Reportage

Strijd voor 'republiek Catalonië' leunt op burgercomités

'Wij zijn een republiek', staat er op het spandoek van dit verdedigingscomité. Beeld Alex Tieleman

Comités ter verdediging van de republiek vechten steeds feller voor afscheiding van Spanje.

"Elkaars achternamen kennen we niet. Dat is veiliger", verzekert de bebaarde activist Oriol, terwijl op een vrijdagavond in het Catalaanse Granollers graffiti-walmen de ruimte vullen waar het 'Comité ter Verdediging van de Republiek' (CDR) bijeen is gekomen. Een vrouw met een zwarte capuchon over haar hoofd spuit vakkundig bussen gele en rode verf door de stalen mal van een Catalaanse vlag. Even verderop worden speldjes met gele rouwlinten geordend die vers uit de 3D-printer zijn gerold.

Nu het Catalaanse onafhankelijkheidsproject op losse schroeven staat, schieten deze 'verdedigingscomités' in de regio als paddestoelen uit de grond. Zij komen voort uit vrijwilligersgroepen die hielpen bij de organisatie van het verboden onafhankelijkheidsreferendum in oktober.

De tekst gaat verder onder de foto

De werkplaats in Granollers. Beeld Alex Tieleman

Rebellie

De bijeenkomst van vanavond vindt weliswaar plaats in een gebouw van de extreem-linkse separatisten van de CUP, maar de CDR's zijn naar eigen zeggen niet partijpolitiek. De comités zijn door burgers op lokaal niveau georganiseerd. Via Twitter en Telegram roepen ze op tot protestacties. Niet alleen in Catalonië, ook op andere plekken in Spanje en zelfs in het buitenland laten de verdedigingscomités van zich horen. Ze doen er alles aan om het onafhankelijkheidsstreven levend te houden.

De laatste tijd maken zij zich vooral hard voor de vrijlating van gevangen separatisten. Veel kopstukken zitten achter de tralies. Zij worden door de Spaanse justitie verdacht van rebellie, opruiing en misbruik van publiek geld. Nu ook de voormalige regiopresident Carles Puigdemont uitlevering aan Spanje boven het hoofd hangt, lijkt de onafhankelijke Catalaanse republiek heel ver weg.

Maar niet voor het verdedigingscomité in Granollers. De activisten spreken daar liever over een 'nog niet geëffectueerde republiek', die juist nu met hand en tand verdedigd moet worden. Die verdediging lijkt met steeds hardere acties gepaard te gaan. Zo blokkeerden gemaskerde actievoerders tijdens de Heilige Paasweek verkeersaders en tolpoortjes op verschillende plaatsen in Catalonië. Ook in Barcelona ging het er hard aan toe tussen demonstranten en politie.

De tekst gaat verder onder de foto

Beeld Alex Tieleman

Doden

Het lijkt een groot contrast met de 'gezinsvriendelijke' betogingen van de separatistische burgerbewegingen Òmnium Cultural en ANC. Volgens Oriol zijn de CDR's net zo goed vreedzaam, maar blijven er voor de separatisten weinig andere middelen over dan het voeren van felle acties. Hij maakt zich wel zorgen . "Moet er eerst een dode vallen? Wij willen hier geen nieuw Bosnië of Kosovo", stelt hij.

Of hijzelf of een van de andere comitéleden meegedaan heeft aan de blokkades? Daar laat Oriol zich liever niet over uit. Onlangs nog werd een lid opgepakt op verdenking van rebellie en terreur. "Belachelijk, dat is geen terrorist maar een activist." Ook al werd de aanklacht geschrapt, de toon was gezet.

Volgens Oriol probeert Madrid de publieke opinie ervan te overtuigen dat de CDR's aan 'kale borroka' doen: straatterreur. Een term die in het verleden vooral voor de Baskische afscheidingsbeweging Eta werd gebruikt.

Onterecht vindt het comité, dat de laatste hand legt aan een spandoek waar in koeienletters 'Wij zijn een republiek' op staat geschreven. De afzender, CDR Granollers, wordt er voor alle zekerheid maar af gelaten.

Binnenkort organiseren de leden een bijeenkomst om de contouren van de Catalaanse republiek te bespreken. Ze zijn niet de enigen. Kriskras door Catalonië vinden zulke vergaderingen plaats. Nu het al maanden stuurloze Catalaanse parlement weinig haast maakt met het vormgeven van de republiek doen de CDR's het zelf wel, is de gedachte.

Lees meer over de Catalaanse roep om onafhankelijkheid in ons dossier.

Lees ook: In Catalonië is het vreedzame protest omgeslagen in vlammen en klappen

Een linkse splintergroepering zet het protest tegen de aanhouding van oud-president Puigdemont op scherp. Toch zitten de separatisten juist in het nauw.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden