Strijd tegen onzichtbare criminaliteit levert 10 miljoen euro op

Burgemeester Aboutaleb noemt de ondermijnende criminaliteit 'onzichtbare betonrot'. Beeld anp
Burgemeester Aboutaleb noemt de ondermijnende criminaliteit 'onzichtbare betonrot'.Beeld anp

Tijdens een jaar lang speuren in de zwarte economie van Rotterdam is 10 miljoen euro crimineel geld in beslag genomen. Ook werden 23 auto's ter waarde van 669.000 euro en 640 kilo harddrugs afgepakt.

De autoriteiten kwamen ook een drugsfamilie op het spoor, die grote hoeveelheden cocaïne en heroïne verkocht. Er zijn celstraffen tot twee jaar opgelegd aan de bende.

Sinds eind 2014 loopt in Rotterdam een programma tegen ondermijnende criminaliteit: illegale activiteiten die niet opvallen, maar die wel de samenhang van de stad en stadswijken aantasten. De gemeente werkt samen met de Belastingdienst, politie en justitie om de ondermijning te bestrijden. Zo zijn veel autobedrijven op bedrijventerrein Spaanse Polder doorgelicht.

Het programma is ook sterk gericht op Rotterdam-Zuid, omdat de achterstanden op het gebied van scholing en werk daar het grootst zijn. Er is daar een stadsmarinier, een soort superambtenaar, ingezet om de ondermijning in kaart te brengen.

Onzichtbare betonrot
Volgens burgemeester Ahmed Aboutaleb is het programma tegen ondermijning een belangrijke aanvulling op het Nationaal Programma Rotterdam-Zuid, dat de achterstanden van het stadsgebied probeert te verkleinen. "Als een hele familie in de drugshandel zit, wat moet een jongere er dan van denken als zijn vader, moeder, oma en opa, zich daarmee bezig houden? Die kan zich op geen enkele manier meer motiveren om de weg van het onderwijs te bewandelen." Bovendien knaagt ondermijning aan het solidariteitsgevoel van andere wijkbewoners, die wél met een boterhamzakje onder de arm iedere morgen op de bus stappen, zegt Aboutaleb. Hij noemt ondermijning 'onzichtbare betonrot'.

Aboutaleb is tevreden met de eerste resultaten. "Tien miljoen euro is een hoop geld. En dit is slechts het begin." Wel is het 'ploeteren'. "We hebben in dit land een aantal dingen zo met elkaar georganiseerd dat die bijna uitnodigen tot ondermijnende activiteiten. Probeer maar eens een bank te vinden die wil financieren als je een coffeeshop of prostitutiebedrijf begint." Aboutaleb vindt het moeilijk in te schatten wat de totale grootte van de ondermijnende criminaliteit in Rotterdam is.

Taai
Volgens criminoloog en lector van de Politieacademie Edward van der Torre kun je dat ook moeilijk uit de eerste resultaten opmaken. "Je kunt vooral zeggen dat Rotterdam en de politie het serieus nemen. Heel lang werd, terecht, de meetbare criminaliteit, zoals inbraken, bestreden. Nu gaan de politie en gemeente met iets veel taaiers aan de slag, wat niet meetbaar is." Eerder onderzoek schatte de grootte van de georganiseerde misdaad in Tilburg gelijk aan de begroting van die stad: circa 800 miljoen euro. Van der Torre: "Ik doe onderzoek in vier krachtwijken. Ook daar is mijn inschatting dat de illegale economie waarschijnlijk minstens zo groot is als de legale."

Volgens Van der Torre is het vestigingsklimaat in Rotterdam-Zuid gunstig voor criminelen. Oude havengebieden hebben veel leegstaande loodsen en op sommige winkelstraten open je zo een juwelierszaak of belwinkel.

De vraag is in hoeverre er een waterbedeffect optreedt, wanneer Rotterdam criminelen hard aanpakt. Vertrekken die dan naar buurgemeenten? "Een waterbedeffect is ook een effect", zegt Van de Torre. "Maar ik heb de indruk dat criminelen toch onder de indruk zijn van dit soort programma's." Voorheen konden zij vaak hun gang gaan, zegt hij, nu denken ze wel twee keer na voor ze zich ergens vestigen. Van der Torre: "Maar om echt een serieus effect te hebben, moet je dit soort programma's heel lang vol blijven houden, misschien wel dertig jaar."

De buit van het afgelopen jaar
In Rotterdam werden niet alleen geld en auto's buitgemaakt. Sinds eind 2014 werden 41 ondernemingen gecontroleerd, 5 hebben naar aanleiding daarvan de activiteiten gestaakt. Ook namen politie, Belastingdienst en de gemeente 7 kilo goud in beslag. 5 horecazaken werden tijdelijk gesloten. 29 computers werden vanwege illegaal gokken in beslag genomen. Er werden 7 wapens in beslag genomen, waaronder 1 vuurwapen. Er kwamen 1314 meldingen binnen van vermoedens over hennepteelt en er werden 326 kwekerijen ontmanteld. De politie nam 560 kilo cocaïne en heroïne en 80 kilo XTC in beslag. Voor drugshandel zijn 26 verdachten, en voor mensenhandel 11 verdachten veroordeeld.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden