Straf op verkoop geweldgame aan jeugd

Een gewelddadig computerspel verkopen aan een 10-jarige is strafbaar. Winkelpersoneel weet dat niet altijd. Daarom komen er een campagne en strenge controles.

Somajeh Ghaeminia

Guns, zwaarden, vuurspuwende wezens en ijzeren mannen staren vanaf de schappen de Zwolse gamewinkel ’Game Mania’ in. Ze zijn bedoeld voor 16- of 18-plussers, maar enorm gewild bij jonge scholieren.

Winkelmanager Timon Straatsma moet dagelijks enkelen van hen teleurstellen. Want hij mag een spel als het populaire GTA – waarin de speler zich als gangster moet opwerken in het criminele circuit – niet verkopen aan minderjarige kinderen. Zijn hun ouders erbij, dan kan Straatsma niet meer doen dan hen op het pictogram met de leeftijdsgrens te wijzen. „Ik sta er versteld van”, zegt de vriendelijke winkelmanager, „hoeveel ouders geen flauw idee hebben waar hun kind mee speelt. Dat het een gewelddadig spel is maakt ze niets uit, ze kopen het gewoon.”

Anders dan manager Straatsma weten veel winkeliers niet dat het negeren van leeftijdsgrenzen bij de verkoop van bioscoopfilms, dvd’s en games strafbaar is. Boetes kunnen oplopen tot 18.500 euro of een maximale gevangenisstraf van een jaar. Vanaf vandaag worden zij strenger gecontroleerd door de inzet van mystery guests en ambtenaren die bij winkels de aankopen van kinderen controleren. Winkelpersoneel wordt ook beter voorgelicht via speciale cursussen en de nieuwe publieke campagne ’Te jong? Dan moeten we nee verkopen’. Zowel minister van justitie Hirsch Ballin als de directeuren van grote bioscoop-, winkel- en videotheekketens willen strengere controles en tekenen vandaag een overeenkomst.

„Natuurlijk zijn ouders verantwoordelijk voor het kijk- en spelgedrag van hun kinderen”, zegt Willem van Teeseling van Buro 240a, onderdeel van het Nederlands Instituut voor Classificatie van Audiovisuele Media (Nicam). Hij maakt zich hard voor naleving van leeftijdsgrenzen. „Maar ouders moeten erop kunnen vertrouwen dat hun kind niet aan een product kan komen dat absoluut niet voor hem bestemd is. Ouders van puberende kinderen gaan niet meer mee naar de winkel.”

In de bioscoop gaat dat anders. Daar nemen ouders hun minderjarige kinderen regelmatig mee naar een film die niet voor hen bestemd is. Dat leidt soms tot ruzies met het personeel, vertelt Lauge Nielsen, directeur van de twaalf Pathé bioscopen. „Ons personeel weigert de toegang van te jonge kinderen, ook al zijn de ouders erbij. Vanaf nu mogen kinderen tussen de 14 en 16 jaar wel mee met hun ouders. Wij willen niet als politieagent optreden, maar we moeten wel de wet naleven. Hopelijk zorgt deze campagne voor meer bekendheid bij ouders, zodat ze zelf de verantwoordelijkheid nemen.”

Helpt een strenge controle om de negatieve invloeden van games en films buiten de deur te houden? „Niet afdoende”, zegt hoogleraar Jeugd en Media Patti Valkenburg, de maker van de Kijkwijzer. „Beschermen is wel nodig en daarom is strenge controle goed. Maar uit onderzoek blijkt ook dat het belangrijk is om kinderen weerbaar te maken tegen die effecten door er met ze over te praten.” Daar is winkelmanager Timon Straatsma, die zelf vader is, het mee eens. „Als in Amerika een losgeslagen puber staat rond te schieten in een school, wijst iedereen met de beschuldigende vinger naar de game-industrie. Maar kwade invloeden bereiken kinderen pas echt als hun ouders weigeren om ze er tegen te wapenen.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden