Strafrechtelijk aanpakken van radicale moslim valt niet mee

De Syrische imam Fawaz Jneid, die Ayaan Hirsi Ali en Theo van Gogh vervloekte. Beeld anp

Sociale cohesie en niet een strafrechtelijke aanpak staat voor het kabinet voorlopig centraal om djihadisme en radicalisering onder moslimjongeren te bestrijden.

Het inzetten van sleutelfiguren in de moslimgemeenschap om radicalisering tegen te gaan, zoals minister Lodewijk Asscher gisteren aankondigde, is niet nieuw. Evenmin nieuw is de maatregel om kwaadwillende imams te weren, die vanuit het buitenland Nederland willen bezoeken.

Het aanscherpen van de al bestaande maatregelen bevestigen de zorgen die het kabinet heeft over de sympathie onder een deel van moslimjongeren voor de wreedheden van terreurbeweging IS. Die bijval kreeg onlangs gestalte tijdens een demonstratie in de Haagse Schilderswijk, waar betogers vlaggen van IS meevoerden.

Ronselaars
De zorgen van het kabinet zijn tegelijkertijd ingegeven door signalen van angst in de samenleving over de sympathie voor IS. "We hebben een grote taak om ervoor te zorgen dat de samenleving zich niet gek laat maken, dat de radicalen niet winnen", zei Asscher in De Telegraaf.

Een strafrechtelijke aanpak van imams die haat zaaien en van radicaliserende jongeren ligt juridisch zeer complex. Alleen ronselaars die actief jongeren ertoe bewegen om zich in de strijd in Syrië te mengen, kunnen relatief eenvoudig via het strafrecht worden aangepakt, al zullen eenmaal voor de rechter de verdenkingen nog moeten worden bewezen.

Vrijheid van godsdienst én van meningsuiting maken strafvervolging voor haat zaaien door imams daarentegen juridisch haast onmogelijk. Het verheerlijken van terreurbewegingen als IS en Al-Kaida wordt in Nederland alom als verwerpelijk gezien, maar moet onder vrijheid van meningsuiting blijven vallen, vond een week geleden nog een Kamermeerderheid.

Aantoonbaar gevaar
Of het weigeren van een visum aan een imam die haat zaait in de praktijk ook altijd haalbaar is, valt daarnaast te bezien. Nederland kan evenals andere landen ingezetenen van de Europese Unie alleen weigeren als zij aantoonbaar een gevaar vormen voor de openbare orde en veiligheid. Dat is lastig en ook de reden waarom de al langer omstreden imam Haitham al-Haddad Nederland de afgelopen drie jaar meermalen heeft kunnen bezoeken.

Dertien jaar geleden al noemde hij Joden in een in het Arabisch gehouden preek 'vijanden van God, nakomelingen van apen en varkens'. Protesten van de Tweede Kamerfracties van ChristenUnie, VVD, CDA, SGP en PVV ten spijt, kon minister Ivo Opstelten van veiligheid en justitie Al-Haddad vanwege zijn Britse paspoort zijn komst begin 2012 naar de Balie in Amsterdam niet verhinderen.

Al-Haddad was ook in februari dit jaar nog in Nederland, in Almere. Doelend op deze imam en aan de vooravond van zijn bezoek noemde de ChristenUnie het 'bitter' te constateren dat de 'Almeerse moslimjongeren juichend een man binnenhalen die ex-moslims niet alleen vrijheid ontzegt, maar hen zelfs het recht op leven wil benemen'.

Beperkte protesten
Veel stof doen bezoeken van internationaal omstreden imams de laatste jaren niet opwaaien. Een enkele keer was er kortstondig, en dan vooral lokaal, opwinding over zo'n bezoek, maar in veruit de meeste gevallen bleven protesten beperkt, als zij er al waren.

Dat laatste was het geval bij het bezoek, in 2009, van de Afro-Amerikaanse imam Khalid Yasin aan de Islamitische Universiteit in Rotterdam. Leefbaar Rotterdam en PVV eisten dat zijn komst werd verboden. "Als daar dingen worden gezegd die strafbaar zijn, treden we op", suste burgemeester Ahmed Aboutaleb het bezwaar. Ingrijpen bleek niet nodig. Bij een later bezoek, in Vlissingen, van Yasin was nog nauwelijks sprake van protest.

Een enkele keer lost een imam-probleem zich anders op. Twee jaar geleden stuurde het bestuur van de omstreden As Soennah-moskee in Den Haag de Syrische imam Fawaz Jneid wegens verstoorde werkverhoudingen de laan uit. In 2004, vervloekte hij Theo van Gogh en Ayaan Hirsi Ali in een preek.

Lees vandaag meer in Trouw over maatregelen tegen moslimextremisme.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden