Straatgevecht in Kosovo tussen auto en wandelaar

Pristina is toe aan parkeermeters

Ulberina Morina is extra vroeg opgestaan. Ze wil met een kinderwagen naar de wandelpromenade. Dat kun je 's middags schudden in Pristina, de hoofdstad van Kosovo.

De stad heeft een gigantisch parkeerprobleem. Kosovo kreeg in de afgelopen jaren alleen al een miljoen auto's erbij, veel daarvan in Pristina. Parkeerplaatsen kwamen er nauwelijks. Wandelaars slalommen door een woud van foutgeparkeerde auto's op de stoepen.

De ironie is dat veel automobilisten juist komen om op een terras koffie te drinken, een favoriete hobby in Pristina. Zonodig blokkeren ze hun eigen terras als ze daardoor een paar meter minder moeten lopen.

Naast de straat waar Morina zich tussen de auto's doorworstelt, ligt een keurig aangeharkt parkeerterrein te schitteren in de ochtendzon. De kosten voor twee uur zijn vijftig cent, de prijs van een kop koffie. Er staan drie auto's.

"Je hebt mensen die willen betalen en mensen die het ten koste van alles zullen vermijden", verzucht Bajram Kadrija, de beheerder van dienst op de particuliere parkeerplaats. "Ik zie ze soms vijf rondjes rijden om een plekje te vinden terwijl het hier leeg is. Wat dat betreft wordt het tijd voor betalend parkeren hier."

Parkeermeters kent Pristina, een stad van een paar honderdduizend inwoners, nog niet. De hoofdstad is stormachtig gegroeid, en de infrastructuur piept en kraakt. Het inwonertal is minimaal verdrievoudigd, officieuze schattingen komen nog hoger uit. En die mensen willen rijden.

Avni Derguti heeft zijn auto spectaculair dicht voor de deur van een café geparkeerd. Je kunt er nauwelijks meer in, en zeker niet langs. "Ik zou de auto graag op een legale plek zetten, maar die is er niet", zegt hij. Het parkeerterrein van Bajram Kadrija, tweehonderd meter lopen, is hem te ver.

Militante wandelaars laten zich ook niet onbetuigd. Een anonieme beweging op sociale media heeft de afgelopen jaren heel wat foutgeparkeerde auto's grondig bekrast. Hun strategie om de stoepen autovrij te maken was een tijdje de schrik van automobilisten.

Stukje bij beetje tracht de gemeente orde te scheppen in de chaos. Een paar jaar geleden werd de boulevard afgesloten voor auto's, waarmee het fenomeen wandelzone in Pristina werd geïntroduceerd. En nu is er een nieuwe revolutie: paaltjes om de stoepen af te schermen voor automobilisten. In de eerste maanden werden er heel wat uit de grond gerukt, maar inmiddels zijn de eerste begaanbare stoepen van Pristina een feit. Parkeerpaaltjes mogen er van Ilmi Pacolli, eigenaar van café Ibra, nog veel meer komen. "Onze parkeergewoontes zijn dramatisch", zegt hij. "Mensen moeten altijd recht voor de deur staan."

Om de daad bij het woord te voegen, heeft hij op de stoep voor zijn café zelf een paar paaltjes neergezet. Hij gebruikt de vierkante meters als terras. Hij is niet bang dat het hem bezoekers kost. Café Ibra is een instituut in de stad: "Mijn klanten zijn echte families uit Pristina. Ze zouden zelfs komen als ze vanuit huis moesten lopen."

Dat zal binnenkort moeten blijken. De gemeente wil bij ieder onderhoud aan de versleten straten van Pristina direct paaltjes gaan plaatsen. Voor automobilisten wordt het lopen of betalen.

undefined

Krassen tegen overlast

In Kosovo is de wet vaak 'datgene waar je niet mee wegkomt'. Of het nu gaat om corruptie, een rookverbod of parkeren: zonder lik-op-stukbeleid telt het niet, is de overtuiging van de meeste Kosovaren. Dat leidt ertoe dat burgers het recht in eigen hand nemen met min of meer ludieke acties. Uit een populair stappenplan voor autovrije stoepen:

1. je ziet een auto op de stoep.

2. pak je sleutels.

3. bekras de auto, zonder dat iemand het ziet (je wilt niet worden afgetuigd).

4. wandel onbezorgd door de stad (regeringsauto's krijgen bonuskrassen)'

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden