Strijd tussen China en de kerk verhardt zich

Beeld afp

In de Chinese kuststad Wenzhou heeft de lokale overheid deze week een reusachtige kerk met de grond gelijk gemaakt. Het gebouw stond er pas een jaar. Volgens de overheid was de kerk te hoog en daarom illegaal. Of is dit de zoveelste actie van de Chinese overheid om het oprukkende christendom terug te dringen?

De relatie tussen de Chinese regering en het christendom is van oudsher al ingewikkeld. De republiek China, waar de Communistische Partij sinds 1949 aan de macht is, is officieel een atheïstisch land. Toch is het christendom in China sinds de jaren tachtig explosief gegroeid. In 1949 telde het land een miljoen protestanten en in 2010 waren dat er al 58 miljoen. In de rijke stad Wenzhou is zo'n 15 procent van de negen miljoen inwoners christen, van wie de meeste protestants. De stad wordt daarom ook wel het Jeruzalem van het Oosten genoemd.

Organisaties die de rechten van christenen beschermen, maken zich zorgen om de christenen in China. Hoewel het land officieel vrijheid van godsdienst heeft, probeert de overheid volgens christenactivisten religies in te dammen die haar macht kunnen bedreigen. Uit jaarverslagen van de Amerikaanse mensenrechtenorganisatie China Aid blijkt dat de Chinese overheid sinds 2006 ieder jaar meer christenen heeft vervolgd. Zo werden in 2013 ongeveer 7424 christenen vervolgd, ruim 50 procent meer dan een jaar eerder. Het aantal christenen dat daadwerkelijk een straf kreeg, nam toe met ruim 33 procent.

De Chinese overheid lijkt de afgelopen jaren steeds harder op te treden tegen de groeiende macht van de kerk. Volgens China Aid richtte de regering haar pijlen voorheen vooral hardhandig op huiskerken, oftewel ongeregistreerde kerkgenootschappen die onafhankelijk van de overheid opereren. China Aid schrijft in haar jaarverslag van 2013 dat de overheid lijkt te beseffen dat die aanpak niet werkt. Als leden van huisgemeenschappen geen gebouw meer hebben, houden ze hun diensten tenslotte simpelweg in de openlucht. Daarom heeft de overheid het nu vooral gemunt op zichtbare symbolen van christelijke macht, waarvan de reusachtige kerk in Menzhou een goed voorbeeld was.

Reclame voor de kerk
De christelijke gemeenschap in China is de afgelopen jaren zelfverzekerder geworden. Met de groei van het aantal christenen zijn ook de afmetingen van de kerken in China toegenomen. En de kerk weet zichzelf heel goed te promoten, zegt antropoloog Cao Nanlai van de Universiteit van Hong Kong tegen Global Times. Kerkleiders besturen geloofsgebouwen volgens Nanlai als bedrijven en dankzij succesvolle marketing voor het christelijke gedachtegoed en kerkactiviteiten is de regio rond Menzhou een van de meest christelijke van China.

Feng Zhili, voorzitter van het comité voor etnische en religieuze zaken in Zhejiang, noemt de groei van het christendom in de regio 'lukraak en buitensporig'. Toch stond de regering de bouw van de kerk in Menzhou eerder toe. De gebedsplaats is tenslotte aangesloten bij de Drie-Zelf-Kerk, de protestantse kerk die geregistreerd staat bij de overheid.

Kruizen van de gevel
De lokale overheid in Zhejiang zegt dat de sloop van de kerk niet is bedoeld om de macht van het christendom in te dammen. De sloop past binnen de 'drie aanpassen, één slopen'-campagne die de provincie vorig jaar begon en die drie jaar duurt. Het project moet de streek mooier maken door oude buurten, stadjes en industrieterreinen op te knappen en illegale gebouwen af te breken. Tot dit jaar liet de Chinese overheid geloofsgebouwen met rust, maar nu dus niet meer. De regering heeft meerdere kerken gevraagd de kruizen van de gevel te halen.

Daarom maken de Chinese christenen zich zorgen. Ze weten dat veel kerken in China illegaal zijn, maar dat is niets nieuws. Volgens hen knijpt de lokale overheid al jaren een oogje toe als kerkgebouwen te groot zijn en waren er voorheen nooit problemen. Vaak wordt al begonnen met bouwen voordat de overheid de vergunning heeft afgegeven, om gelovigen zo snel mogelijk een gebedsplek te bieden. De christenen denken dat de overheid de 'drie aanpassen, één slopen'-campagne nu selectief toepast op kerken om de macht van de Communistische Partij veilig te stellen. Ze zijn bang dat de vernietiging van de kerk in Menzhou de opmaat is voor de sloop van minimaal tien andere kerken in de provincie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden