Strafhof hoort anonieme getuige

Het Internationaal Strafhof in Den Haag verhoort vandaag de tweede getuige in de zaak tegen de Congolese krijgsheer Thomas Lubanga. Het is een anonieme man, voor het publiek alleen bekend als ’getuige 38’, die nu een jaar of 24 moet zijn. Hij was tussen 2000 en 2003 als soldaat en lijfwacht actief in het leger van de Patriottische Unie van Congo (UPC).

De getuige spreekt met vervormde stem en is onherkenbaar op de beeldschermen vanwege bedreigingen die eerder geuit zijn. Hij verklaarde dat kinderen onder de vijftien jaar in het leger aanwezig waren. Zij namen actief deel aan de strijd: op commando van legeraanvoerders schoten zij op hun tegenstanders. Ook fungeerden jonge kinderen als lijfwacht van hoge functionarissen van het leger.

De leeftijd van vijftien is essentieel in deze zaak. Lubanga is aangeklaagd voor het ronselen en inzetten van kinderen onder deze leeftijd tijdens de strijd in Congo in 2002 en 2003.

Eerder had de getuige verteld hij hoe hij met andere inwoners van zijn dorp met trucks naar een trainingskamp in Mandro was gebracht. Daar trainde hij nieuwe rekruten, omdat hij wist hoe hij met wapens om moest gaan. Dat had hij geleerd toen hij op dertienjarige leeftijd een aantal maanden diende in een ander leger. Hij vertelde dat het kamp ooit bezocht is door Lubanga, die daar een motiverende toespraak hield. Ook in een trainingskamp in Rwanda waren volgens zijn verklaring veel kinderen onder de vijftien jaar aanwezig. Tussen september en november 2002 zat hij in dit kamp.

Voor de getuige gehoord kon worden, behandelden de rechters vanochtend de eventuele mogelijkheden tot vervolging van getuigen in Congo. De aanklagers van het Strafhof hebben beloofd getuigen niet te vervolgen voor misdaden die ze zouden kunnen bekennen tijdens hun verhoor, mits ze de waarheid spreken. Over de situatie in Congo bestond echter onduidelijkheid.

De rechters trokken vanochtend de voorlopige conclusie dat getuigen in Congo niet vervolgd kunnen worden voor misdaden die ze bekennen in het Strafhof. Eventuele bekentenissen mogen door Congo niet gebruikt worden om een getuige aan te klagen.

Deze morgen werd ook gesproken over een probleem met de vertaling van de verklaring van de eerste getuige. De getuige sprak Swahili en volgens Lubanga's advocate Catherine Mabille bleven complete zinnen onvertaald. Zij sprak over vijf voorbeelden van incompleet vertaalde zinsdelen. Daarnaast bleef een zin onvertaald omdat de tolk het niet kon verstaan.

Woensdag trok de eerste getuige zijn eerdere verklaring in dat hij in het leger van Lubanga had gezeten. Wanneer zijn verhoor een vervolg krijgt, wordt waarschijnlijk maandag bekendgemaakt. Dan rapporteren advocaten die de slachtoffers en getuigen vertegenwoordigen over de voorwaarden onder welke hij opnieuw gehoord kan worden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden