Strafeis mokerslag voor Surinaamse president Bouterse

Aanklager Roy Elgin (links) tijdens de zitting. De auditeur-militair bij het Surinaamse Openbaar Ministerie (OM) eist twintig jaar gevangenisstraf tegen president Desi Bouterse voor zijn aandeel in de Decembermoorden van 1982. Beeld ANP

Aanklager Roy Elgin vindt dat president Desi Bouterse twintig jaar de cel in moet voor zijn aandeel in de moordpartij in Fort Zeelandia, 35 jaar geleden.

Spendeert president en oud-legerleider Desi Bouterse (71) van Suriname de laatste jaren van zijn leven achter tralies, ook al bleef hij altijd schuld ontkennen? Wel als het afhangt van auditeur-militair Roy Elgin, de aanklager in de roemruchte zaak om de Decembermoorden.

Elgin acht bewezen dat Bouterse als toenmalig bevelhebber een verpletterende verantwoordelijkheid draagt voor de moord op 15 tegenstanders van zijn militaire regime in december 1982, en eiste woensdag tijdens een zitting van de krijgsraad in Paramaribo dan ook de maximumstraf: 20 jaar cel, onvoorwaardelijk.

De keiharde strafeis, waarvan het voorlezen alleen al anderhalf uur in beslag nam, werd in de oud-koloniale rechtszaal onthaald op wat nog het beste te omschrijven valt als ongeloof. Ongeloof, maar dan omdat het 35 jaar na de feiten en 10 jaar na de start van het monsterproces een mirakel mag heten dat het überhaupt tot een strafeis is gekomen.

Amnestiewet

Sinds zijn aantreden in 2010 als president van Suriname probeerde hoofdverdachte Bouterse verschillende malen het proces stop te zetten, onder meer door in 2012 een amnestiewet door het parlement te jagen.

Al die omstreden pogingen werden eerder door de rechters van tafel geveegd, en woensdag hield ook aanklager Elgin de rug recht. “Bewijs dat Bouterse eigenhandig mensen heeft doodgeschoten, is er inderdaad niet”, zo sprak hij. “Maar dat neemt niet weg dat Bouterse als oud-legerleider in volle overtuiging en met voorbedachten rade ernstige strafbare feiten heeft gepleegd. De Decembermoorden waren goed voorbereid. Tijdens de standrechtelijke executies was Bouterse zeker aanwezig. Hij was dus medepleger van deze moorden, waarbij hij op de stoel van de rechter is gaan zitten.”

Elgin baseerde zijn strafeis niet alleen op de talloze getuigenverklaringen die sinds de start van het gerechtelijk vooronderzoek in november 2000 zijn verzameld, hij beriep zich ook op de lijkschouwingen en het ballistisch onderzoek van de kogelinslagen in de muren van Fort Zeelandia, het plaats delict.

Nabestaanden

“Wij zijn uiteraard ontzettend blij dat de aanklager in zijn zorgvuldig opgebouwde strafeis meerdere, jarenlang volgehouden leugens van Bouterse naar het rijk der fabelen heeft verwezen”, zei Hugo Essed, advocaat van de nabestaanden, na afloop van de zitting. “We verwachten niets anders dan dat Bouterse die 20 jaar cel ook daadwerkelijk zal krijgen.”

Een rechterlijke uitspraak zal evenwel nog verschillende maanden op zich laten wachten, al was het maar omdat ook de strafeis tegen alle 25 andere verdachten moet worden voorgelezen. De krijgsraad maakt weliswaar haast: morgen al staat opnieuw een zitting op de rol, en woensdag werd ook al de strafeis tegen ex-militair en voormalig gevangenisdirecteur Jimmy Stolk voorgelezen. In die zaak eiste het OM vrijspraak. Ondanks die haast lijkt een vonnis voor eind dit jaar onwaarschijnlijk, omdat daarna ook alle advocaten nog aan het woord komen.

Noodtoestand

De komende tijd heeft Bouterse dus nog ruim de tijd om opnieuw een manier te bedenken om aan een eventuele veroordeling te ontsnappen. In de wandelgangen wordt al maandenlang gesuggereerd dat het staatshoofd eraan denkt de noodtoestand uit te roepen. Hij zou ook tijdelijk kunnen terugtreden, waarop vicepresident Ashwin Adhin als waarnemend staatshoofd hem gratie zou kunnen verlenen. “Wie vindt dat het nu al tijd is om feest te vieren, die moet dat maar doen”, was de cryptische boodschap van Bouterse’s woordvoerder op de Surinaamse staatsradio. “Wij houden het hoofd koel en zullen ons organiseren.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden