Strijd om West-Mosul wordt moeilijk en bloedig

Het Iraakse leger bombardeert IS.Beeld REUTERS

Een maand nadat het oostelijke deel van Iraks tweede stad Mosul bevrijd werd verklaard van de islamitische terreurgroep IS, is de strijd begonnen om de rest van de stad.

Al dagen voordat de Iraakse premier Abadi vanochtend de operatie begonnen verklaarde, voerde de coalitie bombardementen uit op IS-doelen op de dichtbevolkte westoever van de Tigris, waar de groep zich verschanst heeft. Vrijdag zou daarbij een hoofdkwartier zijn geraakt waarbij zeker vijftien strijders zouden zijn omgekomen.

Net als de strijd om de oostelijke helft, begon die nu opnieuw met de dorpen, vanaf zo’n vijftien kilometer buiten de stadsgrens. Op de eerste dag zijn daarbij al drie dorpen heroverd. Het Iraakse leger en de politie werken hier samen met de sjiitische milities, de Hashed al-Shabi, om de weg vrij te maken voor de speciale troepen van de Gouden Brigade die de straatgevechten voor hun rekening nemen.

De taakverdeling blijft hetzelfde: om wraakacties tegen de soennitische bevolking te voorkomen mogen de sjiitische milities de stad niet in. Aan de oostzijde zijn de speciale troepen met open armen ontvangen en berichten over misdragingen zijn minimaal.

Om naar Syrië te ontkomen proberen IS-strijders al dagenlang vergeefs de belegeringsring te doorbreken die Iraakse en Koerdische eenheden om de stad hebben gelegd. Ook gisteren kwamen daarbij in gevecht met de Hashed-Shabi tientallen strijders om.

Uit West-Mosul komen bovendien berichten over hoog opgelaaide conflicten tussen buitenlandse en lokale strijders. Nu ze meer grond verliezen, accepteren steeds minder lokale aanhangers de leiding van de buitenlanders.

Paranoïde

Terwijl in het oostelijke deel het leven zich herstelt, zuchten bewoners in de westelijke helft onder een bezetting van een groep die steeds meer paranoïde wordt. Er zijn dagelijks executies, alleen het bezit van een mobiele telefoon is al voldoende. Een familie die afgelopen week probeerde te ontsnappen werd geëxecuteerd en als waarschuwing aan anderen opgehangen aan lantarenpalen.

“Wanneer komen jullie ons bevrijden?” vragen bewoners dagelijks via Sms’jes aan het radiostation Alghad, dat vanuit de Koerdische hoofdstad Erbil uitzendt op Mosul. Het signaal is op de westoever te zwak om in te bellen; bovendien is de kans kleiner dat je gesnapt wordt als je een berichtje stuurt.

Ze klagen over dagelijkse bombardementen en voedseltekort en klinken wanhopig. Zoals Abu Amjed, die schrijft: “We hebben honger. Als het lang duurt vergiftig ik mezelf en mijn kinderen om er een eind aan te maken.” Ayman schrijft dat hij nog maar een maaltijd per dag heeft en dat “zelfs de berg niet kan verdragen wat wij moeten verdragen.”

De voedselprijzen rijzen de pan uit, waarbij in sommige wijken alleen nog aardappels verkrijgbaar zijn. “IS neemt het voedsel uit de markt, we kunnen het niet meer vinden,” klaagt een anonieme sms’er.

Noodklok

VN-organisaties hebben de noodklok geluid voor de 750.000 burgers aan de westzijde, en het Iraakse leger en de coalitie gevraagd rekening met hen te houden. Waar in de oostelijke wijken zeker 1600 slachtoffers onder de burgers vielen, kan dat in de smalle straatjes van het oude centrum nog veel meer worden. Bovendien raakte IS vorige maand door haar bomauto’s heen omdat de bruggen over de Tigris kapot zijn, maar heeft ze er aan de westzijde voldoende, en zal de groep ook hier burgers weer als menselijk schild gebruiken.

Militairen voorspellen dat de strijd hevig zal zijn, en zeker even lang zal duren als die aan de overkant van de rivier. “Oost-Mosul kostte honderd dagen, in West-Mosul kan iedere minuut moeilijk zijn,” zei generaal-majoor Rupert Jones, de plaatsvervangend commandant voor strategie van de coalitietroepen tegen de BBC. “Je kunt steden met de grootte van Mosul die zwaar verdedigd zijn niet snel heroveren.”

Drones

Hoewel in Oost-Mosul de teruggekeerde politie voor de veiligheid moet zorgen, blijft het er gevaarlijk. ISIS weet nog steeds zelfmoorddaders te sturen, die hun bomgordels op drukke plaatsen tot ontploffing brengen. Burgers maken zich zorgen dat IS-aanhangers die ze aangaven, vaak na twee dagen weer vrij rondlopen. Grote angst is er ook voor de met granaten bewapende drones, die IS vanaf de westoever naar bevrijde wijken stuurt. IS heeft video’s op internet geplaatst om te laten zien hoe gericht de drones hun doelen weten te raken. Vooral scholen, leger, politie en journalisten zijn doelwit. Een journalist, die geraakt werd tijdens een interview met een legerofficier, wijst erop dat ze vooral gevaarlijk zijn omdat ze geluidloos zijn. De enige manier die leger en politie hebben om ze uit te schakelen, is door ze uit de lucht te schieten, wat lang niet altijd lukt.

Het Iraakse leger en IS zijn in gevecht ten zuiden van Mosul.Beeld REUTERS
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden