Stop met het afschepen van de burger

Gemeentelijke herindeling van onderop, heet het in jargon. Maar in Haren is het een farce, aldus Jelle Landstra.

Verbijsterend hoe snel het vertrouwen in de politiek afbrokkelt en hoe weinig politici dat lijken te beseffen ("We leggen het nog een keer uit"). Niet alleen 'laagopgeleiden' (met de onjuiste suggestie van daaruit voortvloeiende domheid) gooien de kont tegen de krib, de onvrede loopt dwars door de samenleving heen. Op nationaal, provinciaal en gemeentelijk niveau.

Ik woon in Haren, een groene gemeente met vier dorpen tegen de stad Groningen aan. Onlangs door Elsevier uitgeroepen tot één na beste woongemeente van Nederland en al jaren de beste woongemeente van het Noorden. De 'stad' wil Haren annexeren. De argumentatie is niet indrukwekkend: Groningen wil de vijfde stad van Nederland worden, van belang voor de lobby naar Den Haag en Brussel. Het gaat natuurlijk ook om andere zaken, zoals kunnen bouwen in Haren, extra belastinginkomsten (vooral ozb) en ruimte voor een alternatief tracé voor een nieuwe zuidelijke rondweg van Groningen; het voorgenomen tracé stuit op veel verzet bij inwoners van Groningen.

undefined

Tegenbeweging

Aanvankelijk leek mij aansluiting bij de stad wel voor de hand te liggen, we zijn tenslotte sterk op de stad gericht. Er ontstond echter een actieve tegenbeweging, het Burgercomité Haren. Dat maakt zich sterk voor behoud van het landelijke karakter van Haren, als onderdeel van de waardevolle groene long tussen Groningen en Assen. Behoud daarvan vraagt een andere instelling dan een grote stad willen zijn.

De manier waarop er vanuit provincie en stad wordt omgesprongen met de Harense bevolking heeft ook mij kopschuw gemaakt. Toenmalig CdK Max van den Berg benoemde een tijdelijke burgemeester die de indruk wekte de opdracht te hebben Haren zo snel mogelijk bij Groningen onder te brengen. In gemeentelijke publicaties kwamen de argumenten van het Burgercomité nauwelijks aan bod.

Zo groeide het verzet van de Harense bevolking tegen de provincie. Bij een burgerraadpleging in 2014 (opkomst 74,5 procent) spraken drie van vier kiezers zich uit tegen inlijving door de stad. De gelijktijdig gehouden gemeenteraadsverkiezing gaf eenzelfde beeld.

undefined

Niets waard

De verzekering van de provincie dat zij Haren niet zou dwingen tot een fusie met Groningen, bleek niets waard. Haren zou bestuurlijk en financieel niet robuust genoeg zijn voor zelfstandigheid. De stad doet het op die punten echter niet beter, qua financiële kengetallen zelfs minder goed. De schuld per inwoner is in Groningen 50 procent hoger dan in Haren (ruim 6000 versus ruim 4000 euro).

De gemeenteraad van Haren heeft inmiddels met ruime meerderheid een ingrijpend financieel herstelplan aangenomen. Of de stad zich even goed heeft gewapend voor de toekomst is onduidelijk. De optie om Haren de kans te geven zich te bewijzen en bij onvoldoende presteren later alsnog bij de stad te voegen krijgt geen gehoor bij CDA-gedeputeerde Brouns.

Er zijn allerlei rapporten aanbesteed over een al of niet zelfstandig Haren. Los van het feit dat opdrachtnemers vaak de neiging hebben hun opdrachtgevers ter wille te zijn, is het opvallend hoe vaak gericht lekken vanuit het provinciehuis heeft geleid tot eenzijdige, voor Haren negatieve berichtgeving in het Dagblad van het Noorden.

Onbegrijpelijk dat zo wordt omgesprongen met een bevolking die heeft blijk gegeven van grote betrokkenheid, een duidelijke visie op de toekomst en bereidheid de financiële consequenties daarvan te dragen. Mooie frases als 'dichtbij de burger' en 'herindeling van onderop' blijken niets waard te zijn. Zo verliest de burger het vertrouwen in de politiek. Dat is een gevaarlijke ontwikkeling.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden