Stormin' Norman was eigenlijk tegen oorlog

Generaal die in Vietnam had gezien hoe het niet moest, dwong Saddam Hoessein op de knieën

Onder Norman Schwarzkopf wonnen de Amerikanen tenminste weer eens een oorlog. En zo snel als hij het Irak van Saddam Hoessein in 1991 op de knieën dwong, zou het voortaan gaan als de VS hun superieure technologie ergens in de strijd moesten werpen. Het land zou hem voor die opkikker altijd dankbaar blijven, zelfs nadat die ruim tien jaar later een illusie bleek in datzelfde Irak.

De donderdag op 78-jarige leeftijd overleden generaal had in Vietnam gezien hoe het niet moest. Na een opleiding aan de militaire academie in West Point - net als zijn vader - ging hij er in 1965 heen als 'militair adviseur' van het leger van Zuid-Vietnam, de door de VS gesteunde staat die zich het communistische Noord-Vietnam van het lijf probeerde te houden. Een tweede keer ging hij in 1969, als bataljonscommandant. Daar bewees hij voor zijn mensen letterlijk door het vuur te gaan: toen hij vanuit een helikopter zag dat een groep militairen in een mijnenveld verzeild was geraakt, liet hij die landen en bleef zelf op de grond terwijl de manschappen werden geëvacueerd.

Zoals veel officieren had hij het idee dat die oorlog gewonnen had kunnen worden, als de vredesbeweging in de VS er niet was geweest en de media de vastbeslotenheid van de natie niet hadden ondermijnd.

De ervaring tekende hem ook persoonlijk, en niet alleen omdat hij twee keer gewond raakte. "Ik ben tegen oorlog", zei hij tegen US News & World Report. "Je hoeft alleen maar voor het eerst een soldaat in je armen te houden die sterft, met dat vreselijke, hopeloze gevoel dat je er niets meer aan kunt doen."

Maar in plaats van ontslag te nemen, bleef hij om mee te werken aan een grondige hervorming van het leger. Niet langer onwillige dienstplichtigen, maar beroepsmilitairen gingen het land verdedigen. Schwarzkopf had een aantal functies waarin hij personeelszaken en planning deed. In 1983 werd hij weer opgeroepen voor echte strijd, tegen een veel zwakkere tegenstander. President Ronald Reagan beval een invasie van het Caribische eiland Grenada. Na een staatsgreep kon het eiland, vreesde hij, een militair steunpunt voor Cuba worden.

Beroemd werd Schwarzkopf door Desert Storm (1991), de operatie waarin een half miljoen Amerikaanse militairen en ruim 200.000 uit andere landen onder zijn leiding de invasie van Koeweit door het Irak van Saddam Hoessein ongedaan maakten. In ronde bewoordingen meldde 'Stormin' Norman - de bijnaam verwees naar zijn opvliegendheid - voor de camera hoe het ging en wat hij van Saddam vond: "Geen strateeg, niet operationeel geschoold, geen tacticus, geen generaal, geen soldaat. Verder een groot militair, zeker weten".

Zes weken duurde de oorlog. De inval van grondtroepen duurde maar honderd uur. Achteraf had het volgens critici langer moeten duren, dan waren de Amerikanen van Saddam Hoessein af geweest, en hadden ze hem niet jarenlang met sancties en vliegverboden in bedwang hoeven houden. Maar daar ging Schwarzkopf niet over.

Hij ging datzelfde jaar met pensioen, bood weerstand aan de roep om een gooi naar het presidentschap, schreef zijn memoires. Over de inval in Irak in 2003 had hij zijn twijfels: "Hoe ziet het er na de oorlog dan uit, met de Koerden, de soennieten en de sjiieten? Dat is een enorme vraag volgens mij, het moet echt deel uitmaken van het algemene plan." Zijn snijdendste kritiek was voor de optredens van minister van defensie Donald Rumsfeld tijdens die nieuwe Irak-oorlog: "Hij lijkt het soms bijna leuk te vinden."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden