Streng verboden, maar alom aanwezig

Prostitutie wordt bestraft met zweepslagen, celstraf of de doodstraf, maar het aantal prostituees groeit

TEHERAN - Met dikke make-up en een roze sjaal achter op het hoofd, staat de jonge vrouw aan het drukke Azadi-plein. Verschillende taxi's stoppen voor haar maar zij wijst ze allemaal af. Pas wanneer er een witte BMW stopt, stapt ze in - na een kort gesprek met de chauffeur -, waarna de auto in de schemering verdwijnt.

Prostitutie is in Iran streng verboden. Er staan zweepslagen op of gevangenisstraf en soms ook - als de prostituee bijvoorbeeld getrouwd is - de doodstraf. Toch is prostitutie, hoe onzichtbaar ook, een groeiend probleem. Exacte cijfers zijn niet voorhanden maar reeds in 2002 schatte de Iraanse krant Entekhab dat er alleen in Teheran al 85.000 prostituees actief zouden zijn en in heel Iran rond de 300.000. Veel deskundigen schatten dat aantal nu hoger.

Sociologen, maatschappelijk werkers en parlementariërs hebben de laatste jaren alarm geslagen. Prostitutie zou flink stijgen. Reden hiervoor is de economische malaise door de internationale sancties vanwege het omstreden nucleaire programma van Iran.

Jaarlijks lopen duizenden meisjes weg van huis vanwege armoede, werkeloosheid en geweld. Ze kunnen vrijwel nergens terecht en daarom trekken velen van hen naar de stad Qom, het theologisch centrum. De sjiitische heiligdommen daar vormen goede opvangplaatsen. Met een chador om vallen zij niet op tussen de pelgrims. Vervolgens belanden ze - zonder een cent op zak - in de prostitutie.

Het verpauperde gebied rond het Sjoesh-plein in het zuiden van de hoofdstad is een ware tippel-hotspot. Maar ook in het welgestelde noorden van Teheran en andere grote steden komt prostitutie steeds meer voor. En de prostituees zijn niet meer allemaal afkomstig uit de laagste klassen.

"Ook jonge vrouwen uit de middenklasse kunnen moeilijk rondkomen. Vaak zijn het studenten", zegt maatschappelijk werkster Nahid Eftekhari (34). "Ze tippelen en laten zich oppikken door jonge, rijke mannen. Omdat het verschil tussen een gewone, modern geklede vrouw die wacht op een taxi en een prostituee niet te zien is, worden die ook vaak lastiggevallen met voorstellen voor betaalde seks. Daarnaast bestaat er net als bij alcohol of erotische films, ook een illegaal callgirl-circuit." Ook internetprostitutie waarbij vrouwen zich tegen betaling uitkleden voor de webcam komt volgens sociologen vaker voor.

Dan bestaat er nog het tijdelijk huwelijk, sigeh genaamd. Dit sjiitische gebruik zien velen als verkapte prostitutie. De sigeh kan tussen een paar uur en 99 jaar duren. De man moet de vrouw onderhouden en zij is verplicht hem seks te verschaffen. Iemand die een tijdelijk huwelijk sluit, loopt daar doorgaans niet mee te koop. Vrouwen die een sigeh aangaan zijn vaak gescheiden of weduwe en hopen zo financiële ondersteuning te krijgen.

De laatste jaren wordt het tijdelijk huwelijk openlijk gepromoot door conservatieve geestelijken. Nu jongeren wegens de slechte economische omstandigheden pas heel laat of helemaal niet trouwen, is het voor hen een manier hun seksuele behoeften op een religieus toelaatbare manier te bevredigen.

In 1980, een jaar na de islamitische revolutie, verbood de nieuwe leider ayatollah Khomeini prostitutie. Teherans rosse buurt Shahr-e No werd vernietigd. Op diezelfde plek ligt nu het Razi-park. Op het grote meer trappen stelletjes sloom op de pedalen van een waterfiets. In de verte draait een reuzenrad. Kinderen lachen en vogels tsjilpen in de lentezon. De ideale locatie voor gezinnen om na een harde werkweek te ontspannen.

Buurtbewoonster Haide (68), kan zich de seks-citadel nog goed herinneren: "Shahr-e No was een begrip in heel Teheran en ver daarbuiten. Als gewone vrouw kwam je daar niet - alleen mannen mochten er naar binnen - maar er deden wel allerlei verhalen de ronde. Het was de hel op aarde, zei men. En het zou er ongelofelijk stinken. Bovendien wemelde het van de ratten, drugs en geslachtsziekten."

Ze is blij met Khomeini's toenmalige besluit. "Ik zeg niet dat prostitutie niet meer voorkomt maar het veroorzaakt geen directe overlast. Godzijdank is Shahr-e No verdwenen en woon ik naast een fatsoenlijk familiepark."

Prostitutieschandaal bracht president Ahmadinejad in verlegenheid
In 2008 was er in Iran een enorm prostitutieschandaal. Het toenmalige hoofd van de politie in Teheran, Reza Zarei, werd naakt aangetroffen in een bordeel met zes prostituees. Hij werd gearresteerd en ontslagen. Wat het incident voor de regering van de toenmalige president Ahmadinejad nog schaamtevoller maakte, was het feit dat Zarei verantwoordelijk was voor een project om het zedenverval tegen te gaan. Voor Zarei zelf reden genoeg om een zelfmoordpoging te ondernemen, die mislukte.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden