Straks stroomt het water over de akker van de boer

't Halfvasten wordt gereed gemaakt voor de sloop. Beeld Koen Verheijden
't Halfvasten wordt gereed gemaakt voor de sloop.Beeld Koen Verheijden

Hendrik Jan Wassink boert goed. Letterlijk. Van zestig melkkoeien gaat het bedrijf dat hij runt met zijn zoons Timo en Niels in één stap naar 150. Die stap zet hij zo'n vier kilometer verderop. Want Wassinks boerderij in de buurtschap Cortenoever, aan de IJssel bij Brummen, wordt gesloopt, net als die van zijn ouders en vijftien andere hoeven. Bij hoogwater moet de rivier hier vrij kunnen stromen.

Onno Havermans

De IJssel maakt bij Cortenoever een grote lus. Door de dijk in de eerste bocht te verlagen kan het water de weilanden instromen. Daardoor kan het waterpeil in de rivier tot 35 centimeter zakken, berekende Rijkswaterstaat in het kader van Ruimte voor de Rivier. Er komen fiets- en wandelpaden - het rondje Cortenoever wordt nog leuker - en de natuur vaart er wel bij, maar niet de boeren.

"Er gaat een prachtig mooi landbouwgebied verloren, met goede kleigrond", zegt Wassink. "En het water is straks nog sneller bij Zutphen. Dit lost niks op." Buurman Rolf van Agtmaal is het met hem eens. "Het echte probleem ligt bij de IJsselbrug bij Zutphen, daar vernauwt de rivier zich. Maar daar ligt ook een woonwijk en die gaan ze niet verplaatsen."

Vrijdag, zaterdag en zondag brengt de buurt in samenspraak met de Stichting IJsselhoeve een 'ode' aan 't Halfvasten. Rondom deze karakteristieke T-boerderij, die pal aan de rivier staat en in het begin van de vorige eeuw nog dienst deed als schipperscafé, is drie dagen achtereen een film- en theatervoorstelling te zien. Daarna gaat de sloper aan het werk.

Bijgestelde plannen
Wassink groeide op in 't Halfvasten, 'de mooiste plek van Cortenoever'. Zijn vader, die dit voorjaar overleed, was de laatste bewoner. "De boerderij staat op een natuurlijke verhoging in het landschap, we hebben nooit water binnen gehad, ook niet in 1993 en 1995. Wel hadden we een pomp, tegen het kwelwater."

In 1980 wist zijn moeder de sloop nog af te wenden, vertelt hij. In plaats daarvan werd achter de boerderij een nieuwe dijk aangelegd, die 't Halfvasten in feite inpolderde. Aanvankelijk zou de boerderij ook nu blijven staan, maar twee jaar geleden werden de plannen bijgesteld. "Ik kreeg een telefoontje. 'U wordt geamoveerd', kreeg ik te horen, Dat blijkt een mooi woord voor sloop."

De familie Van Agtmaal hoeft niet weg omdat haar boerderij De Hank op een terp staat. "Je vertrekt niet zomaar van land waar meerdere generaties hebben gewerkt", zegt Mieke, die op De Hank is geboren. Wel moest het roer drastisch om. In de nieuwe uiterwaarden mogen boeren geen vee houden, want dat is niet snel te evacueren.

Weilanden in Cortenoever kunnen in de toekomst onderstromen. Beeld Trouw
Weilanden in Cortenoever kunnen in de toekomst onderstromen.Beeld Trouw

Dochter Elly en zoon Roel, opvolgers in het bedrijf, zijn inmiddels een zorgboerderij begonnen. Met een paar hobbydieren, dat mag wel, een moestuin en fruitbomen. Na een verbouwing hebben ze straks vier woonwerkplekken en zes dagbestedingsplaatsen voor jongvolwassenen met een verstandelijke beperking.

Ze hebben zich niet tegen de plannen verzet, maar meegewerkt. "Anders was de wijziging van het bestemmingsplan om hier een zorgboerderij te beginnen er niet zo snel gekomen", denkt Van Agtmaal. "Het is toch een maatregel die van bovenaf wordt opgelegd, daar moet je maar het beste van maken."

Kaalslag
Raar is het wel, mijmert Elly van Agtmaal. "Water hoort achter de dijk. Maar straks stroomt het hier." Haar moeder Mieke verwacht een kaalslag. "Er zijn al veel bomen en struiken weggehaald en er wordt nog meer gekapt. Als alles over een paar jaar klaar is krijg je een drassig gebied dat vogels aantrekt. Het zal heus wel mooi worden, maar het eerste jaar zitten we in de bagger."

Ook Wassink werkte mee. "Je kunt wel blijven strijden, maar van de overheid win je nooit", bromt hij. Voor de prijs waarvoor Rijkswaterstaat hem uitkocht, kon hij verderop een bestaande boerderij kopen. "Normaal is een boerderij van iemand die is gestopt verouderd en verwaarloosd, maar hier was volop geïnvesteerd. Daar hebben ze me wel mee geholpen."

Met zijn zussen tekende Wassink afgelopen woensdag bij de notaris voor de overdracht van 't Halfvasten. "We hebben bedongen dat er de komende vijftien jaar niet op die plek mag worden gebouwd. De plannen veranderen wel vaker en zo'n prachtige plek leent zich voor een theehuis of een eettentje voor fietsers en wandelaars. Maar dan hadden ze die boerderij moeten laten staan."

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden