Straatprotest in Soedan begint te lijken op een volksopstand

Ook in de Soedanese stad Kordofan werd deze week geprotesteerd tegen de regering. Beeld AP

Soedan bereidt zich voor op nieuwe protesten die voor vrijdag staan gepland. Demonstraties en stakingen verlammen het land al ruim een week. Wat begon als verzet tegen prijsverhogingen van brood en benzine, is uitgelopen op een protest tegen president Omar al-Bashir die al 29 jaar aan de macht is. 

‘De vrijdag van de martelaren’, zo kondigen de organisatoren de nieuwe protesten aan. Als eerbetoon aan de doden die de afgelopen week zijn gevallen bij de demonstraties. Volgens Amnesty International waren dat er 37. Politie en leger onderdrukken demonstraties vaak met harde hand. 

Eerder deze week probeerden duizenden mensen op te rukken naar het presidentieel paleis van Omar al-Bashir om zijn ontslag te eisen. Regelmatig protesteren Soedanezen tegen de slechte economische situatie en de moeilijke levensomstandigheden, maar deze keer is de dynamiek anders. In het verleden begonnen demonstraties in de hoofdstad Khartoem, maar nu gingen de arbeiders in de stad Atbara, in het oosten van Soedan, als eersten de straat op. Binnen drie dagen verspreidden de demonstraties zich over een groot deel van het land en naar de hoofdstad. Steeds meer groepen sloten zich er bij aan. Zo legden donderdag ook journalisten, advocaten en artsen het werk neer als steunbetuiging aan de demonstranten. Op sociale media wordt al gesproken van een volksopstand.

President Al-Bashir (74) heeft economische hervormingen beloofd. Maar dat deed hij in het verleden ook, zonder dat er daadwerkelijk iets veranderde. Demonstranten koelden de afgelopen week hun woede vooral op kantoren van de regeringspartij NCP (National Congress Party). “De regeringspartij is niet alleen het symbool van tirannie en dictatuur, maar ook van de enorme corruptie”, concludeert mensenrechtenactivist en arts Amgad Fareid Eltayeb, die in Engeland verblijft.

De economische situatie onder het bewind van Al-Bashir is altijd beroerd geweest maar is de laatste tijd dramatisch verslechterd. In 2011, na decennia van burgeroorlog, scheidde Zuid-Soedan zich af van Soedan. Daarmee verloor Soedan driekwart van zijn olievelden liggen en de meeste van zijn exportinkomsten. Zuid-Soedan betaalt Soedan voor het transport van olie via een pijpleiding naar de haven van Port Soedan. Door de burgeroorlog in Zuid-Soedan is de olieproductie echter grotendeels stilgelegd.

Torenhoog begrotingstekort

Soedan kampt met een torenhoog begrotingstekort en de recente devaluatie van het Soedanese pond hebben de prijzen van basislevensbehoeften verdubbeld. De woede van het volk richt zich ook tegen de banken, die over onvoldoende geld beschikken. Geldautomaten geven per dag ongeveer tien euro uit, waarvan een gezin nauwelijks kan leven. Velen geloven dat partijleden bankleningen zonder onderpand krijgen. “De bevolking heeft het vertrouwen in de banken verloren en bewaart geld thuis, wat nog meer bijdraagt aan het geldtekort bij de banken”, zegt Fareid Eltayeb.

Ook in eigen gelederen groeit de kritiek. Mohamed Hamdan Daglo, hoofd van de paramilitaire troepen RSF (Rapid Support Forces), bekritiseert openlijk “de corrupte regering in Khartoem”. Bovendien heeft het Soedanese veiligheidsapparaat ditmaal slechts halfhartige steun uitgesproken voor de president. Een precaire situatie voor Al-Bashir die zich in 2020 weer kandidaat wil stellen voor het presidentschap.

De president geeft Amerikaanse sancties tegen zijn land de schuld van de slechte economische situatie. Washington kondigde die zo'n twintig jaar geleden af omdat Soedan het internationaal terrorisme zou steunen. De sancties werden vorig jaar beëindigd, maar de Soedanese economie is nog steeds in vrije val. Al-Bashir probeert daarom relaties met olierijke Arabische landen te intensiveren in de hoop op financiële ondersteuning.

Lees ook:

In Soedan woedt een broodoorlog

Soedanezen gaan massaal de straat op om te protesteren tegen de stijgende broodprijzen. Economisch gezien ligt het land er slecht bij.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden