'Straaltjes licht in intellectuele duisternis'

En? Is Nederland, is de wereld veranderd sinds 11 september 2001? De omslagartikelen van HP/De Tijd, Vrij Nederland en Elsevier staan alle in het teken van die vraag.

In Elsevier constateert Gerry van der List dat van de doemscenario's niets is uitgekomen. De economie is niet ingestort, de heksenjacht op moslims is uitgebleven en de westerse landen zijn niet veranderd in politiestaten. ,,De dichter Lucebert zei ooit dat alles van waarde weerloos is. De vitale westerse samenleving bewees na 11 september 2001 zijn ongelijk'', aldus van der List.

In HP/De Tijd ziet Paul Frentrop het een slagje anders. Heel geleidelijk is volgens hem in Nederland wel degelijk iets aan het veranderen. De ogen gaan open voor de gevaren van de islam. ,,Er beginnen straaltjes licht door te dringen in de intellectuele duisternis die Nederland tijdens het regime van de linkse kerk overdekte.'' Alleen de oorlog tegen de 'as van het kwaad' negeren we nog steeds. Liever maken we ons vrolijk over de rare fratsen van LPF-kamerleden en -bewindslieden. Elders in HP/De Tijd worden elf positieve gevolgen van 11 september 2001 in kaart gebracht: van 'politiek correct taalgebruik is passé' tot 'brandweerman is weer een deugdzaam beroep'. In Vrij Nederland een nog steeds verbijsterde Roger van Boxtel, de voormalige D66-minister van grote-stedenbeleid, die in zijn dromen gesprekken voert met zijn ambtenaren over wat er fout is gegaan. Hij zegt: ,,Ik kan me niet vinden in de wild bunch die Nederland nu regeert. Er dreigt een wildwestdemocratie te ontstaan die de samenleving ontwricht.'' In een ronde-tafelgesprek ziet schrijver Bas Heijne het positiever: ,,In Nederland is de sluier van hypocrisie weggetrokken.'' Paul Cliteur, filosoof, houdt de moed er ook in: ,,Ja, dat er een meneer in een Bentley rondrijdt, een yuppentype dat zegt: we moeten over waarden en normen gaan nadenken. Dat vind ik winst. Voorheen kwam dat van mensen als Hirsch Ballin, dat kon je sowieso weglachen, want dat kwam van beneden de rivieren.'' Dichter en strafrechtgeleerde Afshin Ellian, ooit gevlucht uit Iran, is somberder. Volgens hem is de invloed van het fundamentalisme in Europa toegenomen sinds de aanslagen. En premier Kok en het establishment wilden het niet zien en pleitten voor dialoog. Ellian: ,,Dat is de meest afgrijselijke term die ik hier gehoord heb. Welke dialoog? Je gaat toch niet onderhandelen over gelijkheidsbeginselen?''

In De Groene Amsterdammer schrijft René Zwaap een open brief aan Oriana Fallaci, die in haar binnenkort in Nederlandse vertaling te verschijnen boek ('De woede en de trots') een tirade houdt tegen de islam. Zwaap over dat boek: ,,Een poel van haat, verstikkend, dofmakend, gespeend van iedere rede, zeer gevaarlijk.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden