Strenger straffen: waar blijven de kinderrechten?

Maandag is het verantwoordingsdag over het harder wordende jeugdbeleid.

De Tweede Kamer heeft zich op de jeugd gestort. Er heerst een epidemische ’jeugdkoorts’. Prachtig natuurlijk. Maar luider nog dan de alarmbellen over de jeugdzorg en het jeugdbeleid klinkt de roep om ’een hardere aanpak’ en strengere straffen.

Steeds jonger, steeds harder, steeds ingrijpender moeten jongeren die een scheve schaats rijden aangepakt worden.

Het is opvallend dat in alle discussies over jeugdbeleid en jeugdcriminaliteit weinig gekeken wordt naar de oplossingen die het VN-Kinderrechtenverdrag biedt. Maandag 6 oktober gaan vijf Nederlandse jongeren samen met het Kinderrechtencollectief naar de hoogste kinderrechtenwatchdog: het VN-Kinderrechtencomité in Genève. Het collectief rapporteert – naast de Nederlandse regering – nu voor de derde keer over het Kinderrechtenverdrag.

In januari 2009 moet Nederland zich voor het Comité verantwoorden over de uitvoering van het Kinderrechtenverdrag. In oktober spreekt het Comité alvast met jongeren en het Kinderrechtencollectief.

Het grootste probleem in de jeugdzorg vormen de wachtlijsten. Een van de jongeren zal in Genève vertellen hoe het voor haar was om op haar dertiende op de wachtlijst voor gespecialiseerde zorg in een instituut te belanden omdat het thuis niet meer ging, om dan op haar zestiende uiteindelijk haar entree te mogen maken in de instelling die voor haar passende zorg kan bieden. Verder is het schreeuwend gebrek aan pleegzorggezinnen een punt van zorg. De aanpak van kindermishandeling, het terugdringen van de caseload van gezinsvoogden, het tekort aan behandelplaatsen: dáár gaat het wat jongeren en het Kinderrechtencollectief betreft over.

Het strafrecht is ook voor de jongeren en het Kinderrechtencollectief een regelrechte bron van zorg. Er zitten veel te veel jongeren opgesloten, te pas en te onpas wordt er DNA bij hen afgenomen, jongeren kunnen nog altijd onder het volwassenenstrafrecht vervolgd worden en last but not least: ’opvoeden’ moet ruimte maken voor ’repressie’ van criminele jongeren.

En dat terwijl studies keer op keer uitwijzen dat jonge daders vooral en meestal ook eerst slachtoffer zijn: ze groeien op in een omgeving waar geweld of misbruik de boventoon voeren of hebben anderszins te maken (gehad) met een gebrekkige of ronduit falende opvoedsituatie. Dit is overigens niet altijd alleen de ouders of opvoeders aan te rekenen. Ook factoren als armoede, werkloosheid, sociale achterstanden of problemen in de woon- en leefomgeving zijn zaken die een grote rol spelen bij jongeren ’die de fout in gaan’.

Hen harder straffen is ineffectief en bovendien niet in overeenstemming met het Kinderrechtenverdrag. Het kind voorbereiden op een opbouwende rol in de samenleving, veel aandacht voor preventie, vroegtijdige hulp, begeleiding en passende sancties, dáár moet het in het Jeugdstrafrecht over gaan, zegt ook het Kinderrechtenverdrag.

Het VN Comité voor de Rechten van het Kind zal in januari 2009 aanbevelingen doen aan de Nederlandse regering. Aanbevelingen die het beter moeten maken voor álle kinderen in Nederland. Nú al kan iedereen die zich buigt over kinderen met het Kinderrechtenverdrag wapperen.

In het Kinderrechtencollectief werken diverse hulporganisaties samen. Voor meer informatie zie de website www.kinderrechten.nl

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden