Strijd om betaaltelefoon losgebarsten

Samsung, Vodafone, Rabobank, Apple, PayPal, ING, Google, Visa, ABN Amro bieden mobiel betalen aan

Nu ook Apple meedoet, kan niemand er nog omheen. De strijd om de betaaltelefoon is losgebarsten. Google, PayPal, Samsung, Vodafone, creditcardmaatschappijen en banken, allemaal hopen zij dat de consument via hun diensten gaat betalen. Maar wil de consument wel betalen via de mobiele telefoon?

Wie Apple volgt, is geneigd deze vraag met 'ja' te beantwoorden. Het bedrijf uit Cupertino staat bekend om zijn fijnbesnaarde voelsprieten en weet eerder dan de consument zelf waar hij behoefte aan heeft.

Apple-topman Tim Cook kondigde vorige week dan ook vol vertrouwen de nieuwe betaaldienst Apple Pay aan. Hij deed dat acht jaar nadat Nokia de eerste poging waagde met software voor contactloos betalen. Een succes werd het niet. Ook Google, dat in 2011 de betaalmarkt bestormde met zijn Wallet, lukte het niet.

Apple heeft meer kans van slagen. De experimenten van andere partijen hebben het pad voor de betaaltelefoon geëffend. De techniek met de zogeheten NFC-chip is stabiel en consumenten zijn gewend aan bankieren via de smartphone.

Daarnaast heeft Apple met de 800 miljoen gebruikers van iTunes een omvangrijke troef in handen. Naar schatting 500 miljoen gebruikers van deze software om muziek, films en games te kopen, hebben hun creditcard gekoppeld aan iTunes. Dat maakt de stap naar Apple Pay al een stuk kleiner.

Wat Apple ook voorheeft op andere aanbieders van mobiel betalen, is de identificatie via een vingerafdruk. Wel zo veilig bij diefstal of verlies. Andere smartphones maken ook gebruik van 'biometrische wachtwoorden', maar Apple heeft volgens kenners de meest betrouwbare techniek.

En toch zijn er twijfels. Bij Pieter van der Does bijvoorbeeld. Hij is medeoprichter van Adyen, een Nederlands bedrijf dat wereldwijd betalingen via internetnet regelt. Van der Does denkt dat Apple vooral kans heeft in de Verenigde Staten. "Amerikanen betalen door hun creditcard door een apparaat te halen, soms zonder een handtekening te zetten. Maar zelfs met handtekening is de beveiliging zwakker dan bij pin. Apple Pay zorgt met de vingerafdruk op je iPhone voor meer veiligheid. Maar of dit nu ook in de rest van de wereld gaat werken? Eigenlijk is de hele wereld pin. Amerika is de uitzondering."

Nederland kent sinds 1996 naast de pin ook de chip. Nog wel, want 1 januari 2015 komt een einde aan deze betaalmanier. De chip laat zien hoe lastig het is betaalgewoonten te veranderen. Aanvankelijk ging het best goed, maar na 2011 daalde het begruik snel. Winkeliers moesten hun pinapparaat vervangen omdat de techniek achter het pinnen veranderde. Dat was een uitgelezen gelegenheid de chip uit de winkel te bannen. "De chipknip leverde geen voordeel op", zegt Van der Does. "Grote supermarkten zagen dat chip langzamer was dan pin. Mensen die geen saldo hadden, moesten alsnog pinnen. Dat zorgde voor langere rijen."

Snelheid en gemak zijn twee cruciale factoren voor de toekomst van contactloos betalen. "Uiteindelijk moet het voordeel opleveren", zegt Van der Does. "Iets wat de chipknip niet deed. De vraag is of je sneller je kaart in een apparaat steekt en je pincode invoert, of je telefoon uit je zak haalt, voor een apparaatje houdt en met je vinger op je smartphone drukt."

Betaaldiensten op de smartphone zijn niet gratis. Zo rekent bijvoorbeeld Vodafone met zijn Smartpass vanaf volgend jaar 12,95 euro voor zijn diensten. Ook saldo opladen kost in sommige gevallen geld. Apple verdient vooral aan transacties. Volgens ingewijden houdt het bedrijf 0,15 procent over aan elke betaling. Dat lijkt niet veel, maar kan volgens diezelfde ingewijden miljarden dollars per jaar opleveren.

Net als bij betalingen via de creditcard, vindt de consument de transactiekosten niet terug op zijn bankrekening. Althans, niet direct. Het zijn de banken die Apple betalen. Toch moeten consumenten er op rekenen dat deze kosten uiteindelijk aan hen worden doorberekend.

Het gemak van de betaaltelefoon, en daarmee brede acceptatie, wordt in grote mate bepaald door het aantal plekken waar je met je mobiel kunt afrekenen. Winkeliers hebben daarvoor een pinapparaat nodig met een NFC-lezer, te herkennen aan het logo voor contactloos betalen. Naar schatting bezitten momenteel 42.000 van de 305.000 betaalpunten in Nederland zo'n contactloze terminal. Maar zelfs dat wil niet zeggen dat je op al deze 42.000 plaatsen kunt betalen. PayPal bijvoorbeeld werkt aan een eigen systeem.

De contactloze betaalpunten werken wel op de bankpassen die ABN Amro en ING sinds dit jaar uitgeven. Ook de app van Vodafone en Visa, de Smartpass, en de app van Rabobank die binnenkort uitkomt, zijn geschikt voor alle contactloze betaalpunten. De Rabo-app moet volgens de bank in de toekomst ook bonnetjes kunnen bijhouden en betaald parkeren of reizen met het openbaar vervoer mogelijk maken.

De app moet, kortom, de portemonnee overbodig maken. "En dan wordt het pas echt interessant", zegt Van der Does. "Maar zolang ik mijn portemonnee toch moet meenemen omdat er allerlei andere kaarten in zitten, vind ik het niet lastig mijn pinpas daar in te stoppen."

undefined

Welke aanbieders zijn er?

De nieuwe bankpassen van ABN AMRO en ING zijn uitgerust met een NFC-chip voor contactloos betalen. Een app hebben zij (nog) niet.

Rabobank krijgt dat wel. De plannen zijn ambitieus. Rabo wil met de app de portemonnee overbodig maken. Bonnetjes, de klantenkaart van Albert Heijn, ze moeten allemaal in de Rabo Wallet.

Apple Pay is de nieuwste speler die zich op betaaltelefoons richt. Voorlopig alleen in Europa, maar de verwachting is dat Europa volgend jaar al aan de beurt is.

Google ging drie jaar geleden al voortvarend van start. Meer dan 300 miljoen dollar investeerde het bedrijf in zijn wallet. Contactloos betalen kan alleen in de Verenigde Staten. De kans is groot dat de app daar ook blijft.

Vodafone werkt samen met creditcardmaatschappij Visa. De dienst werkt alleen voor klanten van Vodafone. Niet-klanten kunnen de app ook gebruiken, maar dan moeten zij een sticker met NFC-chip op de telefoon plakken. Betalen kan alleen bij alle contactloze betaalterminals.

Een dochter van Rabobank. Met de app van MyOrder kan op 12.000 locaties contactloos worden betaald.

Samsung en PayPal werken aan een eigen systeem. PayPal ziet niets in de NFC-technologie en probeert het via mobiel internet. Betalen kan alleen als de winkelier PayPal als betalingsmiddel accepteert.

undefined

Hoe werkt het?

Bij contactloos betalen houd je de mobiele telefoon kort bij een pinapparaatje met het logo voor contactloos betalen. Een Near Field Chip (NFC) geeft de juiste gegevens door. Voor de veiligheid is het bereik van de chip niet groter dan tien centimeter. Voor bedragen tot 25 euro is geen pincode nodig. Sommige betaal-apps gebruiken vingerafdrukken bij betalingen. Bij Apple Pay en Samsung en PayPal is dat bijvoorbeeld het geval. De toestellen van Apple en Samsung bevatten software om je vingerafdruk te scannen.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden