Strijd om metaal-cao nog niet voorbij

Loonsverhoging van 1,5 procent vinden bonden te weinig. Werkgevers geven nog geen sjoege.

Een metaalmars door Rotterdam, barricades in Hoogezand, 24-uursstakingen en 48-uursstakingen bij tientallen bedrijven eerder deze week en een 72-uursstaking bij truckfabrikant Daf. Morgen leggen de werknemers van metaalbedrijf NN Netherlands in Veenendaal het werk neer. Al maanden grijpen vakbonden en werknemers in de metaalsector naar het uiterste middel: grootschalige acties. Maar alle stakingen ten spijt, is er nog geen nieuwe cao.

Sinds dit voorjaar ligt de metaalsector onder een vergrootglas, omdat gedacht werd dat deze als voorbeeld kon dienen voor andere grote sectoren. Maar waar het conflict in het metaal nog steeds aanhoudt, is voor ziekenhuis- en bouwpersoneel wél een nieuwe collectieve arbeidsovereenkomst gesloten.

Daarbij is er extra aandacht voor de metaal-cao omdat deze een van de grootste van Nederland is. Eigenlijk betreft het twee cao's. Een voor kleinmetaal, waar de branches metaalbewerking, technisch installatiebedrijf, carrosseriebedrijf, isolatiebedrijf en goud- en zilvernijverheid onder vallen en 285.000 Nederlanders werken. De ander is grootmetaal, voor bedrijven die zich toeleggen op het walsen van staal, het vervaardigen en herstellen van vliegtuigen of liften en staalgietersbedrijven. Hierin verdienen 140.000 werknemers hun brood.

Het conflict in de metaalsector verloopt via de gebaande paden. De bonden willen meer loon, afschaffing van jeugdloon, minder flexwerk, zeggenschap over werktijden en op een gezonde manier oud worden. Bij de vakbond komen hierover veel klachten van werknemers binnen. FN Steel-werknemer Marcel Meijwaard in Rotterdam: "We hebben voorstellen gedaan voor een vierdaagse werkweek, zodat je gezond je pensioen kunt halen. Daar is niets mee gebeurd. Terwijl het werk in de warmbandwalserij zwaar is, met hoge temperaturen. Voor ons is de maat nu echt vol."

Werkgevers doen een kleine handreiking, maar gaan absoluut niet door de knieën voor de eisen van FNV en CNV. Hoewel veel metaalbedrijven het weer beter doen sinds de economie aantrekt, gaan de werkgevers niet verder dan 1,5 procent loonsverhoging, terwijl de bonden 3 procent verlangen. Medewerkers zeggen dat ze tijdens de crisis een stapje meer hebben gedaan voor hun baas en willen dat nu terugzien in hun salaris.

Het lijkt op het conflict van twee jaar geleden. Toen hielden stakingen in de metaalsector ook maanden aan en kregen werknemers in het grootmetaal uiteindelijk een jaarlijkse loonstijging van 2,2 procent. Het personeel in het kleinmetaal bedong 1,75 procent.

Volgens de werkgeversorganisaties zijn er tegenwoordig nog steeds aanzienlijke verschillen binnen de sector, waardoor het lastig is voor alle 27.000 bedrijven een passende cao af te sluiten. Meer loon dan de bazen nu hebben geboden zit er niet in. Ze willen zelfs snijden in de seniorendagen.

Toch blijven werkgevers hopen dat de FNV en CNV weer aan de onderhandelingstafel terugkeren. Tegelijkertijd is het duidelijk dat de strijd zich verhardt. Volgens de vakbonden en het personeel kunnen de metaalbedrijven hun borst de komende tijd nat maken. FNV-lid Bert Diekerman in Hoogezand: "Iedere werkgever die denkt dat hij nu nog z'n poot stijf kan houden, kan een barricade voor de deur krijgen".

In mei begonnen de acties met korte werkonderbrekingen en langere lunchpauzes. Daarna volgden bijeenkomsten en petities. De afgelopen weken waren er acties in Rotterdam, Nijmegen, Heerhugowaard, Hoogezand en Haarlem en legden duizenden werknemers in het werk neer, bij onder meer Scania, VDL Groep en Polynorm. Daf betreurt de nieuwste acties, die duurden van maandag tot en met woensdag. Het Eindhovense bedrijf vindt dat het met vijf stakingsrondes onevenredig hard wordt geraakt. FNV-bestuurder Petra Bolster is tevreden met het resultaat: "Er staat kantoorpersoneel aan de band en de vrachtwagens die eraf rollen zijn niet af. Remmen en koppelingen werken bijvoorbeeld nog niet. Ze zijn verre van verkoopklaar. De staking is daarmee erg effectief."

Hoe nu verder? Het conflict bevindt zich in een impasse en kan nog maanden duren, als werkgevers niet over de brug komen. "We merken dat steeds meer mensen het zat worden dat er nog steeds geen nieuwe cao is", zegt actieleider Henk Jongsma van CNV Vakmensen. "Het duurt veel te lang." FNV-bestuurder Johan Voornhout: "Het wordt tijd dat de werkgevers gaan luisteren. En als ze niet luisteren, volgen er nog hardere acties."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden