Strijd in coalitie over reddingsacties op Middellandse zee

Migranten dobberen rond op de Middellandse Zee met een kapotte buitenboordmotor. Beeld reuters

Minister Cora van Nieuwenhuizen (VVD) doet er alles aan om te voorkomen dat het reddingsschip Sea Watch 3 naar de Libische kust vaart om migranten op te pikken. De minister van infrastructuur en waterstaat zei vandaag in de Kamer dat er ‘acute veiligheidsrisico’s zijn. Een aantal partijen komt hiertegen in verzet.

Deze week maakte de minister bekend dat het schip en de bemanning voorzieningen en opleidingen moeten hebben die normaal voor grote passagiersschepen gelden. GroenLinks en coalitiepartijen D66 en ChristenUnie willen dat de organisatie op zijn minst een overgangsperiode krijgt om aan alle regels te voldoen, en dus weer snel de zee op kan.

Doorn in het oog

De reddingsschepen zijn een deel van politiek Den Haag al langer een doorn in het oog. VVD-Kamerlid Bente Becker vindt dat ze mensensmokkel in de hand werken door bij Libië mensen op te pikken en hen naar Europa te brengen.

Vorig jaar september kondigde Van Nieuwenhuizen regels aan voor zeeschepen van organisaties met een ideële doelstelling. Die vallen nu onder de categorie pleziervaartuigen. Ze hoeven dan geen dure veiligheidscertificaten te halen bij private inspectiebureaus.

Dit jaar raakte het plan in een stroomversnelling. In januari dobberde de Sea Watch wekenlang op zee met bij Libië opgepikte migranten. Italië liet het schip pas toe nadat andere Europese landen een deel van de opvarenden opnamen. Vervolgens constateerden Italiaanse en Nederlandse ambtenaren mankementen aan het schip. Sea Watch heeft die in maart bij een werf in Marseille laten verhelpen.

Breed palet aan eisen

Volgens Sea Watch-woordvoerder Jelle Goezinnen is Van Nieuwenhuizen daarna snel in actie gekomen. “Het ministerie was bang dat we na het onderhoud weer op missie zouden gaan. In de coalitie liep de discussie hoog op, dus het ministerie is maandag nog een keer met ons om de tafel gaan zitten. Toen kregen we snel door dat de minister ons werk met een breed palet aan eisen onmogelijk wil maken.”

In een brief aan de Kamer schrijft Van Nieuwenhuizen dat ze ‘schepen die stelselmatig drenkelingen aan boord nemen’ op korte termijn regels oplegt. Volgens Goezinnen zal het schip dan maanden aan de kade liggen.

Een man wordt aan boord gehaald van de Sea Watch 3 voor de Libische kust. Beeld AP

Mensonterend

Bram van Ojik (GroenLinks) wil dat de reddingsmissies doorgaan. Hij wijst erop dat de Europese landen vorige week hun patrouilles met marineschepen bij Libië staakten. “Nu mag de Sea Watch ook niet uitvaren. Dan sta je alleen nog het werk van de Libische kustwacht toe. Die brengt drenkelingen naar mensonterende kampen. We kunnen het ons niet permitteren de laatste humane reddingsoperatie de nek om te draaien.”

In de coalitie steunen Joel Voordewind (ChristenUnie) en Rutger Schonis (D66) de eis van GroenLinks dat Van Nieuwenhuizen over haar spoedmaatregel met de Kamer in debat gaat. Daarnaast verdient Sea Watch volgens hen een overgangstermijn om aan alle eisen te voldoen, zodat het schip niet maandenlang aan de ketting ligt.

Verantwoordelijkheid

Partijen vermoeden ook dat achter het veiligheidsargument de wens zit om niet meer verantwoordelijk te zijn als de Sea Watch migranten oppikt. Van Nieuwenhuizen schreef maandag aan de Kamer dat Nederland als vlaggenstaat juridisch medeverantwoordelijk is om een veilig heenkomen te vinden voor hen.

Joel Voordewind: “Van Nieuwenhuizen zegt dat ze erg begaan is met de veiligheid aan boord. Maken drenkelingen die uit zee zijn opgepikt zich echt grote zorgen of er wel genoeg toiletten op het reddingsschip zijn?”

Lees ook:

Tussen de migranten op zee: ‘Eerlijk gezegd is dit het meest zinvolle dat ik ooit heb gedaan’

De Sea Watch 3 vaart vanuit Malta richting Libië̈ om mensen in nood op de Middellandse Zee bij te staan. Journalist Myrthe Verweij is aan boord en doet verslag.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden