'Straf kinderarbeid-landen'

De top van de Amerikaanse vakbeweging wil boycots organiseren als landen een loopje nemen met de werknemersrechten. De Amerikaanse vakbondskoepel AFL-CIO vindt dat de Wereldhandelsorganisatie (WTO) landen moet straffen die kinderarbeid toelaten en vakbonden verbieden.

redactie economie

Zeven dagen voor de ministeriële top van de WTO in Seattle, vindt de Amerikaanse vakbeweging het tijd om dreigende teksten uit te spreken. Internationale werknemersrechten, zoals het verbod op kinderarbeid en de vrijheid van vorming van vakbonden, dreigen buiten de agenda van de WTO te blijven. Met name India heeft zich recent tegen agendering van dit onderwerp uitgesproken. De WTO moet zich volgens India vooral met de vrijhandel bemoeien en de naleving van de werknemersrechten overlaten aan de VN-organisatie voor arbeid, de ILO. Dat de werknemersrechten nu uit de kast worden gehaald, is volgens een aantal ontwikkelingslanden een teken dat westerse landen weer terugvallen op protectie van hun eigen productie.

,,Als de Wereldhandelsorganisatie zich niet wil inzetten voor werknemersrechten en zich niet wil bekommeren om het milieu dan zullen nationale en lokale bestuurders dat moeten doen'', sprak John Sweeney tegenover het Amerikaanse financiële persbureau Bloomberg. ,,Laat de WTO maar eens aan burgers uitleggen waarom je bedrijven niet kunt boycotten die goederen verkopen die afkomstig zijn van kinderarbeid in Honduras of van dwangarbeid in Burma.''

Sweeney wil dat vakbondsleden tijdens de WTO-handelsronde in Seattle op grote schaal gaan protesteren tegen de lakse houding van de WTO. Tot nu toe heeft president Clinton een kleine handreiking gedaan. Teneinde de top gladjes te laten verlopen en niet te laten struikelen op het punt van de werkenemersrechten is voorgesteld een commissie te laten uitzoeken wat de relatie is tussen werknemersrechten en vrijhandel. Overigens kan dat een vrij overbodige exercitie zijn; de Oeso heeft al eerder zo'n onderzoek uitgevoerd. Daaruit bleek dat schending van werknemersrechten niet automatisch een prijsvoordeel oplevert.

Als de WTO niet met regels komt die de werknemers beschermen dan zal Sweeney, met de bij zijn koepel aangesloten vakbonden, bestuurders van Amerikaanse staten en steden gaan benaderen om boycotwetgeving aan te nemen. Die handelswijze is in het verleden niet zonder succes geweest. Er zijn ongeveer dertig wetten op lokaal en staatsniveau die handeldrijven met bepaalde gebieden verbieden. Door die wetten hebben onder meer Apple Computer en Eastman Kodak zich uit Burma teruggetrokken.

De Nederlandse FNV is aanzienlijk terughoudender dan de Amerikaanse collega's. Boycots van de landen die de werknemersrechten met voeten treden, zijn een uiterste middel, vindt de FNV. ,,Sociale clausules moeten niet de werking hebben van een sanctiemechanisme'', zegt een FNV-woordvoerster. ,,Sancties vormen een uiterste redmiddel, maar dan moeten er heel wat stappen aan vooraf zijn gegaan. We willen het ontwikkelingsaspect in de relatie brengen. Landen moeten technische hulp aangeboden krijgen bij het verbeteren van de omstandigheden van werknemers. Pas als zij afspraken meermalen niet nakomen dan moeten sancties volgen. Dat is bijvoorbeeld gebeurd met Burma dat uit de ILO is gegooid.''

Het FNV vindt dat sancties eisen ook contra-productief kan zijn. ,,Nu al roepen veel landen dat de werknemersrechten vooral uit protectionistische redenen worden opgevoerd. Als je er te veel op hamert kan die angst voor protectionisme weleens terecht blijken te zijn.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden