Strafrecht kan niet zonder mediation

Vergeven brengt ons verder, was de wijze les van advocaat Wim Anker begin dit jaar in een interview voor de serie Levenslessen in het magazine Tijd van Trouw. Wat echte vergeving betekent, had Anker naar eigen zeggen geleerd van mevrouw Heijn. Zij vergaf na lange jaren uiteindelijk de moordenaar van haar man, Ferdi E. Vergiffenis gaf haar rust en ruimte.

Anker zag de weldadige werking van vergeving ook op kleinschaliger niveau in zijn praktijk. Hij doelde op de mogelijkheid tot mediation bij strafzaken, die sinds 2012 in het Wetboek van Strafvordering is opgenomen. Artikel 51h draagt de politie en het OM op om verdachte en slachtoffer te informeren over de mogelijkheden tot bemiddeling. Als deze bemiddeling succesvol is en leidt tot afspraken, moet de rechter hier bij het uitdelen van de straf rekening mee houden.

Anker paste het toe in gevallen waarbij mensen elkaar toch onvermijdelijk weer tegenkomen: exen, buren, collega's, schoolgenoten. En met hem vele anderen, want jarenlang liepen er in diverse arrondissementen experimenten. Met succes, zo blijkt uit divers onderzoek: bemiddeling bij kleinere zaken voorkomt in veel gevallen een rechtszaak en de kans op recidive - het risico dat de dader weer de fout in gaat, wordt kleiner.

Het is dan ook moeilijk te verteren dat aan deze grootschalige succesvolle experimenten ineens een einde komt doordat het kabinet er volgend jaar geen geld meer voor uittrekt. Dat getuigt van een kortetermijnvisie: bemiddeling kan maatschappelijke kosten voorkomen, terwijl strenger straffen en recidive - meer dan de helft van de daders gaat na een rechtszaak weer de fout in - de samenleving juist geld kosten. Er zijn aansprekende voorbeelden te geven waarbij mediation een spiraal van geweldsdelicten, bijvoorbeeld bij huiselijk geweld of bij eerwraak, wist te doorbreken.

Voor het invoeren van mediation in het hele land zou anderhalf miljoen euro nodig zijn. Geen klein bedrag, maar afgezet tegen de bespaarde maatschappelijke kosten helemaal niet onoverkomelijk.

Politiek gezien is de afschaffing een draai: juist de VVD die zich er bij monde van Van der Steur (eerst als Kamerlid, later als minister van veiligheid en justitie) zo sterk voor maakte, laat mediation nu als een baksteen vallen.

In een moderne samenleving waarbij mensen met elkaar en naast elkaar willen verder leven, waarbij daders een kans krijgen om het roer om te gooien, en waarbij het strafrecht de positie van het slachtoffer serieus neemt, verdient bemiddeling een plaats. Het is te hopen dat het kabinet dit op tijd inziet en alle opgedane kennis niet aan de straat zet.

De mening van de krant, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden