Streep door Russische miljardenboete

Volkomen verrast waren de aandeelhouders van voormalig oliebedrijf Yukos gisteren toen de rechtbank in Den Haag een miljardenboete voor de Russische staat vernietigde. Het internationale Permanent Hof van Arbitrage (PCA) in Den Haag had die boete eerder dit jaar opgelegd. Maar het hof was niet bevoegd, zegt de rechtbank.

De aandeelhouders deden een beroep op een verdrag dat buitenlandse investeerders in de energiesector moet beschermen tegen machtsmisbruik van staten. Dat was precies wat er volgens de aandeelhouders gebeurde toen Moskou in 2003 Yukos te gronde richtte met onrechtmatige belastingaanslagen. Het arbitragehof ging daarin mee.

Maar een schending van een verdrag kan alleen als dat verdrag is geratificeerd. Rusland heeft het Verdrag inzake het Energiehandvest weliswaar ondertekend, maar een ratificatie is er nooit gekomen. En dus is de uitspraak van het PCA ongeldig, zo oordeelt de rechter.

Dat is niet alleen slecht nieuws voor de oud-aandeelhouders van Yukos. Ook andere buitenlandse investeerders in Russische energiebedrijven- en projecten die dachten dat het verdrag hen zou beschermen, zullen toch iets onrustiger op hun stoel schuiven.

De uitspraak van de Haagse rechter zal het hardst aankomen bij Leonid Nevzlin. Deze voormalig Russische zakenman bezit twee derde van de aandelen GML, dat op zijn beurt 60 procent van Yukos in handen heeft. GML gaat in hoger beroep.

GML is niet de enige aandeelhouder die verder gaat met de juridische strijd. Ook advocaten van andere aandeelhouders laten weten dat ze gaan proberen om geld terug te krijgen. Zij proberen beslag te leggen op bezittingen van de Russische overheid in landen als de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, België, Duitsland en India.

Mocht het de aandeelhouders inderdaad lukken deze Russische tegoeden te bevriezen, dan kan dat een ongekende reeks onteigeningen in gang zetten. Rusland heeft zich namelijk vorig jaar ingedekt tegen beslagleggingen in het buitenland met een nieuwe wet. Deze geeft Moskou het recht om beslag te leggen op bezittingen van landen die Russische tegoeden bevriezen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden