Straatschuimer ziet stad opnieuw

In zijn stadsgezichten zijn de Hollandse tulpen gevangen achter tralies en het Museumplein lijkt door een bom getroffen. 'Sightseeing' van fotograaf Misha de Ridder (29) toont de wereld van een straatschuimer op zoek naar een nieuw perspectief.

Zittend op de vloer van zijn Amsterdamse atelier bladert De Ridder door de krant en spreekt bij elke foto zijn mening uit. De huilende vrouw is cliché. De foto met de geestelijk leiders doet hem ook niets ('te vaak gebruikt'). Het is volgens de jonge fotograaf niet vreemd dat mensen steeds minder minder oog voor hun omgeving lijken te hebben. ,,Mensen krijgen de indruk dat ze alles al gezien hebben. In de media wordt gedacht en gesproken in beelden die iedereen herkent. Een stad als Amsterdam wordt altijd vanuit één perspectief bekeken. De stad is afgevlakt tot een vertrouwde omgeving met uitgeholde beelden. Dit is desastreus voor de bewoners, want zij zijn blind geworden voor de schoonheid.''

Ruim twee jaar geleden kwam De Ridder naar Amsterdam. Zijn studie fotografie in Utrecht had hij afgerond en hij trok naar de stad die hem het meest deed denken aan een metropool. Die wens komt volgens hem voort uit de streek waar hij geboren werd: Drenthe. In zijn kleine atelier hangt de hoofdstad in vele gedaantes als pasfoto's over de muren. Zijn omzwervingen brachten hem, naast de gebaande paden, ook naar industrieterreinen en havengebieden.

In zijn werk lijkt verbazing een grote rol te spelen. De foto's vertellen een verhaal dat niet nieuw is, maar toch vreemd aanvoelt. ,,Een foto is een registratie, daar moet je niet te hoogdravend over doen, maar objectief is het nooit. Daar streef ik ook niet naar. Met mijn foto's wil ik een verhaal kwijt. Waarom? Daar ben ik nog niet achter, maar ik weet wel dat ik de mensen op het hart wil drukken 'kijk om je heen, kijk hoe mooi 't is.' ''

,,Zelfs de foto's van Bernd en Hilla Becher geven eigenlijk aan dat de objectiviteit niet bestaat. Ze fotografeerden industriële objecten, heel sec, maar er schuilt een verhaal in. In mijn foto's is mijn verhaal over het stedelijk landschap te herkennen.''

Het in kaart brengen van de stad begon voor De Ridder als een onbewust proces. ,,Het idee voor het boek bleek al geboren zonder dat ik het wist. Dagelijks slenterde ik door de stad en zocht met mijn camera naar dat perspectief waarin de stad een geheim leek prijs te geven. Die foto's zijn vaak niet eens spectaculair, maar ze tonen de kijker wel een andere stad. Een andere stad, maar toch dezelfde.''

,,Nadat de gedachte voor het boek was uitgewerkt, ging ik bewuster zoeken. Ik maakte fietstochten naar de na-oorlogse wijken in Sloten, fietste over verlaten industrieterreinen en dwaalde door de nieuwe wereld van de Bullewijk. Een wereld die bestaat uit spiegelpanden, ondergrondse garages en piepschuimboompjes. Dit deel van Amsterdam lijkt op de verwezenlijking van de computersimulatie van architecten. En zelfs hier in die berekende wereld is de mens niet in te dammen. Je kunt een trottoir van twee rechte lijnen aanleggen, maar de mensen zoeken via de diagonaal een eigen weg over het gras.''

Ondanks dat ontbreken op zijn foto's vaak mensen met een gezicht. Worden ze afgebeeld dan zijn het figuurtjes niet concreter dan een dan een schim. ,,Het klinkt zakelijk, maar ik zie mensen in mijn foto's graag als poppetjes. Figuurtjes in het straatbeeld, net als een boom, een lantaarnpaal. In maquettes zie je dat ook vaak en architecten willen de mens ook nogal eens zien als 'gebruikers', in plaats van als 'karakters'. Ontwerpers vergeten vaak dat mensen niet vanaf een bureau gestuurd kunnen worden.''

,,In Azië ontstaat een stad veel organischer dan in Nederland. Een architect kijkt naar de omgeving en plaatst een gebouw dat in die situering past en functioneert. Er wordt daar vrijer gedacht over de invulling van ruimte, en daardoor ontstaat een prettige chaos waarin het prettig leven is.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden