Strafbaarstelling van illegaal verblijf had coalitieakkoord nooit mogen halen

PvdA-leider Diederik Samsom en VVD-leider Mark Rutte tijdens de presentatie van het regeerakkoord Beeld ANP

Tijdens de formatie van het tweede kabinet Rutte werd ook rond asielzoekers een ruil gemaakt: de VVD kreeg de strafbaarstelling van illegaal verblijf en de PvdA in ruil daarvoor het kinderpardon.

Geven en nemen. Het is een normaal proces bij de vorming van een coalitie. Maar in dit geval gaat het om een ruil die mensen betreft. En dat maakt het handjeklap beschamend.

Er waren uitstekende argumenten om een algemeen pardon af te kondigen voor kinderen die volledig geïntegreerd zijn in de samenleving, en hun familie. De argumenten voor strafbaarstelling van illegaliteit zijn heel wat minder sterk, laat staan dat ook de hulp aan illegalen, door artsen, door kerken of door gemeenten, een vergrijp wordt, zoals staatssecretaris Teeven van justitie zou willen.

Al dergelijke nieuwe regelingen gaan uit van de nog immer onbewezen stelling dat als het asielbeleid in al zijn facetten maar afschrikwekkend genoeg is, de toestroom van asielzoekers naar Nederland minder wordt. Alsof mensen in bootjes op de Middellandse Zee zich daar druk over maken, merkt PvdA-partijvoorzitter Hans Spekman vandaag in deze krant terecht op.

Nederland heeft al een slechte staat van dienst als het gaat om de behandeling van uitgeprocedeerde asielzoekers. Mensen worden opgesloten, om controle over hen te kunnen hebben in afwachting van uitzetting, onder omstandigheden die slechter zijn dan in de gevangenissen voor veroordeelde misdadigers. De zelfmoord van één van die asielzoekers in januari was wellicht een incident, maar tegelijk een signaal.

Strafbaarstelling van illegaliteit komt daar nu nog bij. Een maatregel, waarvan niemand de uiteindelijke effecten kan beoordelen. Sinds begin vorig jaar kent Nederland al de mogelijkheid van sancties bij herhaaldelijke onwettige binnenkomst van het land. Eigenlijk ook een verfoeilijke maatregel, destijds nog door de Kamer geloodst door de CDA-minister Gerd Leers. Maar in ieder geval een maatregel, die verdere strafbaarstelling overbodig maakt.

Spekman wil een partijcommissie nu laten onderzoeken of de strafbaarstelling niet in strijd is met dat andere kabinetsstreven, de bestrijding van mensenhandel. Illegaliteit maakt mensen al kwetsbaar voor mensenhandelaren en strafbaarstelling helemaal. Spekman weet met andere woorden de uitkomst van het overbodige onderzoek al. Het is een afleidingsmanoeuvre. Strafbaarstelling van illegaal verblijf had nooit in het regeerakkoord mogen worden opgenomen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden