Strijp-S, stadshart 2.0

Eindhoven saai? Dan ben je nog nooit op Strijp-S geweest. Op het voormalige Philips-terrein is een tweede stadshart ontstaan, waar in en rondom de industriële monumenten het moderne leven hoogtij viert.

Om te zeggen dat je er niet dood gevonden wilde worden, voert te ver. Toch was Eindhoven - de vijfde stad van Nederland - geen toeristische trekker. Een bezoek aan het Van Abbemuseum loonde de moeite, plus en passant het illustere Bijenkorf-gebouw van architect Gio Ponti. Dan hadden we het wel zo'n beetje gehad.

Maar Eindhoven heeft zich helemaal herpakt na twee moeilijke decennia aan het eind van de vorige eeuw, toen de maakindustrie was weggesijpeld en ook het hoofdkantoor van multinational Philips - die een enorme stempel op de stad drukte - vertrok. Grote troef is de herontwikkeling van Strijp-S, het voormalige fabriekscomplex van Philips dat op een kwartier lopen van het centrum ligt. De gemeente kocht het in 2002 aan om rondom het industrieel erfgoed een tweede hot, hip & happening stadshart te creëren. Dat lijkt gelukt. Er wordt inmiddels volop gewoond, gewerkt en aan cultuur gedaan. Van een bezoek aan het vooruitstrevende Strijp-S krijg je goede zin, zeggen Eindhovense vrienden.

Die kunnen we gebruiken dus melden we ons verwachtingsvol bij de voormalige portiersloge voor de circa anderhalf uur durende VVV-wandeling met gids over het terrein dat in de volksmond bekendstond als 'De verboden stad'. Alleen de 12.000 Philips-werknemers hadden zes dagen per week toegang na het tonen van hun pasjes. Een oude foto in de hal van het logegebouwtje maakt duidelijk dat er inmiddels een hoop bedrijfspanden zonder monumentale waarde zijn gesneuveld. En een maquette laat zien wat er nog staat te gebeuren op het in totaal 27 hectaren tellende Strijp-S.

Het volgens de gemeente 'grootste industriële herontwikkelingsgebied van Nederland' is voorlopig niet klaar. Er komen nog veel meer woningen op het terrein, dat momenteel een paar honderd lofts plus een plukje eigenzinnige nieuwbouwhuizen telt. Zo verrijst er een toren met condo's, compacte appartementen met gemeenschappelijke voorzieningen als een wasserette en kookstudio.

Omdat Strijp-S nog tamelijk leeg is, is het extra leuk er rond te struinen, zeggen de Eindhovense vrienden. Rondom de fraaie fabriekskolossen die in de jaren twintig, dertig en veertig verrezen, waart de pioniersgeest.

Ondertussen zijn er al vijfhonderd ondernemers neergestreken. Onder meer in het Glasgebouw, de voormalige gloeilampenfabriek uit 1946, die haaks staat op hoofdstraat de Torenallee. Het Eindhovens Dagblad nam er onlangs zijn intrek. En ook de echtgenoot van VVV-gids Ted Dekker verkaste zijn onderneming in financiële dienstverlening van het centrum naar het Strijp-S-pand, dat de directie van Philips van extra hoge ramen liet voorzien zodat de werknemers hun tijd niet konden verdoen met naar buiten kijken. Er is al een wachtlijst voor de kantoorunits, weet Dekker. 'Op Strijp-S hoor je te zitten, hier gebeurt het.'

Dat Eindhoven over genoeg ondernemend potentieel beschikt om de bedrijfsverzamelgebouwen te vullen, is niet verwonderlijk. Door de aanwezigheid van grote technologiebedrijven als ASML heeft ze economische aantrekkingskracht. Ook zijn de Technische Universiteit en Design Academy er gevestigd. Afgestudeerden die voor zichzelf beginnen, kunnen zelfs gratis terecht op Strijp-S. Op de begane grond van het Glasgebouw zit sinds januari Broeinest met pro deo flexplekken, werkplaats en vergaderruimten voor architecten en andere creatieven. Initiatiefnemer is Baars & Bloemhoff, een leverancier van plaatmaterialen, die er met bedrijven als Forbo en Sphinx de producten op mobiele etalages toont. Uiteraard in de hoop en verwachting dat de zzp'ers ermee aan de slag gaan. En ook bij Seats2Meat in het Apparatengebouw - waar de eerste Philips-radio's werden geassembleerd - kan kosteloos worden gewerkt. Wie inlogt in de communityruimte, stelt aan de andere aanwezigen automatisch zijn kennis en kunde beschikbaar - betaald dus met sociaal kapitaal.

Om de nijvere medemens aan de slag te zien, zijn we natuurlijk niet gekomen. Maar even binnenwandelen bij de rijksmonumenten is een aanrader. In de voormalige productiehallen is het industriële karakter goed geconserveerd. De kloeke ruimtes

met royale raampartijen en zichtbaar leidingen-en buizenwerk langs de hoge plafonds stralen een fraaie functionaliteit uit. Daarbij zijn in verschillende panden her en der wanden behangen met historische foto's ter herinnering aan het Philips-personeel. En aan de voorzijde van het Glasgebouw is de zogeheten leidingstraat gehandhaafd: een hoge stalen pergola die diende voor de energievoorziening naar de gebouwen. Ook aan de achterkant van de Apparatenfabriek loopt er een. Met erop een tuin naar ontwerp van de gelauwerde landschapsarchitect Piet Oudolf.

Via de steile trap naar boven klimmen om de hangende tuin te bekijken, loont deze weinig groeizame tijd van het jaar niet de moeite. Het is wel echt horecaweer. En over etablissementen blijkt Strijp-S inmiddels volop te beschikken. Bijzondere ook, zoals het 'Tijdelijk Restaurant' in de wit betegelde omkleedkelder van de voormalige Gereedschapsmakerij, waar 's avonds in jarenzeventigstijl kan worden gefondued. Omdat het lunchtijd is, kiezen we voor het piepkleine Koffiehuisje, gevestigd in het oude transformatorgebouwtje aan het centrale Ketelhuisplein. Dat de niet-doorsneehoreca inmiddels flink is vertegenwoordigd op Strijp-S, past volgens uitbaatster Loes Hermes in de trend van de belevingseconomie. Sinds de crisis geven we minder om spullen, maar investeren wel graag in fijne ervaringen.

Behalve eten en drinken wordt daarin ook op andere wijze voorzien. Strijp-S telt een indrukwekkend indoor-skatepark, een locatie om met BMX-fietsjes te crossen plus Nederlands eerste boulderaccommodatie met 25 klimwanden. Verder is het illustere Klokgebouw, waar eens bakeliet werd geproduceerd, omgetoverd tot cultuurtempel. Er vinden popconcerten plaats en evenementen als de succesvolle jaarlijkse Dutch Design Week. En het NatLab (Natuurkundig Laboratorium) is nu een bioscoop met zeven zalen. Saillante details: de allereerste cd zag daar het daglicht en Albert Einstein kwam er in 1923 op de koffie.

Omdat we zelf van het winkelen zijn, gaan we graag nog even naar Urban Shopper, een winkelcentrumpje met twintig kleine neringen in één grote ruimte. De jonge Eindhovense die er 'strakke' Deense kleding verkoopt, verontschuldigt zich voor de duffe februaridag. 'Het is dramatisch rustig', vindt ze. Daar hebben wij niet of nauwelijks last van; de vibe van Strijp-S is toch wel voelbaar.

Route

De wandelroute is voor euro3,50 verkrijgbaar bij de VVV (Stationsplein) of via internet: www.webshopeindhoven.nl Rondleiding boeken: www.thisiseindhoven/inspirerend-Strijp-S.

Wie niet wil wandelen kan verschillende bussen nemen. Of de trein die stopt op station Beukenlaan, dat grenst aan Strijp-S.

Activiteiten

Feel Good Market: elke derde zondag van de maand van 12.00 tot 18.00 uur eten, drinken en cultuur.

STRP-biënnale: kunst- en technologiefestival in het Klokgebouw van 20 t/m 29 maart. Dit jaar is het thema: beeldschermen en projecties.

Gardenmania: moestuin met 's zomers een buitenrestaurant.

Radio Royaal: culinaire hotspot in de voormalige Machinekamer. Eten in een duizelingwekkend hoge ruimte.

Piet Hein Eek op (het aangrenzende) Strijp-R. De ontwerper heeft er een winkel, showroom en restaurant.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden