, houden we ermee op te zien wat daar eigenlijk is.

In zijn nieuwe boek 'Geloof in de publieke ruimte' beweert Williams dat een idee van het heilige inhoudt dat je de wereld als een geschenk ziet, en niet als iets dat je kunt bezitten of manipuleren. Maar niet alles gebeurt buiten ons om: "er zijn keuzes die je in je eigen leven kan maken, je kunt druk uitoefenen op je eigen regering. Je bent niet machteloos." Een troostende gedachte aan begin van het nieuwe jaar.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden